Thứ làm phiền trí não con người nhất không phải hiện tại hay tương lai, mà chính là những chuyện đã qua rồi nhưng không tìm được lời giải đáp.

Chúng ta thường có cách để lấp đầy những lỗ hổng của hiện tại nhanh chóng. Kiểu như đói thì ăn, mệt thì ngủ, buồn thì kiếm gì vui để làm. Tương lai thường đi kèm với hi vọng, cho dù thực tại tăm tối tới đâu. Chỉ có những điều đã xảy ra trong quá khứ là ta không có cách nào thay đổi. Cách duy nhất để có thể thỏa hiệp với nó là học cách để mọi chuyện tiếp tục hoặc kết thúc theo cách mà nó đã xảy ra. Nhưng để có thể chấp nhận như vậy, người ta vẫn cố tìm cho nó một lý do hợp lí.

Việc cố lý giải một điều đã xảy ra rồi là thứ chúng ta được dạy dỗ từ nhỏ, rằng hãy tìm cách rút ra từ mỗi sự việc, mỗi bài học. Và thế là, khi không thể tìm được lý do hay bài học nào cụ thể, người ta cứ nghĩ về nó mãi, không hiểu mình đã sai ở đâu hay sẽ phải thay đổi gì ở những lần tiếp theo.

Thực chất, cái gì đã xảy ra, thì cũng xảy ra rồi.

Tại sao cứ phải gán cho nó một ý nghĩa nào đó làm gì?

Đôi khi nó chẳng có nghĩa gì đâu. Cuộc sống không phải một bài toán với những hằng đẳng thức bất biến không sai lệch để khi đặt vào tình huống nào cũng có thể áp dụng những công thức và cho ra một kết quả chính xác hoàn toàn. Cuộc sống, thực chất, là bài thơ tự do có thể ngắt,

nghỉ,

xuống dòng,

bất cứ

lúc nào

nó

muốn.

Điều đó không có nghĩa là bạn cứ mặc kệ tất cả mọi thứ đã xảy ra và lặp lại chuỗi hành động của bản thân. Hãy yên tâm, trong bản năng của kể cả những loài động vật cấp thấp thì nhận biết nguy hiểm luôn là yếu tố nổi trội nhất, vì nó giúp chúng sinh tồn. Nói cách khác, tự bạn rồi sẽ học được những khả năng cảm nhận nhất định khi trái tim mình bị đặt vào tình thế có thể bị tổn thương. Điều quan trọng sau khi hiểu được chuỗi hệ quả có thể xảy tới sau mỗi hành động là lựa chọn của bạn.

Con người có biết thuốc lá có hại cho sức khỏe không? Tất nhiên rồi. Nhưng những người thích hút chúng vẫn hút. Việc một ai đó cùng khu phố vừa qua đời vì ung thư phổi không khiến họ giật mình chút nào, như người ta vẫn nói vui là có khi sau khi nghe tin họ phải châm ngay một điếu thuốc cho đỡ sợ.

Ngay khi đại dịch Covid-19 đang diễn ra, con người có nhận thấy tầm nguy hiểm của nó không? Đương nhiên rồi, dù muốn hay không thì họ vẫn phải nghe Tivi, đài báo ra rả nói về nó mỗi ngày. Nhưng có phải tất cả họ sẽ thật sự cách li bản thân khỏi cộng đồng không? Không. Bởi một số người không tin mình có thể chết bởi virus, nhưng họ tin mình có thể chết vì đói hoặc buồn chán.

Con người có biết rằng những mối quan hệ sâu sắc rồi có thể sẽ chính là nguyên nhân gây ra tổn thương dài lâu? Chắc chắn là biết. Nhưng việc một cặp đôi nào đó đổ vỡ không khiến chúng ta ngừng thử vận may của mình trong tình yêu, tình bạn và các trạng thái quan hệ tình cảm khác. Chúng ta muốn tin rằng mình rồi sẽ đủ may mắn để chiến thắng, hoặc chúng ta thực sự không quan tâm lắm tới hệ quả của nó. Trải nghiệm được yêu thương là một loại ma túy cảm xúc đủ mạnh để người ta muốn thử.

Việc suy xét và cố rút ra những câu trả lời từ một “thất bại” nào đó trong quá khứ sẽ có tác dụng ở góc độ lý tính hơn là cảm tính. Kiểu như, nếu bạn khởi nghiệp và thất bại, hẳn nó không phải ngẫu nhiên. Bạn cần thực sự đặt câu hỏi mình đã sai ở đâu và có thể khắc phục như thế nào để tăng cao hiệu quả, cho dù chỉ là 1%.

Còn trong chuyện tình cảm, những dằn vặt và hồi ức không giúp cho những quyết định tiếp theo của chúng ta trở nên dễ thở hơn. Bởi lòng người là thứ không thể định lượng trước. Cho dù bạn có sửa chữa tất cả mọi lỗi lầm và cập nhật trở thành một “phiên bản” tốt hơn, thì cũng chẳng có gì chắc chắn rằng phiên bản đó của bạn sẽ có thể tương thích với người đồng hành tiếp theo. Việc bạn tốt hơn trước sẽ cho bạn nhiều lựa chọn hơn, điều đó thì đúng. Nhưng con người không khao khát những gì mình có thể sở hữu dễ dàng. Họ khao khát thứ mà họ không thể chạm vào, hoặc đã tuột mất. Bởi thế, trong vấn đề cảm tính, đừng quá quan tâm tới những gì đã xảy ra. Có lần trong cuộc nói chuyện bên lề, một người anh của tôi đã nói rằng nghệ sĩ không nên tự thưởng thức nghệ thuật của bản thân quá nhiều. Một khi tác phẩm đã ra mắt, nó không còn thuộc về người nghệ sĩ nữa, mà thuộc về công chúng. Bạn không cần thiết phải theo dõi những lời khen chê của họ về nó, mà tốt hơn hết là nên đặt sự tập trung và chú ý của bản thân vào tác phẩm tiếp theo, vào điều tiếp theo muốn làm.

Mọi sự khen chê trong xã hội này đều sẽ trôi qua, như những con sóng dạt vào bờ rồi lại bỏ đi. Nếu bạn cứ đứng đó và chờ đợi nó mơn trớn lâu đài cát mình đã tạo ra, rồi bạn sẽ chết đuối trên cạn lúc nào không hay. Quá khứ chỉ là một câu chuyện ta tự kể với chính mình. Bạn và một người có thể cùng trải qua một sự việc, nhưng cách bạn và họ nhớ về chuyện đó có thể hoàn toàn khác nhau, từ đó để lại những tác động khác nhau. Đó là lý do khi hai người chia tay nhau, một người nói lời xin lỗi còn người kia lại có thể nói lời cảm ơn. Chúng ta sẽ luôn tự mình định nghĩa nó theo cách mà ta muốn.

Người ta không lớn lên bằng việc liên tục đặt những câu hỏi về quá khứ, mà trưởng thành khi có thể chấp nhận nó như một phần của những điều đã xảy ra, và bước tiếp. Và hãy yên tâm, cho dù bạn có quên đi quá khứ, thì nó cũng chẳng bao giờ quên bạn. Bởi nó đã là một phần của hiện thực đó thôi.