"Lại Cáp Mơ" 1 là tác phẩm khép lại dòng tiểu thuyết đô thị của tôi, ít nhất trong mấy năm tới sẽ không viết tiểu thuyết đề tài đô thị nữa. Nói đến ý tưởng của "Lại Cáp Mơ", không thể không nhắc đến tác phẩm trước đó có tựa đề khiến người ta cảm thấy bất đắc dĩ: "Trần Nhị Cẩu Yêu Nghiệt Nhân SInh". Lúc đầu trước khi viết Trần Nhị Cẩu, tôi đã bỏ bẵng mấy tháng, coi như trốn ở một ngọn núi ở Dư Hàng, Hàng Châu để bế quan. Lúc tản bộ, có thể nhìn thấy phòng làm việc có cửa kính sát đất của một hộ gia đình trên đường, thường có một cô gái điềm tĩnh ngồi đó đọc sách. Hôm đó tình cờ có bảo vệ đi qua, khi ấy trong đầu tôi liền nảy sinh một ý nghĩ, tò mò về hai người trong và ngoài căn hộ, một đôi nam nữ thoạt nhìn có khoảng cách một trời một vực ấy, liệu giữa họ có khả năng sinh ra giao tập giao thoa hay không, có khả năng phát sinh câu chuyện nào không. Sau đó, theo mạch truyện này, liền xuất hiện Trần Nhị Cẩu có xuất thân Phượng Hoàng nam, xuất hiện gã đàn ông đơn thương độc mã xông thẳng vào thế giới xa lạ đèn hoa rực rỡ, rồi để văn hóa thôn quê và thành phố mở ra một trận giáp lá cà đẫm máu.

Đương nhiên, với tư cách là nhân vật chính, Trần Nhị Cẩu dù quá trình có gian nan khổ cực thế nào, cuối cùng vẫn thành công, ít nhất là trong mắt người đời. Dựa vào sự liều lĩnh không tiếc thân mình, sau khi trốn chạy sang Nam Kinh, bắt đầu từ một nhân viên bảo vệ, trở thành hoàng đế ngầm mới của thành phố đó, hơn nữa còn rước nữ thần trong lòng về nhà, có một đôi con trai con gái, có thể coi là viên mãn. Thế nhưng, xét về kết quả, đối với người bình thường mà nói, chung quy vẫn là điều có thể mong mà không thể với, trong khoảng thời gian đó đan xen quá nhiều cơ duyên may mắn không thể sao chép, mà cuốn sách "Trần Nhị Cẩu" thực sự muốn nói đến, cũng không nằm ở đây. Là một tác giả, điều thực sự muốn truyền đạt đến độc giả, ngoài sự bất đắc dĩ "Nhân sinh nếu được hạnh phúc bình an, mấy ai muốn bôn ba lưu lạc", thì nhiều hơn chính là sự kiên trì "Khi ở bậc hạ nhân, hãy xem mình là con người".

Thế thì, đã có lúc ở bậc hạ nhân, một khi đã thành công leo lên vị trí cao, tự nhiên sẽ có uy quyền của kẻ bề trên. Chỉ tiếc là khi viết đến đoạn Trần Nhị Cẩu công thành viên mãn, tôi đã không còn hứng thú để viết về cuộc sống lẫy lừng của một người đàn ông nông thôn sau khi đắc thế nữa. Cuốn sách "Trần Nhị Cẩu" viết đến đó cũng đành dừng lại. Cho nên, sau khi viết xong những suy nghĩ trong lòng về Trần Nhị Cẩu, "Lại Cáp Mơ" thuận theo đó mà ra đời. Triệu Giáp Đệ, biệt hiệu Triệu Bát Lạng, là một thiếu gia nhà giàu điển hình, đồng thời Triệu Giáp Đệ lại là một thiếu gia nhà giàu phi điển hình. Nếu nói tôn chỉ nhân sinh của người đàn ông Trần Phù Sinh là hai chữ phấn đấu, thì kỳ thực Triệu Giáp Đệ cũng vậy, chỉ là điểm xuất phát của Trần Phù Sinh nằm ở bản thân, còn Triệu Giáp Đệ nằm ở gia đình. Hai người đàn ông, Trần Phù Sinh hình như nén oán khí lớn hơn. Trong phần chính văn của "Lại Cáp Mơ", tôi có cố ý sắp xếp một phân cảnh kiểu "vương kiến vương", khi đồng chí Triệu Bát Lạng gặp gỡ đồng chí Trần Nhị Cẩu ở bến Thượng Hải, đôi bên không có sự va chạm ma sát quá lớn. Trần Phù Sinh chỉ nhìn người phụ nữ qua đường có đôi mắt tinh đời săm soi lấy mình, giơ tay lên cho cô ấy xem chiếc nhẫn trên tay, nói rằng anh ta đã kết hôn. Sau đó bên bờ sông Hoàng Phố, để lại cho đồng chí Bát Lạng từng nhảy sông Hoàng Phố một bóng lưng người đàn ông dắt theo con cái cùng ngẩng đầu nhìn tháp Minh Châu.

Cho nên độc giả đã đọc qua hai cuốn sách này từng nói một câu: Thân thế không bằng Triệu Giáp Đệ, nỗ lực nên vượt Trần Phù Sinh.

Không phải nói Triệu Giáp Đệ thua kém tên Trần Nhị Cẩu cắn răng vươn lên ấy, mà là do xuất thân của cả hai khác nhau, vị trí ở khác nhau, phương thức phấn đấu của họ tự nhiên cũng sẽ khác biệt. Triệu Giáp Đệ bị tẩu hỏa nhập ma cũng rất đặc sắc. Gia thế của Triệu Giáp Đệ đã định sẵn cậu ta là kẻ bề trên, cơ nghiệp do thế hệ cha ông tích lũy đủ để cậu ta ăn chơi trác táng, thế nhưng tính lương thiện của con người không liên quan gì đến địa vị. Người nghèo chưa chắc đã thiện, người giàu cũng chưa chắc làm ác. May mắn của Triệu Giáp Đệ là có một người bà trí tuệ uyên bác, có một người cha dám thả lỏng con trai. Trong đời cậu ta có hai sự kiện then chốt, một là cái chết đột ngột của Tiểu Hồ Ly, cậu ta đến thôn Quán Âm lặng lẽ dạy học tình nguyện một năm; sự kiện thứ hai là phong ba Kim Hải, cùng với việc chợt phát hiện ra mái tóc bạc của cha, lúc này Triệu Giáp Đệ mới thực sự bắt đầu trưởng thành. So với Trần Phù Sinh ngay từ đầu đã có một trạng thái tinh thần cường đại gần như viên mãn, Triệu Giáp Đệ có một quá trình tuần tự tiến dần, từ một thiếu niên ngây ngô bốc đồng, dần dần trưởng thành thành một người đàn ông có gánh vác. Hạnh phúc của Triệu Giáp Đệ nằm ở chỗ cậu ta có một gia đình "chiếm núi làm vua", bất hạnh của cậu ta cũng ở chính điểm này, cho nên khi gia tộc lâm vào khốn cảnh, Triệu Giáp Đệ chỉ có thể cắn răng một mình gánh vác gánh nặng này.

Trong "Lại Cáp Mơ", tôi thích Tiểu Hồ Ly, bất kể cô ấy có dạy học tình nguyện hay không, thích câu nói "Đến đây nào anh hùng" của cô ấy, thích bài hát "Bá Vương Biệt Cơ" của cô ấy; tôi thích vị Lão Phật gia họ Triệu trí tuệ cay độc, thích sự thấu triệt của cô ấy, thích sự nuông chiều của cô ấy dành cho Tiểu Bát Lạng; tôi thích Triệu Thái Tổ, thích người đàn ông dẫu tóc đã điểm sương từ lúc nào nhưng khí thế vẫn luôn lẫy lừng này; tôi thích Hàn Đạo Đức, thích tên đại cẩu chân này khi đối mặt với cửa tử vẫn thốt ra câu "Lấy sĩ quốc đãi ta, ta tất lấy sĩ quốc trả lại", thích tư thế làm người ngẩng cao đầu của cậu ta; tôi thích Mã Tiểu Tiêu, thích sự lương thiện của thiếu gia nhà giàu này; tôi thích Tề Thụ Căn, thích sự ôn lương khiêm nhượng của một vị quan nhị đại không giống bình thường; tôi thích sự hoàn lương của Tiểu Bạch Long Hoàng Hoa, thích cuốn sách "Tây Du Khuyết Đông Hành" của cậu ta; tôi thích Lý Chi Cẩm chống ô đen trước mộ, thích khí chất Đại thanh y của cậu ta; tôi thích Vương Bán Cân cứ mở miệng là đòi ba mươi tuổi đi làm ni cô, thích tuổi thơ và thanh xuân của Nữ vương Thái Ngôn Chi, thích nhật ký của cô bé Trương Ô Mai, v.v. và vv.

Tôi thích tất cả mọi người trong "Lại Cáp Mơ", thậm chí bao gồm cả một số nhân vật phản diện. Cho nên, tôi có lý do gì để không thích cuốn sách "Lại Cáp Mơ" này chứ? Điều này không chỉ bởi vì "Lại Cáp Mơ" do tôi viết ra, mà là vì tôi thực lòng yêu thích những nhân vật do chính mình tạo hình nên.

Đương nhiên tôi thích Triệu Giáp Đệ nhất, cậu học sinh vì thầy giáo mà quỳ gối này, cậu em trai vì chị gái mà phát điên này, người đàn ông vì người phụ nữ của mình mà dám chơi súng này. Thích sự từ non nớt dần trở nên trưởng thành của cậu ta, thích cái lý tưởng ra vẻ ta đây có vẻ viển vông trong mắt rất nhiều người của cậu ta, thích khoảnh khắc cậu ta ngẩn ngơ trước cuốn sách "Để hồn ma lang thang về quê cũ", thích sự lương thiện và kiên trì của cậu ta ở thôn Quán Âm, thích sự kiên cường của cậu ta khi đứng cô độc trong căn phòng ở kinh thành lặng lẽ mặc bộ âu phục chỉnh tề sau khi phong ba Kim Hải xảy ra.

Trong Lại Cáp Mơ có "Thanh Bình Điểu", có "Hài Tử", có "Như Quả", có "An Đồ Sinh Đô Thích", đặc biệt là câu cuối cùng "Tại sao cô bé Tí Hon lại nhớ đến con cóc ghẻ ấy nhỉ?", tôi nghĩ câu nói này đã giải thích rất nhiều điều, cho nên đoạn kết của đoạn kết, để cuộc trò chuyện của năm đó ngày đó lặp lại vào năm này ngày này.

Mười phần sự đời thì bảy tám phần không như ý, có thể chia sẻ với người khác tối đa chỉ một hai phần. Đây là điều tôi để loli Trần Khánh Chi thốt lên, nhưng chẳng phải đây chính là cuộc sống của chúng ta sao?

Phong Hỏa Hịch chư hầu

Rạng sáng ngày 4 tháng 3 năm 2014

1 Tên gốc trên mạng của sách là "Lão Tử Thị Lại Cáp Mơ" (Bố mày là cóc ghẻ).