Khoảng ba giờ chiều, Laura đặt chân đến biệt thự ở Westbourne Terrace. Sau khi cởi bỏ chiếc mũ và bộ áo lông thú sang trọng, cô tiến vào phòng khách, nơi Lorenzo chồng cô — như Rosalie đã thông báo từ trước — đang thấp thỏm chờ đợi sự hiện diện của cô.
Việc anh nhắn qua người hầu bày tỏ mong muốn cô nhanh chóng trở về nhà vốn là một hành động vô cùng bất thường, dường như ngầm chứa đựng sự khó chịu trước sự vắng mặt của cô, đã khơi dậy bản tính kiêu kỳ và hống hách của Laura. Lần đầu tiên kể từ ngày cưới, gương mặt cô thoáng hiện nét cau có khi bước vào phòng đối mặt với chồng.
Cũng là lần đầu tiên, gương mặt khôi ngô của Lorenzo lộ rõ một cơn bão giông đang cuồn cuộn trong lồng ngực, chực chờ trút toàn bộ cơn thịnh nộ kìm nén bấy lâu lên người sinh vật dối trá, lẳng lơ mà sáng hôm ấy anh đã thấu tỏ bản chất một cách trọn vẹn nhưng đầy cay đắng.
— Anh cho gọi em có việc gì, Lorenzo? — Laura lạnh lùng cất lời, đoạn thả mình xuống ghế sofa với vẻ mệt mỏi.
— Phải, thưa phu nhân — tôi rất sốn sảng muốn gặp cô ngay khi có thể — chàng trai người Ý đáp, đột ngột rời khỏi khung cửa sổ nơi anh nãy giờ đứng ngóng, rồi sải bước tiến về phía cô. — Khi tôi về nhà cách đây một tiếng, tôi vô cùng ngạc nhiên khi biết cô đã vắng nhà từ giữa trưa.
— Và thưa Lorenzo, bộ tôi bị giam cầm trong cái nhà này hay sao? — Laura hỏi lại với vẻ ngạc nhiên chân thực. — Em có vài thứ cần mua ở mấy cửa tiệm, nên đã lấy xe đi. Phải để tôi nói cho anh biết rằng hành xử của anh thật quá đỗi kém sang, khi mà anh lại đi hạ mình trút bỏ tâm sự với cả con hầu phòng của tôi.
— Chúa tôi! Thậm chí nếu tôi có bộc bạch tâm can mình ra với cả thế giới đi nữa, thì cũng có gì đáng ngạc nhiên đâu! — người Ý phẫn nộ thốt lên; vừa nói, anh vừa thọc tay vào ngực áo, siết chặt lấy con dao găm đã được giấu sẵn ở đó.
Nhưng ánh mắt anh chợt chạm phải gương mặt người vợ — gương mặt rực rỡ vẻ đẹp kiều diễm, dẫu lúc này đang bị bao phủ bởi một tầng mây u ám. Anh suýt chút nữa đã ra tay định đoạt số phận cô ngay tại chỗ, nếu như cái nhìn ấy không vô tình thâu tóm toàn bộ nét kiều diễm trên khuôn mặt cùng những đường cong tuyệt mỹ của thân hình lộng lẫy kia. Bởi vì, tựa như một con sóng dữ trào dâng, hàng ngàn ký ức dịu ngọt bỗng ùa về tâm trí anh — đánh thức sống động trong tưởng tượng mọi niềm vui sướng và hoan lạc anh từng trải qua trong vòng tay cô, niềm đam mê cháy bỏng từng phản chiếu trong đôi mắt tuyệt trần ấy, những nụ hôn ngọt ngào anh từng in hằn trên đôi môi đó, dáng vẻ đùa giỡn lẳng lơ khi mái tóc dài suôn mượt của cô thường lướt qua má anh, và niềm hạnh phúc khôn tả lấp đầy tâm hồn ngây ngất khi đầu anh gối lên bầu ngực phập phồng ấm áp — nay đang hồi hộp vì cơn giận hờn kiêu hãnh. Ồ, anh nghĩ đến tất cả những điều ấy, và nhận ra mình không thể ra tay sát hại một người tuyệt mỹ đến thế — đẹp đến nao lòng!
— Quả thực tâm trạng anh hôm nay thật kỳ lạ, Lorenzo — Laura nói; dẫu cô rất khao khát làm hòa với người đàn ông mà cô thực lòng và chân thành yêu mến, cô vẫn quyết định phải đòi hỏi thứ sự tôn sủng mà mọi phụ nữ trong hoàn cảnh này đều mong muốn: đó là lời ngỏ ý làm hòa trước từ đối phương. — Có lúc mắt anh trừng trừng nhìn em dữ dội như thể em vừa phạm phải tội lỗi tày đình gì với anh vậy; thế mà giờ đây chúng lại mang vẻ thương xót và xót xa. Nào, anh bạn, hãy thú nhận đi rằng anh đã ôm ấp vài mối nghi ngờ điên rồ nào đó — rằng anh đang ghen tuông với em — và em sẽ xem lời thú nhận ấy là bằng chứng của tình yêu. Cứ làm thế đi — cô nói tiếp, trên môi thoáng hiện nụ cười nhàn nhạt hé lộ hàm răng trắng ngần — làm thế đi, Lorenzo, em sẽ tha thứ cho sự tệ bạc của anh.
— Tha thứ cho tôi ư! — người Ý cay đắng thốt lên; bởi giờ đây, cách hành xử của vợ càng khiến anh cảm thấy trầm trọng thêm bởi thái độ cợt nhả và nhẹ dạ đến mức khó chịu, dẫu trên thực tế cô hoàn toàn chẳng hay biết gì về những lời buộc tội nặng nề và nghiêm trọng đang giằng xé trong tâm trí anh. — Tha thứ cho tôi sao! — anh lặp lại, giọng nói trở nên hung hãn đến mức bắt đầu khiến người phụ nữ trẻ — kẻ mà, như độc giả đều rõ, có lương tâm chẳng lấy gì làm thanh sạch cho cam — phải ngạc nhiên và thậm chí hoảng sợ. — Ồ, đây quả thực là một màn kịch gớm ghiếc — một sự lăng mạ lạnh lùng, có tính toán — phải — một sự sỉ nhục đê hèn khi bảo rằng tha thứ cho tôi! Tôi từng làm gì nên tội để phải phật ý cô — hay để đáng nhận sự khoan dung và tha thứ từ cô chứ? Chúa tôi! Chính tôi mới là kẻ rộng lượng và tin tưởng — còn chính cô mới là kẻ lừa dối trơ trẽn và là con hồ ly vô đạo đức!
— Đó là những lời cay nghiệt, Lorenzo — Laura vừa nói vừa đứng phắt dậy khỏi ghế sofa, ngẩng cao đầu; dẫu dáng người không cao, ở cô vẫn ngự trị một nét uy nghi và kiêu hãnh đầy vương giả trong phong thái lẫn điệu bộ. — Phải — đó là những lời cay nghiệt, tôi nhắc lại — và chúng có thể dẫn đến một cuộc cãi vã mà không lời hối hận hay xin lỗi nào sau đó có thể hàn gắn nổi.
— Mặc cho cuộc cãi vã này kéo dài vĩnh viễn — hoặc cho đến chết! — Lorenzo đáp, gương mặt khôi ngô nay méo mó vì giận dữ. — Ồ, tôi phát ngấy cái thế giới này với những màn lừa gạt gớm ghiếc, những tâm hồn trống rỗng, và sự đồi trụy vô bờ bến của nó rồi! Tôi chẳng màng đến việc sớm rũ bỏ xiềng xích của cõi đời này; nhưng với hơi thở cuối cùng, tôi sẽ nguyền rủa — nguyền rủa một cách cay đắng, cay đắng — cái tên ghê tởm mang giấu Perdita!
— A! — người đàn bà tội lỗi thốt lên, giờ đây nhận ra bản thân quả thực đã bị lột mặt nạ; nhưng gần như ngay lập tức lấy lại bình tĩnh, cô tiến về phía chồng và cất giọng bằng âm điệu ngọt ngào, quyến rũ nhất: — Anh đã nghe phải những lời đồn thổi xấu xa về em, Lorenzo; và em hy vọng trước khi anh vội vã phán xét, em sẽ có cơ hội được giải thích ngọn ngành. Hãy nghĩ xem hoàn cảnh của em là gì: một người phụ nữ mồ cơ không nơi nương tựa, sắp sửa phải đánh mất đi — có lẽ — sinh linh duy nhất trên cõi đời này mà cô từng yêu thương, hoặc từng chân thành yêu thương cô!
— Ồ, sao lại có một trái tim quỷ dữ ẩn giấu trong một lớp vỏ thiên thần nhường ấy! — Lorenzo Barthelma kêu lên, ngước nhìn cô trong khoảnh khắc với nỗi niềm pha trộn giữa xót xa và ngưỡng mộ; rồi ngay sau đó, khi nhận thức đầy đủ về sự đồi trụy và dối trá khủng khiếp của cô dội lên trong tâm hồn, đôi mắt anh trừng trừng nhìn cô với vẻ hung ác của loài linh, và một thứ cảm xúc căm hận sâu sắc, cháy bỏng ngự trị lấy anh.
— Nếu anh từ chối lắng nghe em — nếu anh định hắt hủi em bằng sự khinh miệt và lăng mạ — Perdita nói, đôi mắt cô lúc này cũng lóe lên những tia lửa, nhưng tựa như ngọn lửa sống! — nếu ý định của anh là thế — cô tiếp tục với giọng điệu pha lẫn sự cay đắng và vẻ dửng dưng kiêu kỳ — thì cuộc gặp gỡ này chấm dứt càng sớm càng tốt.
Rồi cô bước về phía cửa, lồng ngực phập phồng những cơn co thắt tưởng chừng muốn bùng nổ khỏi lớp áo chật chội.
— Không — không — cô chưa được phép rời khỏi tôi lúc này, cũng không được phép rời đi theo cách đó! — người Ý thét lên, lao theo và túm chặt lấy cánh tay cô. — Cô sẽ có cơ hội giải thích như cô muốn; và xin Chúa phù hộ cho cô trong nhiệm vụ ấy!
Nói đoạn, anh xô cô ngã ngược lại ghế sofa; rồi khóa trái cửa phòng lại và đút chìa khóa vào túi.
— Cách hành xử này của anh, thưa ngài — Perdita lên tiếng, ra vẻ điềm tĩnh dù trong lòng không hề — và không thể — cảm thấy bình yên — chẳng khác nào một kẻ hèn hạ và tiểu nhân. Anh tìm cách uy hiếp tôi — đó là hành vi tiểu nhân: anh dùng vũ lực với tôi — đó là hành vi hèn hạ. Anh đã nghe được những gì chống lại tôi kẻo chứ? Hãy nêu tên kẻ vu khống và nhắc lại những lời vu khống ấy đi. Nhưng nếu lời buộc tội chỉ thu gọn lại ở chuyện này — rằng tôi từng yếu đuối — từng lầm lỡ — từng không trong trắng trước khi làm vợ anh — hãy nhớ rằng tôi chưa từng lừa dối anh về điều đó! Chính anh từng là nhân tình của tôi trước khi thành chồng tôi; và khi anh ngỏ lời cầu hôn, tôi đã nhắc nhở anh rằng người bước lên giường cưới với anh chẳng phải một trinh nữ. Ban nãy anh gọi tôi là Perdita — và tôi thừa nhận đó là tên thánh của mình. Nhưng liệu tôi có phải chịu trách nhiệm về những hoàn cảnh đã xui khiến mẹ tôi đặt cái tên ấy cho tôi không? Chắc chắn anh cũng biết rõ, từ chính cái nguồn đã rỉ tai anh những điều tiếng xấu xa về tôi, rằng tôi cất tiếng khóc chào đời trong ngục Newgate, và đấng sinh thành đã ban cho tôi cái tên ghê tởm ấy trong một phút giây hối hận. Chà — đó là lỗi của tôi sao? Hãy công bằng đi, Lorenzo — tôi không đòi hỏi sự rộng lượng từ anh; nhưng tôi nhắc lại lần nữa, hãy công bằng!
— Tôi đã chăm chú lắng nghe cô, Perdita — và tôi buộc phải tuyên bố rằng cô đang tìm cách che đậy một sự đồi bại gớm ghiếc bằng thứ ngụy biện hào nhoáng nhất — Barthelma chậm rãi cất giọng, đều đặn nhưng ẩn chứa một sự cuồng nộ sục sôi trong tâm hồn. — Tôi không trách cô vì tội lỗi của mẹ cô — về khoản đó, tôi thương cảm cho cô. Nhưng tôi cảm thấy phẫn nộ — ồ, vô cùng phẫn nộ trước tất cả sự xảo trá — sự bội bạc mà cô đã dành cho tôi! Tôi biết cô không trong trắng, đúng như cách cô tự thừa nhận — nhưng tôi cứ nghĩ đó chỉ là sự yếu lòng nhất thời của cô, chứ không phải thói trác táng tận tụy! Ồ, Perdita, sao cô dám đem tấm thân đã vấy bẩn bởi mọi thói hư tật xấu và tội ác của một thuộc địa lưu hình — thứ thân phận từ nhiều năm qua vốn chẳng khác nào món đồ chung của những ả đĩ điếm hèn hạ nhất — bước lên giường cưới của một người đàn ông danh giá? Tôi đã ban cho cô một cái tên cao quý — dẫu thời thế đã tước đi vẻ hào quang quý tộc của nó — nhưng nó vẫn đáng tự hào; và giờ đây nó đang bị đe dọa ra sao? Cô đã ban phát ân huệ của mình cho hàng trăm kẻ — cô đã sống một cuộc đời trác táng khủng khiếp đến mức dù tuổi đời còn trẻ, tâm hồn cô đã già cỗi trong tội lỗi! Ồ, tôi biết hết — tôi biết mọi thứ, Perdita ạ: mọi ngóc ngách trong tính cách cô đã phơi bày trước mắt tôi — tôi đã đọc thấu những bí ẩn nơi vực thẳm đen tối nhất ấy — và cuối cùng mắt tôi cũng mở ra trước sự ngu ngốc tột độ khi đem số phận buộc vào một kẻ như cô!
— Vậy thì chúng ta hãy ly thân ngay lập tức — Perdita thốt lên, đôi má ửng đỏ vì phẫn nộ. — Cớ sao lại kéo dài cuộc gặp gỡ này làm gì? Cuộc cãi vã của chúng ta đã đi quá xa và trở nên quá nghiêm trọng để có thể tha thứ hay lãng quên.
— Không phải tôi là kẻ đi tìm sự hòa giải đó — Barthelma đáp lại, giọng điệu và thái độ mang sự cay độc khủng khiếp. — Tôi đã yêu cô, Perdita — chỉ có Chúa mới biết tôi yêu cô tha thiết, chân thành và tận tụy đến nhường nào! Tôi sẵn sàng chết vì cô — phải, và sẽ vô cùng hạnh phúc nếu được dâng hiến sinh mạng, giả như sự hy sinh ấy có ích cho cô! Tin tưởng, bộc trực và tràn đầy lòng chân thành hào phóng, tôi đã trao cho cô tình yêu của một người đàn ông danh giá; — còn cô thì lừa dối tôi! Ồ, giờ đây tôi chẳng còn lạ gì những mưu mẹo của loài yêu tinh biển hay bùa chú của mụ phù thủy Circe nơi cô nữa; tôi nhận ra ngần ấy thủ đoạn và sự hai mặt trong rất nhiều sự kiện từng đánh dấu những ngày đầu chúng ta gặp nhau, những thứ đã siết chặt chiếc xiềng xích mà cô quàng lên người tôi. Gì chứ? Cô tưởng tôi có thể nhẫn nhục sống để trở thành đối tượng chế giễu, trò cười và chủ đề đàm tiếu cho tất cả những ai quen biết mình sao? Và cô nghĩ tôi sẽ cho phép cô bước ra xã hội rồi dùng ngón tay mỉa mai chỉ trỏ vào bất kỳ tên ngốc đầu đường xó chợ nào mà cô quy rũ làm nhân tình chắc? Chúa tôi! Ý nghĩ ấy khiến tôi phát điên — nó đốt cháy cả đại não tôi!
Và vẻ bề ngoài của chàng trai trẻ người Ý trở nên đáng sợ làm sao — với đôi mắt lóe sáng, gương mặt co giật và đôi môi run rẩy — khiến Perdita, lúc này đã thực sự hoảng sợ, lao về phía cửa mà quên bẵng đi mất là nó đã bị khóa.
Nhưng cánh cửa không chịu mở dưới tay cô, và với một tiếng thét kinh hoàng, cô quay phắt lại nhìn chồng — kẻ đang rõ ràng phải vận dụng sức lực siêu phàm để kìm nén cơn cuồng nộ đang sôi sục trong lồng ngực và phóng ra những tia chớp từ đôi mắt hoang dại.
— Ôi Lorenzo — Lorenzo! — cô vừa chắp tay van xin vừa kêu lên — anh định làm gì thế? — anh muốn gì ở em? Chúa tôi! Em biết mình từng hư hỏng — đê tiện — trác táng; nhưng em vẫn luôn chung thủy với anh — em chưa từng ngừng yêu anh kể từ khoảnh khắc đầu tiên chúng ta gặp gỡ! Ngày hôm ấy ở Champs Elysées vẫn luôn là một ngày rực rỡ — phải, là ngày rực rỡ nhất mà ký ức của em có thể nhìn về...
— Ngày hôm ấy ở Champs Elysées — Barthelma lặp lại bằng giọng trầm đục — là một ngày bị nguyền rủa trong ký ức và cuộc đời tôi! Đồ khốn nạn — trác táng — ả lẳng lơ trơ trẽn — anh ta thét lên, toàn bộ cơn thịnh nộ bùng nổ — sao cô dám nhắc đến ngày hôm ấy? — sao cô có thể nghĩ về nó mà không thấy đôi má đỏ bừng vì xấu hổ? Vì ai mà cô lại chưng diện một cách lẳng lơ đến thế vào dịp đó? — cô muốn khơi gợi sự ghen tuông của kẻ nào khi ném cái nhìn nóng bỏng và dâm dạt vào tôi hôm ấy? — và để lừa gạt, rồi dụ dỗ quay lại vòng tay cô, có lẽ chính là bức thư lừa dối từng xúi giục tôi, Di Ponta và Charles Hatfield...
— À, ra anh đã biết hết mọi chuyện! — Perdita thốt lên, bất ngờ vứt bỏ bộ dạng van xin cùng ánh mắt cầu khẩn nãy giờ, quyết định hành động bằng bản tính kiên cường vốn có của mình. — Thật vô ích, thưa ngài, nếu cứ kéo dài cuộc gặp gỡ đau đớn này; tôi đã nói câu đó rồi — và giờ tôi muốn anh hiểu rằng tôi sẽ không chịu làm tù nhân ở đây thêm một giây phút nào nữa. Mở cửa ra và để tôi đi — nếu không tôi sẽ gọi người hầu.
Nói đoạn, cô tiến về phía dây chuông.
— Cô dám đe dọa tôi — cô dám đe dọa tôi ư? — Barthelma gầm lên, lao chồm tới và chắn ngang đường đi; toàn thân anh rung lên bần bật vì một cơn cuồng nộ chực trào biến thành sự điên dại hoàn toàn không thể kiểm soát.
— Sao anh dám chèn ép tôi thế này? — Perdita thét lên, mắt lóe lửa. — Tránh ra đường tao, đồ hèn — trừ khi mày định đóng vai tên giang hồ Ý ngay tại đất nước này, nơi đàn ông vốn dĩ nổi danh dũng cảm và trượng nghĩa.
Và vừa nói, cô vừa khinh khỉnh đẩy anh sang một bên.
Nhưng chưa kịp chớp mắt hay trái tim kịp đập một nhịp — và trong khi một âm thanh nửa như tiếng khóc, nửa như tiếng gầm rú vì giận dữ điên cuồng bật ra từ đôi môi của kẻ đã mất lý trí là Barthelma — con dao găm của hắn lóe lên trước mắt Perdita, rồi ngập sâu vào ngực cô trong khoảnh khắc.
Một tiếng thét kinh hoàng, xé lòng cất lên tố cáo sự đứt đoạn của cõi đời — rồi vụt tắt ngút; chao đảo tiến lên vài bước, cô ngã quỵ nặng nề xuống tấm thảm — và tắt thở!
Barthelma đứng sững sờ mất vài giây tại chỗ, lặng ngâm và bất động vì kinh hoàng trước hành động vừa gây ra; trong khi sâu thẳm tâm hồn anh, một cuộc cách mạng cảm xúc diễn ra với tốc độ cuồn cuộn tựa dòng nước triều rút đi đầy kinh hãi.
Một nỗi sợ hãi chết người bao trùm lấy anh — rồi anh bật khóc nức nở trong nỗi đau đớn tột cùng; buông mình lao xuống cái xác hãy còn đang phập phồng của người mà vẻ đẹp tuyệt trần từng là niềm kiêu hãnh và hạnh phúc của anh, hắn bắt đầu khóc thương cái chết của cô bằng những lời lẽ tha thiết nhất.
Nhưng đột nhiên có tiếng bước chân dồn dập lao lên cầu thang — rồi tiếng đập cửa rầm rầm vang dội, cùng giọng của người quản gia, Rosalie và một gia nhân khác đang hò hét hỏi chuyện gì đã xảy ra và tiếng thét xé tai vừa rồi có ý nghĩa gì.
Lúc đó Barthelma mới sực nhớ ra rằng, với tư cách là một kẻ sát nhân, hắn sẽ phải nhận lấy bản án dành cho kẻ sát nhân; và trong tích tắc, toàn bộ khung cảnh u ám và đáng sợ của pháp đình hiện lên trước tâm hồn đang chết khiếp của hắn — đao phủ — đám đông tụ tập — và giá treo cổ!
Toàn bộ sự điên cuồng trong tâm trí hỗn loạn trở lại; và giật mạnh con dao găm khỏi lồng ngực người vợ đã bị tước đoạt sinh mạng, hắn đâm phập nó thật sâu vào ngực mình.
Cùng lúc đó, cánh cửa phòng bị phá tung; và những người hầu hoảng loạn chứng kiến cảnh tượng ông chủ ngã quỵ ngay trên thi thể của bà chủ!
Cứ như thế, đôi uyên ương trẻ tuổi ấy đã vùi thân — mỗi người đều sở hữu một vẻ đẹp chẳng tầm thường!
Phải — Lorenzo dịu dàng, nồng nhiệt, và Perdita lẳng lơ, trác táng đã chết như thế đấy!
Thế gian chưa từng chứng kiến nhan sắc nào vượt qua được nàng, cũng chẳng hay biết mối đồi bại nào thâm căn cố đế hơn thế.
Nhưng liệu nàng chỉ đáng trách, chứ không hề đáng thương dù chỉ một chút sao? Thật bất công nếu nhìn nhận ký ức về nàng theo cách đó — bởi vì, giả sử vào ngày đôi mắt nàng lần đầu chào đón ánh sáng, có một bàn tay nhân hậu nào đó ở gần bên để đón lấy đứa trẻ ngô nghê — đưa nó rời khỏi xà lim Newgate định mệnh ấy — nuôi nấng nâng niu và cứu nó khỏi việc phải bước qua tuổi thơ trong vòng tay của một người mẹ tử tù để đến trại lưu hình — rồi sau đó dưỡng dục và nâng niu đứa bé gái lớn lên bằng tình thương thực sự của một người mẹ — uốn nắn tâm hồn nó hướng về đức hạnh, bảo bọc nó khỏi mọi ảnh hưởng xằng bậy — gìn giữ tâm hồn nàng tránh xa những tấm gương đồi bại, và tiêm nhiễm những nguyên tắc về sự trinh bạch, chính trực cùng tôn giáo — Ồ, thì chắc chắn cô bé sinh ra trong ngục tù Perdita ấy đã dùng chính hành động của mình để phủ nhận cái tên tủn mủn của nàng, và nàng hẳn đã xuất sắc vượt trội trong mọi tài nghệ, mọi phẩm hạnh đáng yêu, cùng mọi đức tính cao quý hòa quyện lại tựa những viên ngọc lấp lánh để dệt nên chiếc vương miện mà các thiên thần vẫn đội trên trán người phụ nữ trinh tiết!
Ồ, thưa Nữ Công tước — hay ngài, tiểu thư danh giá thuộc dòng dõi quyền quý truy nguyên tận thời kỳ Chinh phục của người Norman — xin đừng nhìn nhân vật Perdita — Kẻ Lạc Lối — với sự ghê tởm hoàn toàn! Hãy để lòng trắc ẩn xoa dịu cảm xúc ấy — bởi vì — dẫu sự thật chúng ta sắp sửa kể ra có thể không dễ nuốt trôi cho lắm — nhưng bài học luân lý mà câu chuyện của Kẻ Lạc Lối mang lại vẫn rất đáng để suy ngẫm. Giả sử, thưa Nữ Công tước — hoặc ngài, tiểu thư đài các — giả sử một trong hai người được đưa đến thế gian này trong những hoàn cảnh giống hệt như khi Perdita chào đời; giả sử các ngài cất tiếng khóc đầu đời trong ngục Newgate — bị một người mẹ hư hỏng dẫn dắt đến chốn lưu đày xa xôi — lớn lên giữa chốn ngập tràn cạm bẫy mà những ảnh hưởng đức hạnh hoàn toàn vắng bóng — và mọi tấm gương trước mắt các ngài đều là kẻ ác và kẻ trác táng — thì kết cục sẽ ra sao? Đừng có cả gan khẳng định, thưa Nữ Công tước — hay ngài, thiếu nữ đài các — rằng nhận thức bẩm sinh về đúng sai cùng khuynh hướng tự nhiên hướng về đức hạnh sẽ giữ cho các ngài luôn thuần khiết, trinh bạch và không vấy bẩn xuyên suốt thử thách khủng khiếp ấy! Không — không — các ngài cũng sẽ gục ngã như Perdita từng ngã — các ngài cũng sẽ bị kéo lê qua vũng bùn đạo đức bại hoại như nàng — các ngài cũng sẽ thấm đẫm thứ độc dược truyền nhiễm của tội lỗi hệt như nàng — và trong hoàn cảnh đó, thưa Nữ Công tước — và cả ngài nữa, thiếu nữ đài các — các ngài cũng sẽ minh chứng và lặp lại câu chuyện của Kẻ Lạc Lối ngay trong chính cuộc đời mình!
Vậy thì, điều chúng ta muốn khắc sâu vào tâm trí độc giả là gì? — chúng ta đang muốn xoáy sâu vào cơ quan Lập pháp và Chính phủ điều gì? Rằng việc áp dụng các biện pháp ngăn chặn tội phạm vẫn tốt hơn là mải miết nghiên cứu cách trừng phạt khi nó đã xảy ra. Chúng ta có hàng ngàn đạo luật tuyên bố cách đày một con người ra bagnio, đến các xưởng lao động khổ sai, tới các thuộc địa lưu hình, hay lên đoạn đầu đài: nhưng lại chẳng có lấy một đạo luật nào vạch ra biện pháp để giữ họ tránh xa những chốn ấy. Mọi thứ đều hướng tới trừng phạt — chẳng có gì để phòng ngừa. Các bộ luật nhung nhúc những điều khoản giáng hình phạt lên những tên tội phạm trưởng thành — nhưng lại chẳng chứa nổi lấy một đạo luật duy nhất nhằm bảo vệ trẻ em nghèo khỏi sự vấy bẩn.
Hãy nhìn những sinh linh gầy guộc nhỏ bé cứ lăn lộn suốt cả ngày dài dưới rãnh nước, hay nhặt nhạnh đống đồ ăn thừa từ các bãi rác: liệu pháp luật có vươn tay ra kéo chúng ra khỏi thứ bùn nhơ vốn chẳng khác nào hình ảnh biểu trưng đầy đau đớn cho vũng bùn đạo đức mà tâm trí chúng cũng đang ngụp lặn? Không: pháp luật cho phép chúng cứ vô tư chơi đùa; nhưng vài năm sau, khi những sinh vật bất hạnh ấy — những kẻ chẳng biết đọc biết viết, chẳng có nổi khái niệm gì về Chúa, về hy vọng hay thiên đường — trộm lấy một mẩu thịt xông khói mốc meo hay một mẩu phô mai trên sạp hàng chỉ để thỏa mãn cơn đói khát — thì lúc bấy giờ, Pháp luật mới vươn cánh tay dài cùng bàn tay hộ pháp của mình ra, tóm lấy những nạn nhân của — cái gì chứ? — chính sự thờ ơ của nó!
Phải: đó là những sự thật mà chúng ta chưa từng ngừng nhắc đi nhắc lại. Hết phiên họp này đến phiên họp khác trôi qua vô ích trong những cuộc đấu khẩu bè phái; thế nhưng, những bước đi khắc phục nào đã được thực hiện để giáo hóa đạo đức, truyền đạo Thiên Chúa và văn minh hóa trẻ em nghèo chưa?
