68. Hãy để "người thứ ba" can thiệp kịp thời

Trong quá trình giao lưu quan hệ giữa con người với con người đôi khi khó tránh khỏi những mâu thuẫn ngăn cách hay trở ngại về tư tưởng, quan điểm. Vào những lúc như vậy rất cần sự xuất hiện của "người thứ ba" tức là một lực lượng trung gian nhằm loại bỏ những vướng mắc, trở ngại giữa hai người.

Chẳng hạn, giữa bạn và một người bạn của mình nảy sinh bất đồng nhưng cả hai người đều thực sự không muốn cắt đứt mối quan hệ bằng hữu này, lúc đó đừng ngần ngại nhờ một người thứ ba làm nhân vật trung gian hoà giải, giúp hai người "hạ nhiệt", làm dịu căng thẳng, mâu thuẫn. Khi được yêu cầu giúp đỡ, trách nhiệm của người thứ ba là chuyển tải một cách chính xác và chân thực những day dứt, băn khoăn và ý muốn tiếp tục duy trì quan hệ của hai người cho nhau.

Trong cuộc sống chúng ta cũng thường gặp phải những trường hợp tương tự như vậy, chẳng hạn một đồng sự vay tiền của bạn nhưng họ quên không hoàn trả cho bạn, trong thâm tâm bạn thực sự muốn nhắc nhở người bạn đó song lại không tiện nói ra, vì sợ ảnh hưởng đến quan hệ đồng nghiệp. Nếu như lúc này có sự xuất hiện của một người thứ ba, giúp bạn gián tiếp nhắc nhở người bạn vay tiền đó thì hiệu quả sẽ như mong muốn của bạn.

"Ôi, chiếc áo này là của anh X mua cho anh đúng không? Bao nhiêu tiền vậy? Lần trước anh ấy mua hộ cho tôi một chiếc ga nệm, tôi lại quên trả tiền cho anh ấy."

"Thì ra bạn cũng mua à, anh X cũng có một chiếc, chắc là nó tốt đúng không?"

Trong hoàn cảnh này, những lời nói gián tiếp của người thứ ba phải thực sự uyển chuyển, nhẹ nhàng và hàm súc, nếu không sẽ phản tác dụng.

Nếu bạn nói thẳng: "Sao cậu nợ tiền của anh X mà không trả!" Ngay lập tức đối phương có thể sẽ giận dữ với bạn: "Liên quan gì đến mày?" Hơn thế nữa, họ có thể sẽ không hài lòng về chuyện anh X nhờ bạn làm "thuyết khách" cho anh ấy.

Tôn Tử nói: "Giả vu mã giả, phi lợi túc dã, nhi chí thiên lý, giả châu tiếp giả, phi năng thuỷ dã, nhi tuyệt giang hà, quân tử tính phi dị dã, thiện giả vu vật dã". Ý của câu nói này là: những người đi chậm dựa vào xe cộ, có thể đi xa được vạn dặm; người không biết bơi lội dựa vào thuyền bè, có thể vượt qua sông nước. Bản tính của người quân tử chẳng có gì khác với người thường, chẳng qua họ chỉ là người biết cách dựa vào sức mạnh khác mà thôi.

Ngẫm nghĩ mới thấy, khi xử lý mối quan hệ giao tiếp phức tạp, có nên học cách "dựa vào sức mạnh khác" hay không?.

69. Đừng để cho đối phương có cơ hội nói "không"

Nhà tâm lý học người Mỹ Kanaiki từng nói: "Khi nói chuyện với người khác, trước hết không nên đề cập đến những chuyện mà hai người bất đồng quan điểm, phải chú trọng nhấn mạnh, thường xuyên tập trung đến những vấn đề mà hai bên có chung chính kiến. Bởi vì, cả hai người đều cố gắng cho một kết luận chung nhất cho nên điểm khác biệt của hai người là phương pháp, chứ không phải là mục đích....". Trong quan hệ, tốt nhất ban đầu nên để cho đối phương phải luôn luôn thừa nhận ý kiến, quan điểm của bạn, nếu có thể thì cố gắng không để cho đối phương có cơ hội nói "không".

Khi một người nói rõ là "không", tinh thần của người đó đã ở trong trạng thái kiên định. Trạng thái này có thể khiến cho họ sẵn sàng từ chối mọi ý kiến của người khác. Hơn nữa, khi đã nói "không" thì họ luôn luôn không hề hối hận, lòng tự trọng sẽ khiến họ thêm bướng bỉnh, ngang ngạnh. Dù có thể sau này họ cho rằng từ "không" mà họ đã phát ngôn là thiếu sáng suốt nhưng lúc đó họ lại mê muội tôn sùng nó, xem nó là chân lý cần phải bảo vệ. Ngược lại, khi một người nói "đúng" thì cơ thể của họ ở trạng thái thoải mái, vui vẻ. Ở trạng thái này, họ biết cách tính toán cân nhắc sự việc một cách khiêm tốn, dễ dàng chấp nhận ý kiến người khác mà không hề có sự đề phòng, cảnh giác nào cho bản thân. Tần suất từ "đúng" của một người được phát ngôn càng nhiều thì khả năng ý kiến của người khác được người đó chấp nhận càng lớn.

Vì vậy, khi khuyên bảo đối phương bạn nên cố gắng không để cho đối phương nói quá nhiều từ "không", tránh tình trạng họ sẽ cố chấp, bảo thủ giữ ý kiến, quan điểm của mình, liều lĩnh bảo vệ lòng tự trọng của mình một cách thái quá. Cần cố gắng hướng lái, dẫn dắt cho đối phương nói ra từ "đúng", làm cho họ chịu sự ảnh hưởng của bạn. Để bảo vệ lòng tự trọng của mình sẽ không ai dám ban đầu thừa nhận mà sau lại từ chối, phủ nhận được. Có ai trong chúng ta lại muốn để cho đối phương có ấn tượng xấu về một con người "tiền hậu bất nhất", "nói một đằng làm một nẻo" hay không?

Nhân viên bán hàng của một công ty điện dân dụng Hoa Kỳ đã từng trải qua một tình huống như vậy: Một lần, anh ấy tới thăm một công ty của khách hàng mới quan hệ giao dịch, ngay khi bước vào cổng công ty vị kỹ sư trưởng công trình đã hỏi anh ấy: "Arison, anh còn muốn chúng tôi mua thêm máy phát điện cho anh nữa không?"

Qua tìm hiểu, Arison biết được lý do tại sao vị kỹ sư trưởng Tổng công trình của công ty nọ lại nói những lời "ngọt nhạt" với anh như vậy. Thì ra, công ty đó cho rằng những chiếc máy phát điện mà họ mua của anh có độ toả nhiệt quá cao so với mức tiêu chuẩn bình thường. Vậy là Arison nói với vị kỹ sư trưởng rằng: "Tốt thôi, ông Spenth ạ, ý kiến của tôi cũng giống như ý kiến của ông, nếu như nhiệt độ của máy phát điện quá cao thì không mua nữa mà nên trả lại hàng, đúng không?"

Ông kỹ sư trưởng công trình đáp: "Đúng vậy" Arison lại nói: "Theo tiêu chuẩn, nhiệt độ của máy phát điện có thể cao hơn 72 độ Pha-ren-hai so với nhiệt độ trong phòng, đúng không?"

"Đúng", ông kỹ sư trưởng lại nói: "Nhưng sản phẩm của các anh lại có nhiệt độ cao hơn rất nhiều, chẳng lẽ anh không biết điều đó?"

Arison liền hỏi vặn lại: "Nhiệt độ trong xưởng các ông là bao nhiêu?" Ông Tổng công trình suy nghĩ một lúc rồi trả lời: "Khoảng 75 độ Pha-ren-hai". Arison tiếp: "Nhiệt độ trong xưởng là 75 độ Pha- ren-hai, cộng thêm 72 độ cần có, tổng cộng xấp xỉ 140 độ, nếu anh nhúng tay vào chậu nước có nhiệt độ như vậy, liệu tay anh có bị bỏng hay không?" Tuy không vui vẻ thừa nhận nhưng ông Tổng công trình cũng không thể không gật đầu công nhận ý kiến của Arison là đúng. Arison tiếp lời:

"Như vậy, từ nay về sau ông đừng chạm vào máy phát điện bằng tay nữa, yên tâm đó hoàn toàn là hiện tượng bình thường".

"Anh nói đúng." Đối phương thừa nhận. Chúng ta dễ dàng nhận thấy, để cho đối phương phát ngôn hai từ "đúng vậy" và phải công nhận ý kiến của mình thì Arison không những đã loại bỏ được sự không hài lòng ban đầu mà còn giấu được hiệu quả của lời thuyết phục sau đó.

Kỳ thực đây là một kỹ thuật khá đơn giản, trước hết bạn phải giấu được mâu thuẫn hay bất đồng, tìm đến cái chung thống nhất loại bỏ cái cá biệt, bắt đầu từ những vấn đề, những sự việc mà hai bên đồng ý, khiến cho những lời thuyết phục của bản thân tràn đầy không khí vui vẻ, dễ chịu. Khi vận dụng phương pháp này, có thể chỉ ra một số sự thật mà cả hai bên đều tin tưởng hoặc nêu ra một số vấn đề mà hai bên đều mong muốn giải quyết tốt đẹp, sau đó nói rõ lại những vấn đề trên, chỉ ra những bằng chứng, lý lẽ chính xác, chắc chắn có liên quan đến chúng, làm cho đối phương nghe theo và cuối cùng là chấp thuận tư tưởng, quan điểm mà mình nêu ra. Bạn cũng có thể "đánh" vào tâm lý đối phương bằng những lời khen ngợi chân thành.

Chủ đề câu chuyện có thể liên quan đến những vật, những việc mà hai người đã từng gặp, từng trải qua trong quá khứ và cả những sở thích, lợi ích chung nữa. Như vậy thì khi có những ý kiến bất đồng, đối phương có thể sẽ cảm thấy những mâu thuẫn, bất đồng là chuyện nhỏ nhặt, không đáng bận tâm.

Trong quan hệ giao tiếp, cho dù mâu thuẫn, bất đồng giữa hai người ở mức độ nào đi nữa nhưng giữa họ vẫn có một số điểm chung về lợi ích, về ước muốn. Chỉ cần biết vận dụng khéo léo những điểm chung này, tạo ra sự đồng tình, ủng hộ, nói chuyện ôn hoà với đối phương thì chắc chắn bạn sẽ thay đổi được thái độ của họ. Cho dù ban đầu đối phương hạ quyết tâm phản bác ý kiến của bạn nhưng chỉ cần bạn biết cách vận dụng khôn khéo phương pháp khẳng định thì quyết tâm của đối phương sẽ giảm xuống, tư tưởng đối lập sẽ dịu bớt, và dần dần thừa nhận quan điểm của bạn.

70. Dũng cảm thừa nhận lỗi lầm, cuộc sống sẽ tốt đẹp hơn

Con người đâu phải là thần thánh, nên ai cũng có thể phạm sai lầm. Nhưng một số người cho rằng để lộ khuyết điểm của mình hoặc công khai thừa nhận lỗi lầm của mình trước mặt người khác là việc làm mất danh dự và mất uy tín, vì thế họ thường che giấu lỗi lầm mình gây ra, hoặc cứng đầu cứng cổ không chịu thừa nhận, thậm chí có người còn có ý định trả thù khi người khác chỉ ra lỗi của mình hoặc góp ý phê bình. Như vậy họ cứ tiếp tục mắc hết sai lầm này đến sai lầm khác và ngày càng mất đi uy tín với người khác. Nói chung, trong cuộc sống có rất nhiều hành vi tiêu cực liên quan đến tâm lý che giấu lỗi lầm như thế này.

Một nhân viên công vụ, giáo dục đứa con trai đang ở tuổi thanh niên theo quan niệm truyền thống. Những năm đó, tầng lớp thanh niên đang thịnh hành mốt con trai để tóc dài. Con trai ông ta cũng không nằm ngoài trào lưu đó nên cố tình không chịu cắt tóc. Ông bố nhìn thấy như gai đâm vào mắt, giận dữ nhiều lần khuyên con phải đi cắt tóc, nhưng đứa con trai bướng bỉnh không chịu nghe lời. Hai bố con cãi nhau nhiều lần làm cho mẫu thuẫn càng ngày càng sâu. Sau này, khi ông bố cảm thấy không chịu nổi đứa con trai ngỗ ngược của mình đã đuổi ra khỏi nhà, và không nhìn mặt nhau từ đó.

Một thời gian sau, trào lưu để tóc dài lan rộng khắp nơi và không còn là vấn đề to tát. Ông bố bắt đầu cảm thấy mình có phần hơi quá trong cách xử sự trước đây và muốn làm lành với đứa con trai. Nhưng theo quan niệm truyền thống, người lớn tuổi cho dù có lỗi gì cũng không thể là người tự nhận lỗi trước. Người bố với suy nghĩ đó cho rằng, cha con muốn giảng hoà với nhau, thì đứa con trai phải chủ động đến xin lỗi, vì vậy ông ta cứ tiếp tục chờ.

Câu chuyện này đến tai một người bạn thân của ông bố. Người này đã viết thư khuyên ông ta phải vứt bỏ những quan niệm cũ trước đây, bản thân mình có lỗi thì phải thẳng thắn thừa nhận. Sau khi đọc thư của bạn, ông bố bắt đầu thay đổi cách nghĩ, nhìn nhận lại việc đã qua. Cha con bất hoà, trách nhiệm không thể đổ hết lên đầu con trai, bản thân ông cũng có phần hơi quá đáng nên cần chủ động tìm nó. Không sợ bị mất mặt vì cách nghĩ cũ, ông bố đã chủ động tìm con trai và quan hệ cha con trở lại bình thường, thậm chí trở nên gắn bó hơn.

Trong cuộc sống hàng ngày có rất nhiều việc tương tự như vậy. Một số người rõ ràng biết mình sai nhưng không muốn nhận lỗi về mình, thậm chí còn tranh luận, nguỵ biện làm cho mâu thuẫn không thể giải quyết được, ảnh hưởng đến quan hệ tốt đẹp của hai bên. Điều này thật không nên chút nào.

Tuy nhiên trong thực tế, cũng có nhiều người tiến bộ, dũng cảm thừa nhận những việc mình sai, điều đó không chỉ giúp cho họ tiến bộ hơn, mà còn làm cho cuộc sống trở nên tốt đẹp hơn.

71. Xin lỗi là nghệ thuật trong quan hệ xã hội

Một học giả người Mỹ từng kể rằng: "Ký ức đầu tiên nhớ về mẹ là lời bà đã dạy tôi: khi xin lỗi, con không được nhìn xuống đất, phải nhìn thẳng vào mắt người đối diện, như thế mới thể hiện được lòng chân thành của con. Mẹ đã dạy tôi nghệ thuật xin lỗi: đó là sự thẳng thắn.

Để xin lỗi có hiệu quả, bạn phải thẳng thắn thừa nhận việc làm sai trái của mình, nếu cứ khăng khăng biện hộ sẽ làm mất đi thành ý của bạn và cướp đi cơ hội để đối phương hiểu và bỏ qua cho lỗi lầm của bạn. Bởi vì hầu hết mọi người đều thích khoan hồng độ lượng, xin lỗi mà không kèm theo những lời biện hộ sẽ làm cho hai bên cảm thấy mình ở tư thái cao, đây chính là mục đích của xin lỗi. Cho dù người xin lỗi phạm phải lỗi lớn hay bé, nhiều hay ít, nếu họ thẳng thắn chịu nhận trách nhiệm về sai lầm gây ra, sẽ khiến người kia cảm thấy họ cũng nên thẳng thắn nhận trách nhiệm nếu thuộc về bản thân họ.

Một lần, Shara đến nhà bạn chơi, vô ý điếu thuốc lá làm cháy thủng một lỗ nhỏ vào cái chăn đắt tiền. Shara cảm thấy vô cùng áy náy. Nếu cô nói với bạn "Mình sẽ đền cho cậu nhé?", câu nói này sẽ chẳng có ý nghĩa gì vì câu trả lời chắc chắn sẽ là "Ôi dào, không cần đâu, chuyện nhỏ ấy mà". Shara đã giải quyết vấn đề này như sau: Tìm một thợ chuyên sửa chăn bông, đưa số điện thoại của người đó cho bạn của mình và thông báo là đã thanh toán tiền sửa chữa.

Tuy nhiên, trong nhiều trường hợp, vật bị hỏng không thể sửa chữa hoặc bồi thường. Bacbara trong một lần uống rượu say đã làm vỡ chiếc vòng ngọc quý của bạn và rõ ràng cô ấy không có khả năng bồi thường nó. Vì vậy, cô đã viết một lá thư để bày tỏ lời xin lỗi.

Đây là cách để thể hiện sự hối hận về lỗi lầm của mình khi trong lòng cảm thấy áy náy, không đơn giản chỉ nói một câu "xin lỗi" là xong. Trên trang giấy, bạn có thể viết ra tất cả những điều bạn muốn nói và viết cho đến khi bạn cảm thấy an tâm.

Dù mọi người chấp nhận hay không, nhưng hầu hết họ đều thích nhìn thấy sự hối hận được viết ra bằng giấy trắng mực đen. Ở đây, Bacbara đã viết: "Mình biết hành động tối qua của mình là không thể tha thứ, mình tin cậu hiểu là mình hoàn toàn không cố ý làm vỡ chiếc vòng. Giá như lúc đó mình cẩn thận hơn, chắc chắn không xảy ra chuyện thế này".

Bacbara gửi kèm theo lọ nước hoa mà người đó rất thích và giải thích kèm theo rằng món quà nhỏ này không gì khác là muốn bù lại chiếc vòng kia và thể hiện sự xin lỗi hết sức chân thành của mình.

"Thể hiện" được coi là then chốt. Xin lỗi bằng vật chất không có nghĩa là tính toán giá trị bồi thường, ngược lại nó tượng trưng cho thành ý chân thực của người xin lỗi.

Xin lỗi thực sự là không chỉ nhận lỗi, thừa nhận hành vi hay lời nói của bạn đã phá hỏng quan hệ hai bên, mà là việc bạn rất quan tâm, lo lắng cho quan hệ của bạn và đối phương, vì thế bạn mong muốn quan hệ đó tốt đẹp trở lại. Xin lỗi thành khẩn không những có thể hàn gắn quan hệ bị phá vỡ, mà còn làm tăng thêm tình cảm tốt đẹp hai bên.

Không ai không có lỗi lầm, chúng ta nên học một số nghệ thuật xin lỗi sau:

1. Nếu bạn cảm thấy khó nói ra lời xin lỗi, có thể dùng cách khác thay thế. Sau khi cãi nhau, một bó hoa tươi cũng có thể đủ để xóa đi mâu thuẫn trước đó; hay đặt món quà nhỏ trên bàn đối phương cũng là cách thể hiện ý tứ ân hận của bạn.

2. Nhớ kỹ, xin lỗi không phải là điều sỉ nhục, mà là thể hiện sự chân thành tha thiết, sự thành khẩn.

3. Xin lỗi cần phải thoải mái tự nhiên, không thẽ thọt, khúm núm. Bạn muốn sửa chữa lỗi lầm của bạn là việc rất đáng tôn trọng.

4. Nếu một người nào đó có lỗi với bạn nhưng lại không có ý xin lỗi bạn, bạn không cần phải giận dữ hay tỏ ra buồn phiền. Viết một tờ giấy hoặc nhờ người khác chuyển lời, cho họ biết nguyên nhân bạn không hài lòng và bạn muốn vứt bỏ nỗi phiền muộn đó. Nếu bạn có thể giảm bớt khó xử cho đối phương khi xin lỗi, chắc chắn anh ta sẽ sẵn sàng xin lỗi bạn.

5. Khi cần xin lỗi thì nên xin lỗi ngay, kéo dài càng lâu thì càng khó nói, thậm chí lúc hối hận thì đã quá muộn. Gọi điện, viết thư, tặng sách hoặc dùng bất kỳ hình thức nào để tỏ thái độ ân hận về lỗi mình gây ra. Chỉ cần viết vài dòng "Mình rất buồn vì quan hệ xa cách của chúng ta hiện nay, mình hy vọng có thể xoá đi tất cả mâu thuẫn trước đây, mình thừa nhận toàn bộ lỗi tại mình, mình mong cậu chấp nhận thành ý này của mình, xin lỗi cậu", cũng có thể khiến người khác bỏ qua lỗi của bạn.

Xin lỗi và nhận lời xin lỗi đều là nghệ thuật trong quan hệ xã hội. Có người mẹ, sau khi đứa con xin lỗi mình đã ôm con vào lòng nói: "Ta muốn con hiểu rằng, không phải vì được yêu thương mà giấu đi việc làm sai trái của mình, mà đối với những người yêu thương nhau, có thể bỏ qua lỗi lầm cho nhau".

Bởi vì có nhiều người cảm thấy xin lỗi người khác là việc làm rất khó, vì thế người nhận lời xin lỗi cần nhận ra thiện chí và nỗ lực của họ, "Mình biết đối với cậu, xin lỗi thật không đơn giản tí nào", "Mình thán phục cậu có thể nói ra lời đó". Một cử chỉ nhỏ có tính tượng trưng cũng có thể làm tăng hiệu quả chấp nhận lời xin lỗi. Một lời mời cơm trưa, một bó hoa cho người xin lỗi mình sẽ làm cho bạn cảm thấy mình khoan hồng độ lượng hơn rất nhiều.

72. Quên đi chuyện cũ sẽ cảm thấy thoải mái hơn

Có một người từng nói: "Tôi chỉ nhớ điều tốt người khác làm cho tôi, mà quên đi điều xấu họ gây ra", vì thế người này được nhiều người yêu quý và có nhiều tri kỷ. Cổ nhân cũng từng có câu: "Nhớ cái đức của người khác đối với mình, quên đi cái đức của mình đối với người khác". Người khác giúp đỡ bạn, bạn không bao giờ được quên. Ngược lại, nếu họ có điểm nào không tốt với bạn, bạn cũng nên vui vẻ quên đi.

Vui vẻ để quên là một trạng thái cân bằng tâm lý. Có câu nói nổi tiếng: "Tức giận là lấy lỗi lầm của người khác trừng phạt chính mình". Trên thực tế, khi có "ý nghĩ không quên" "điểm xấu" của người khác, đối tượng bị tổn hại trực tiếp chính là tâm hồn bạn, làm cho bạn cảm thấy đau khổ khôn nguôi. Những người này, nhẹ thì tự giày vò mình, nặng thì nghĩ đến việc trả thù điên loạn. Lạc quan quên đi chuyện cũ là một đặc trưng của người muốn làm được việc lớn, có như vậy bạn mới có thể vứt bỏ nỗi niềm đè nặng trong lòng và ngẩng đầu bước lên phía trước.

Vui vẻ để quên cũng có thể hiểu là "không nhớ đến chuyện xấu trước đây" và con người hiện đại cần có bản lĩnh này. Trong nhiều tình huống, bị mọi người quy cho là "xấu" nhưng thực tế chưa hẳn đã "xấu". Và cho dù là đúng đi chăng nữa, chỉ cần đối phương cảm thấy băn khoăn, day dứt, hối hận, thành khẩn, còn bạn thì quên đi chuyện đã qua, đối xử lễ nghĩa, tỏ ra thân thiết khoan hồng, chắc chắn đối phương sẽ cảm động trước thành tâm của bạn mà từ bỏ cái "xấu" để chuyển sang cái "tốt'.

Vào đời nhà Đường, Lý Tịnh được Tuỳ Dạng Đế giao cho chức quận thừa, phát hiện Lý Uyên có âm mưu làm phản, Lý Tịnh đã tố cáo việc này cho Tuỳ Dạng Đế biết. Sau khi Lý Uyên diệt Tuỳ, đã yêu cầu giết Lý Tịnh, nhưng Lý Thế Dân phản đối việc báo thù, năm lần bảy lượt cầu xin mới bảo toàn được tính mạng cho Lý Tịnh. Sau này Lý Tịnh ra vùng biên ải chinh chiến không mệt mỏi, lập được nhiều chiến công lẫy lừng cho triều đình nhà Đường. Nguỵ Chinh xúi dục thái tử lập mưu giết Lý Thế Dân, nhưng Lý Thế Dân sau khi đăng cơ vẫn không có ý định trả thù chuyện trước đây, ngược lại trọng dụng người có tài, điều này làm cho Nguỵ Chinh tự cảm thấy rất ân hận và hổ thẹn. Sau này, Nguỵ Chinh cũng lập được không ít công lao to lớn cho triều Đường.

Đến đời Tống, Vương An Thạch thường "ghen tỵ" đối với Tô Đông Ba. Khi Vương làm tể tướng, do hai bên ý kiến bất đồng, đã cố ý tìm cách giáng chức, cắt lương đối với Tô, đẩy đến vùng Hoàng Châu. Thế nhưng, Tô Đông Ba không lấy việc đó làm oán hận, độ lượng quên đi chuyện cũ. Sau này, khi chức tể tưởng không còn, quan hệ hai người tốt trở lại. Tô Đông Ba thường xuyên viết thư cho Vương An Thạch ẩn cư tại Kim Linh, lúc thì động viên cổ vũ, lúc thì đàm đạo về học vấn, rất tâm đầu ý hợp.

Khi Tô Đông Ba từ Hoàng Châu điều đến Nhữ Châu, đã cố ý qua Nam Kinh thăm Vương An Thạch, hai người kết giao bạn bè, gần gũi thân mật với nhau. Lúc sắp chia tay, Vương An Thạch dặn dò Tô Đông Ba, sau này khi Tô cáo quan, hãy đến Kim Linh mua một mảnh vườn, làm bạn láng giềng với nhau. Tô Đông Ba hết sức cảm động, nói rằng "khuyên tôi mua 3 mẫu ruộng,. ." Từ đó, hai người đã xua tan bóng đen hiềm khích cũ và trở thành tri kỷ của nhau.

Tương truyền tể tướng Lục Chí thời nhà Đường, khi có chức có quyền chỉ thích nghe những lời xu nịnh, cho rằng tiến sĩ Lý Cát Phủ kết bè đảng mưu cầu lợi riêng nên giáng ông ta đến Minh Châu làm chức trưởng sử. Không lâu sau, Lục Chí bị bãi chức tể tưởng, giáng xuống làm biệt giá ở Trung Châu, nơi rất gần Minh Châu. Tể tướng mới giữ chức biết rõ mối thâm thù riêng tư giữa Lục Chí và Lý Cát Phủ, đã dùng thủ đoạn hoán đổi chức vị, thăng chức cho Lý Cát Phủ làm chức quan cao hơn Lục Chí với âm mưu mượn dao giết người, ý muốn lợi dụng tay của Lý Cát Phủ giết Lục Chí. Không ngờ, Lý Cát phủ không hề nhớ đến ân oán trước đây, ngay khi nhậm chức đã cùng Lục Chí uống rượu kết giao bạn bè, điều này làm cho kế hoạch mượn dao giết người của tên tể tướng mới tan tành mây khói. Lục Chí cảm kích trước sự độ lượng của Lý, tích cực cùng Lý bày mưu tính kế quản lý đất Trung Châu ngày một giàu mạnh, tiếng tăm lẫy lừng. Lý Cát Phủ từ bỏ ý định trả thù, đối xử khoan dung với người khác, cũng chính là đã tự giúp bản thân mình.

Làm sao biết chắc một người nào đó luôn luôn tốt và ai có thể không mắc một lỗi lầm nào? Khi chúng ta có lỗi với người khác, chúng ta rất mong muốn họ bỏ qua cho mình và mong muốn họ quên đi chuyện đã xảy ra. Vậy tại sao chúng ta không có thái độ như vậy với người khác khi họ có lỗi.

73. Một chút hài hước để xua tan nguy cơ vô hình.

Trong cuộc sống, khi gặp vấn đề khó khăn, nếu biết hài hước hay hóm hỉnh đúng lúc, vấn đề có thể sẽ được giải quyết nhanh chóng. Trong khi đó, nhiều người áp dụng phương pháp cứng rắn lấy đá chọi đá, kết quả lại rất dễ thất bại. Chàng trai trẻ Sam vì thường xuyên đi làm trễ nên bị cấp trên cảnh cáo nghiêm trọng. Một hôm trên đường đến cơ quan, gặp lúc giao thông tắc nghẽn, mặc dù có thể lấy lý do "sức khoẻ không tốt, do đó không thể đến đúng giờ". 

nhưng cậu ta cảm thấy lý do đó quá cũ và cũng không muốn dùng nó nữa. Cấp trên chuẩn bị một kế hoạch tương đối hoàn hảo với mục đích sẽ đuổi việc cậu ta.

Quả nhiên, khi Sam bước vào phòng làm việc lúc 9h30, cả phòng im lặng không nói, mọi người đều vùi đầu vào công việc. Cấp trên bước tới chỗ của Sam, Sam đột nhiên tạo ra nụ cười giả, tay giơ lên, miệng nói: "xin chào, tôi là Sam, tôi đến đây công tác, tôi biết trước đây 35 phút, ở đây còn một chỗ trống, tôi có phải là người nhanh chân đến trước không? Tất cả mọi người trong phòng đều cười to, cấp trên cố nhịn không bật cười thành tiếng, quay đầu bước ra khỏi phòng. Thế là một chút hài hước của Sam đã giúp anh ta giữ được công việc.

Hài hước là cách để tránh hiện tượng "chuyện bé xé ra to". Có đôi vợ chồng trẻ, sau khi kết hôn thường xuyên cãi nhau. Trong một lần hai bên cãi nhau kịch liệt, người vợ nói: "Trời ơi, đây có còn là cái nhà nữa không, tôi thực không thể sống nổi nữa.

Nói xong người vợ thu xếp hết quần áo vào vali và bỏ đi. Khi người vợ vừa bước ra khỏi nhà, người chồng gọi theo "chờ anh, chúng ta cùng đi, nhà thế này làm sao sống nổi" nói rồi, anh ta cho quần áo vào va li và ra đi cùng người vợ. Kết quả, hai vợ chồng không biết đi thế nào mà sau một vòng quay lại chính ngôi nhà của mình. Sau khi trở lại, hai vợ chồng họ lại thân thiết như thời gian hưởng tuần trăng mật.

Sự hài hước của người chồng đã cứu được một gia đình. Một nụ cười hóm hỉnh, pha lẫn chút hài hước có thể xoá tan thái độ đối địch. Khi Edixon chế tạo pháo hoa, một người kém trí tưởng tượng, không biết hài hước cười và nói rằng "Thưa ngài, ngài đã thất bại hai, ba trăm lần rồi". Edixon bác bỏ "Không, thành công của tôi chính là việc phát hiện hai, ba trăm loại nhiên liệu không phù hợp với việc chế tạo pháo hoa", nói xong, Edixon cười một cách hóm hỉnh. Thông thường, những người có khiếu hài hước thường có nhân cách xuất chúng hơn người, có thể cảm nhận được sức mạnh của chính mình và vui vẻ ứng phó trong bất kỳ hoàn cảnh nào.

Chúng ta hãy nghe đoạn đối thoại sau:

- "Anh có tán thành với vụ án mới được công bố gần đây không?"

- "Ồ, trong số bạn bè tôi, một số tán thành, một số phản đối"

- "Nhưng còn anh? tôi muốn hỏi ý kiến cá nhân anh?"

- "Tôi ủng hộ bạn bè tôi, thưa anh"

Người bị hỏi đã lấy phương thức thân thiện để biểu đạt suy nghĩ "chúng ta hãy tiếp nhận những ý kiến khác nhau". Khi chúng ta đối diện với những vấn đề có nhiều ý kiến khác nhau hoặc những vấn đề hóc búa, hình thức trả lời như trên chẳng phải rất tuyệt diệu hay sao?

Có nhiều nhân vật nổi tiếng, đặc biệt là các diễn viên, thường lấy bản thân mình ra lấp chỗ trống để đạt kết quả quan hệ theo mong muốn. Họ biết cách lợi dụng bản thân hoặc ngoại hình không mấy xinh đẹp để tạo cho mình một sự hóm hỉnh dễ thương. Có một nữ diễn viên to béo đã hài hước với dáng người của mình "Tôi không dám mặc áo bơi màu trắng ra bãi biển, bởi nếu tôi đi, không quân Mỹ bay qua sẽ cảm thấy lo lắng vì nghĩ rằng họ đang đến Cuba.

Mọi người không có lý do gì để không thích những người như vậy. Nếu sau này có người đưa bạn ra để trêu đùa hài hước, bạn không nên tỏ thái độ phẫn nộ ngay lập tức. Một sự hài hước đúng lúc có thể mang lại thu hoạch lớn bất ngờ cho bạn.

74. Kiềm chế tình cảm

"Vui buồn, yêu ghét là chuyện thường tình của con người", nhưng xử lý thế nào trước sự phẫn nộ là vấn đề đáng để chúng ta suy ngẫm.

Như chúng ta đã biết, điểm quan trọng trong quan hệ giao tiếp là nền tảng tình cảm. Tình cảm tích cực có thể loại bỏ những căng thẳng, đồng thời làm nên sự đồng điệu. Tình cảm tiêu cực sẽ tạo ra yếu tố căng thẳng, thậm chí dẫn đến nhiều hành vi đối kháng. Đối với đồng sự trong công việc, có những tính cách, phương pháp làm việc, tư tưởng, suy nghĩ và cách sống khác nhau, do đó khó tránh khỏi nảy sinh bất đồng và mâu thuẫn và theo đó tạo nên những làn sóng phong ba trong tình cảm và thái độ. Thử nghĩ, nếu có một đồng sự thường hay nổi nóng, chúng ta nên sống chung với anh ta như thế nào? Và làm thế nào để triển khai công việc?

Chúng ta thường nhận xét, người nào đó có tính tình tốt hay người khác có tính tình hay giận dữ, đây dường như là tính cách của họ. Trên thực tế, kiềm chế tình cảm của mình tốt hay không không chỉ phản ánh tính cách của một cá nhân, mà còn biểu hiện sự tu dưỡng tính cách của cá nhân đó.

Cá tính là nét đặc trưng quan trọng của mỗi người, bao hàm một số đặc điểm sau: Đặc điểm về những ràng buộc sinh học gồm có khí chất, bản năng, tố chất, nhu cầu ban đầu; Đặc điểm về những ràng buộc xã hội có phẩm chất đạo đức, thế giới quan, sở thích, lý tưởng cá nhân. . Ngoài ra còn có đặc điểm về những ràng buộc của quá trình tâm lý cá biệt, kinh nghiệm từng trải của cá nhân, trình độ giáo dục, bao gồm nhận thức, thói quen hay năng lực… Trong đó, đặc điểm quan trọng nhất là môi trường xã hội và quá trình giáo dục cá nhân.

Chúng ta đều biết bản năng của con người rất khó thay đổi, nhưng tính cách, tư tưởng có thể thay đổi nhờ môi trường, kinh nghiệm sống, trình độ nhận thức, học vấn. Người có phẩm chất đạo đức cao thượng ở mọi nơi, mọi lúc, đều chú ý xem hành động và lời ăn tiếng nói của mình có làm ảnh hưởng đến người xung quanh như thế nào. Vì vậy, coi việc "thích giận dữ" chỉ là vấn đề tính cách bình thường mà không hiểu, bản thân không xác đáng vấn đề, lại còn yêu cầu người khác giải thích, nhân nhượng, là hoàn toàn không đúng.

Làm thế nào để kìm hãm sự tức giận? Điều mà người được tu dưỡng nghĩ đến đầu tiên là: Sự giận dữ của mình sẽ ảnh hưởng đến thái độ, tình cảm của người khác như thế nào? Đổ hết tức giận lên đầu người khác liệu có giúp cho việc giải quyết được vấn đề? Việc này có đáng tức giận hay không? Suy nghĩ sâu hơn sẽ thấy, tức giận thường làm mất đi niềm tin, sự gần gũi, thân thiết trong quan hệ bạn bè. Phương pháp tốt nhất là chúng ta nên im lặng để bình tĩnh trở lại.

Tuy nhiên, trong cuộc sống khó tránh khỏi có người hoặc sự việc khiến cho ta thấy phiền hà, bực bội, chúng ta cũng nên học cách kiềm chế bản thân.

Thể hiện thái độ ác cảm, thậm chí những lời ác ý, đối với người khác đều bất lợi. Một số người cho rằng "cá tính tôi thế đấy" nên có những tranh cãi hồ đồ; còn người được tu dưỡng thực sự thường nỗ lực điều chỉnh tình cảm, thái độ của bản thân, không vì sai lầm của mình mà gây áp lực tâm lý cho người khác.

Khả năng tự kiềm chế bản thân là biểu hiện việc tu dưỡng cá tính, ngược lại, thái độ hoặc hành động hồ đồ, nông nổi sẽ làm mất đi khả năng kiểm soát ý chí.

Tổng thống thứ 3 của Mỹ là Thomas Jefferson dạy đứa cháu trai của mình: "Khi con tức giận, con hãy đếm từ 1 đến 10 sau đó mới nói, nếu cơn tức giận vẫn còn bùng cháy con hãy đếm đến 100". Mọi người có thể làm thử cách này, khi bạn nhẫn nại đếm từ 1 đến 100, nhất định bạn sẽ bình tĩnh trở lại và suy xét vấn đề một cách toàn diện.

75. Tranh cãi hay giảng hoà, điều gì quan trọng hơn?

Đối với bất kỳ sự việc gì đều có những cách nhìn nhận khác nhau, chính những nhìn nhận khác nhau này tạo nên tranh cãi. Trong cuộc sống, khắp nơi đầy rẫy sự mâu thuẫn và theo đó con người có nhiều ý kiến khác nhau, vì vậy xảy ra tranh cãi là chuyện hết sức bình thường, khó tránh khỏi. Vấn đề là cần có thái độ tranh luận như thế nào? thực hiện tranh luận ra sao? và phương pháp xử lý vấn đề tranh luận cho hợp lý? Thái độ chuẩn mực là cần phải "tìm điểm nhất trí, tạm gác điểm bất đồng".

Mác và Ăng-ghen đã tranh luận cùng một vấn đề với thái độ này. Lúc đó, nhà khoa học tự nhiên của Pháp vừa xuất bản một cuốn sách, Mác cho rằng đó là cuốn sách hay, Ăng-ghen lại cho rằng nó không hề có giá trị. Hai bên tranh luận qua lại nhiều lần, có lúc trở nên rất quyết liệt, cuối cùng Mác đồng ý một số ý kiến của Ăng-ghen nhưng vẫn giữ một số quan điểm riêng của mình. Đây là phương pháp tranh luận "tìm điểm chung, gác điểm bất đồng", để giúp hai bên từng bước tiến đến chân lý.

Vấn đề thuộc nguyên tắc đòi hỏi phải tranh luận, tuy nhiên một số vấn đề chi tiết không nhất thiết phải tranh luận đến "mặt đỏ tía tai". Sau khi kết thúc Đại chiến thế giới lần thứ II, một lần, Kanaiki tham dự buổi chiêu đãi do công tước Smith tổ chức tại Luân Đôn. Một vị khách ngồi bên phải Kanaiki kể câu chuyện hài hước, trong đó có dẫn một câu thành ngữ đại ý là "Mưu sự tại nhân, thành sự tại thiên". Anh ta nói câu này được trích từ "Kinh thánh". "Cái gì, "Kinh thánh" ư?", Kanaiki biết chắc nó không phải trích từ Kinh thánh mà từ cuốn sách "Hamlét" của Shakespear. Để thể hiện sự uyên bác của mình, Kanaiki đã chỉnh sửa vị khách kia. Không ngờ vị khách đó lại mỉa mai trở lại "Anh nói là từ cuốn sách của Shakespear ư? không thể! Tuyệt đối không thể. Câu nói đó chính xác được trích từ "Kinh thánh".

Một người bạn cũ của Kanaiki tên là Cácmen cũng có mặt tại đó, anh ta nghiên cứu các tác phẩm của Shakespear đã nhiều năm, Cácmen đá vào chân Kanaiki và nói: Kanaiki sai rồi, vị khách này nói rất đúng, câu nói này chính xác được trích từ "Kinh thánh". Trên đường về nhà Kanaiki hỏi Cácmen:

"Anh biết rõ câu nói đó là của Shakespear không?".

"Đúng vậy" Anh ấy trả lời "Ở phần 2 hồi 5 của cuốn "Hamlét"". Nhưng Kanaiki này, chúng ta là khách trong bữa tiệc hôm nay, tại sao cứ nhất định phải chỉ ra lỗi của anh ta, làm như vậy anh ta sẽ thích anh ư? sao không giữ thể diện cho anh ta? Chẳng lẽ nhất thiết phải tranh cãi với anh ta Sao? Nên tránh xung đột trực tiếp với người khác".

Nên tránh xung đột trực tiếp với người khác! Trên thế giới này chỉ có một cách có thể giành phần thắng trong cuộc tranh luận, đó chính là tránh tranh luận. Cuộc sống này thực sự phức tạp, có những vấn đề nảy sinh từ vô vàn lý do khác nhau. Người chồng cho rằng mình đúng, người vợ cũng cho là mình có lý, tóm lại cuộc tranh luận vẫn không được giải quyết. Trong tác phẩm "Thiên trung ký" Trần Diệu Văn đời Minh có kể câu chuyện ngụ ngôn như sau:

Một lần, chim yến và dơi tranh luận với nhau. Chim yến cho rằng, mặt trời mọc vào buổi sáng, lặn vào buổi hoàng hôn; dơi thì lại cho rằng mặt trời lặn vào buổi sáng, mọc vào lúc hoàng hôn. Hai con tranh luận mãi nhưng rốt cuộc chẳng ai chịu ai.

Vì chim yến và dơi có lối sống và môi trường sống khác nhau, cách nhìn nhận về thời gian sớm tối của chúng cũng không giống nhau, cho nên quan điểm chắc chắn không thể thống nhất với nhau. Từ câu chuyện ngụ ngôn này, chúng ta nhận thấy rằng, tranh luận bao giờ cũng phải hiểu rõ về đối tượng; tranh luận với những người vốn dĩ không có cơ sở tranh luận thì mãi mãi không thể giải quyết được vấn đề. Những lúc như thế này, bạn hãy nở một nụ cười tươi tắn chẳng phải là tốt hơn hay sao?

Benjamin Franklin đã từng nói: "Nếu bạn cứ thích tranh cãi với người khác thì có thể có lúc bạn sẽ giành phần thắng, nhưng đó là phần thắng vô nghĩa, bởi sẽ chẳng bao giờ bạn có được thiện cảm của đối phương". Đôi lúc, tranh luận căng thẳng có thể khiến con người mất hết lý trí, thậm chí dẫn đến đánh nhau, không ít người đã trở thành kẻ thù truyền kiếp.

Năm 1754, Oa-sinh-ton được phong hàm thượng tá, ông cùng cấp dưới đến Yalishan-taliya đóng quân. Khi đó, tại vùng này đang tổ chức bầu cử đại biểu Quốc hội tham dự kỳ họp Wei-ji-nia. Một người tên là Pates đã phản đối lại một ứng cử viên mà Oa-sinh-ton ủng hộ.

Được biết, Oa-sinh-ton và Pates tranh luận với nhau về vấn đề bầu cử, Oa-sinh-ton còn nói một số câu xúc phạm đến danh dự Pates, khiến cho Pates hết sức tức giận, đánh Oa-sinh-ton ngã ra đất. Sau khi nghe tin Oa-sinh-ton bị đánh, cấp dưới của ông đã vội vàng kéo đến để báo thù cho cấp trên. Nhưng Oa- sinh-ton ngăn lại và khuyên họ quay về doanh trại.

Sáng sớm hôm sau, Oa-sinh-ton gửi cho Pates một lá thư, mời đến một quán rượu nhỏ trong vùng.

Đúng hẹn, Pates đi đến quán rượu, chuẩn bị tinh thần cho trận quyết đấu. Tuy nhiên, điều làm ông ta hết sức ngạc nhiên là đón chào ông không phải đôi mắt hận thù của Oa-sinh-ton mà là cái bắt tay đầy thân thiện.

"Thưa ngài Pates" Oa-sinh-ton nói "Sai sót là chuyện thường tình của con người, điều đáng trân trọng là chúng ta biết sửa chữa lỗi lầm ấy. Tôi biết, chuyện hôm qua là lỗi của tôi, ở một mức độ nào đó anh đã đạt được thoả mãn. Nếu anh cho rằng như vậy là đã giải quyết được vấn đề thì chúng ta sẽ bắt tay nhau, chúng ta hãy là bạn".

Từ đó về sau, Pates trở thành người nhiệt tình ủng hộ Oa-sinh-ton.

Khi xảy ra tranh luận, thái độ của bạn sẽ quyết định việc bạn sẽ có thêm nhiều bạn hay có thêm một kẻ thù.

76. Giúp đối phương tìm được một chỗ đứng

Trong cuộc sống, ai cũng có thể phạm phải sai lầm, nhưng sau đó có người vì khó khăn trong việc sửa chữa sai lầm lại đành "nhắm mắt đưa chân", phó mặc số phận để rồi lại tiếp tục phạm hết sai lầm này đến sai lầm khác. Tuy nhiên, nếu người này gặp được một đối thủ biết cách "tìm thuyền tiễn khách" thì kết quả thu được sẽ khá hoàn hảo.

Thế nào được xem là biết cách "tìm thuyền tiễn khách"? Ý của câu này là tìm ra một lý do nào đó cho lỗi lầm của đối phương, tạo cho họ một chỗ đứng thuận lợi để hoá giải mọi vấn đề khó khăn. Chẳng hạn, khách hàng của một công ty bách hoá yêu cầu được trả lại chiếc áo khoác chỉ vì chồng bà ta không thích chiếc áo đó, nhưng bà ta đã mang chiếc áo về nhà và đã mặc thử rồi. Vì lo lắng sợ không trả lại được chiếc áo nên bà ta đã nói dối là chưa mặc chiếc áo đó lần nào.

Nhân viên bán hàng kiểm tra và phát hiện thấy vết nhăn của chiếc áo chứng tỏ nó đã được giặt qua nước lạnh, nhưng cô nhân viên biết rằng, nếu cô ấy vẫn khăng khăng một mực giải thích cho bà khách thì chắc chắn họ cũng không thừa nhận, vì ban đầu bà ta đã nói rằng chưa hề giặt nó. Và nếu cả hai không chịu nhường nhịn thì có thể sẽ xảy ra tranh cãi. Vậy là, cô nhân viên bán hàng thông minh nói:

"Tôi rất muốn biết một điều là liệu gia đình bà đã có ai nhỡ giặt chiếc áo này hay chưa? Lý do tôi hỏi như vậy là vì trước kia tôi cũng đã từng gặp phải một trường hợp tương tự như thế, tôi đã vô ý bỏ chiếc áo mới mua cùng với số quần áo bẩn trên ghế, kết quả là chồng tôi đã cho tất cả số quần áo đó vào trong máy giặt. Tôi nghĩ cũng có thể bà đã gặp chuyện này bởi rõ ràng chiếc áo bà vừa mới mua đã có vết nhăn của lần giặt vò. Không tin, bà cứ thử so sánh nó với những chiếc áo khác mà xem".

Bà khách nhìn kỹ chiếc áo, biết là không thể giấu được nữa, lại được cô nhân viên bán hàng khéo léo đưa ra lý do hợp lý cho lỗi của mình, thế là bà khách đành vui vẻ cầm lấy chiếc áo ra về.

Đương nhiên, cũng có không ít nhân viên bán hàng lại có thái độ phục vụ không đúng mực, gây khó chịu cho khách hàng, song đó không phải là vấn đề chúng tôi muốn đề cập ở đây, điều quan trọng là chúng tôi muốn nói đến cách đối nhân xử thế trong cuộc sống.

Khi đối phương đã đưa ra lời hứa hẹn nhất định hoặc tuyên bố một lập trường chắc chắn và không muốn thay đổi thái độ của mình thì bạn cần phải thay đổi lối suy nghĩ "bá quyền" của họ, trước hết phải chú ý tập trung vào khuôn mặt họ, làm cho họ không thể lật lọng hay chiếm được vị thế chủ chốt.

Vì vậy, có thể giả định ban đầu đối phương không nắm giữ được toàn bộ sự thật, sau đó nói cho họ biết: "Đương nhiên, tôi hoàn toàn có thể lý giải được lý do tại sao anh suy nghĩ như vậy, bởi khi đó anh không hề biết chuyện đó".

"Trong hoàn cảnh đó, bất kỳ ai cũng đều làm như vậy".

"Lúc đầu tôi cũng nghĩ như vậy. Nhưng về sau, khi đã lý giải được toàn bộ sự việc thì tôi mới biết mình đã phạm sai lầm".

Người bình thường luôn không dám nhìn thẳng vào những lời nói dối của mình. Vì vậy cần phải làm cho đối phương tin tưởng bạn, giúp họ thoát khỏi sự tự mâu thuẫn, để họ vui vẻ, thành thực chấm dứt những trò bịp bợm, dối trá.

77. "Lùi một bước tiến hai bước" là chiêu thức quan trọng để trở thành người chiến thắng

Trong cuộc sống thường nhật, chúng ta có thể gặp phải những tình huống bất ngờ ngoài dự đoán. Giả sử bạn gặp phải hoàn cảnh thường xuyên bị đối phương trách móc, lại không cho bạn có cơ hội để giải thích thì trước hết bạn nên lặng lẽ thừa nhận, sau đó tìm cách rút lui, đó là giải pháp hữu hiệu nhất.

Đã từng có một khách hàng, sau khi nghe nhân viên cửa hàng giới thiệu sản phẩm đã mua chiếc áo sơ mi. Nhưng về sau anh ta cho rằng kích cỡ chiếc áo đó quá bé so với thân người của anh ta và khăng khăng một mực đòi đổi một chiếc áo khác. Nhân viên bán hàng đã nhiều lần giải thích là chiếc áo đó rất vừa với anh ta nhưng anh ta vẫn không chấp nhận và hộc tốc lao tới phòng Giám đốc công ty để kiến nghị.

"Thái độ phục vụ ở cửa hàng các anh kém quá!" Ông khách sừng sổ.

"Nguyên tắc, tôn chỉ của chúng tôi là vì khách hàng phục vụ, nhưng cũng không thể tránh khỏi nhiều sai sót, rất mong anh phê bình góp ý". Ông Giám đốc ôn tồn giải thích.

"Hừ, khách hàng là Thượng đế! Xem thái độ phục vụ của nhân viên công ty anh đấy, kém quá, làm sao có đủ tư cách làm nhân viên bán hàng cơ chứ!"

"Tố chất của nhân viên chúng tôi cần phải trau dồi, rèn luyện thêm, nếu có chỗ nào không phải cần điều chỉnh, mong anh cứ góp ý."

Vị khách nọ liền thuật lại đầu đuôi câu chuyện, ông Giám đốc thì cố gắng giải thích cho vị khách rằng kích cỡ chiếc áo đó hoàn toàn phù hợp với anh ta và lấy một chiếc cho anh ta mặc thử. Khi vị khách nọ cảm thấy ưng ý thì ông Giám đốc mới nói:

"Mong anh thông cảm, nhân viên của chúng tôi đã không giải thích rõ vấn đề. Nhưng tôi cho rằng cô nhân viên đó không muốn đổi chiếc áo cho anh chẳng qua cũng chỉ vì xuất phát từ tinh thần trách nhiệm và công việc chuyên môn mà thôi, còn anh chắc chắn cũng chẳng muốn mua chiếc áo không phù hợp với mình, đúng không?"

Nghe những lời nói của ông Giám đốc rất có lý nên ông khách nọ đã vui vẻ gật đầu.

Từ đó, chúng ta có thể nhận thấy, vị Giám đốc đã khéo léo sử dụng thái độ nhượng bộ, ôn hoà trước những lời trách móc của khách hàng. Bất luận người khách đó phê bình, tranh cãi gay gắt, ông đều không hề phản ứng lại. Chờ khi khách bớt nóng giận, ông Giám đốc mới ôn tồn giải thích mọi việc bằng những lý lẽ chân thực, sắc bén. Có thể nói, bằng thái độ thân thiện, nhẹ nhàng, ông Giám đốc công ty đã xoá tan đi mọi nghi ngờ, hiểu lầm của khách hàng, xây dựng một hình tượng đẹp về những nhân viên công ty trong suy nghĩ của khách hàng, từ đó tạo niềm tin và sự tin tưởng cho công ty.

Cách xử lý khéo léo trong quan hệ giao tiếp trên đây của ông Giám đốc rất đáng để chúng ta học tập.

78. Cách xử lý đối với những người thích cãi cọ

Trong cuộc sống thường nhật, trong công việc, trong quan hệ hay trong cách đối nhân xử thế chúng ta không thể tránh khỏi để xảy ra mâu thuẫn, bất đồng. Trong các mối quan hệ tình cảm như giữa vợ chồng, giữa cha mẹ và con cái, giữa bạn bè đồng nghiệp, giữa hàng xóm láng giềng, thậm chí trên đường, ngoài phố, trên xe buýt hay hoạt động mua bán giữa chủ với khách... đều có thể xảy ra hiểu lầm và mâu thuẫn. Có lúc, do mâu thuẫn quá gay gắt mà dẫn đến những tranh cãi hay tranh chấp.

Chúng ta phải xử lý thế nào với những người thường xuyên giận dữ, gây lộn vô cớ? Khoanh tay làm ngơ hay "gan dạ" lao vào cuộc chiến? Rốt cuộc thì chúng ta phải hòa giải ra sao để thu được hiệu quả cao nhất?

Để duy trì và phát triển cục diện ổn định, đoàn kết thì khi gặp phải những chuyện gây tranh cãi, không nên có thái độ "toạ sơn quan hổ đấu" mà phải sẵn sàng lao vào cuộc để hòa giải. Nhưng muốn thu được kết quả cao nhất, cần nắm được nguyên tắc "Ba rõ ràng":

1. Tìm hiểu kỹ mọi chuyện. Nếu không tìm hiểu kỹ đầu đuôi ngọn ngành dẫn đến cãi lộn giữa những người bạn, mà chỉ khuyên giải một cách mơ hồ thì rất có thể bạn sẽ rơi vào tình trạng đánh không trúng đích, giảng giải không đến nơi đến chốn, như vậy không những không thu được kết quả như mong muốn mà đôi khi còn gây ra ác cảm cho người P trong cuộc, họ sẽ cho rằng bạn là người thích xen vào chuyện người khác. Nếu trước khi giảng hoà, bạn chịu khó tìm hiểu kỹ tình hình hoặc chú ý lắng nghe xem tiêu điểm của cuộc tranh cãi là gì, từ đó làm rõ tình hình, sẵn sàng lao vào cuộc thì hiệu quả công việc sẽ tốt hơn nhiều.

Đối với những cuộc cãi lộn của hàng xóm láng giềng, của đồng sự hay của bạn bè có nguyên nhân tương đối phức tạp thì bạn càng phải tìm hiểu kỹ tình hình trên mọi góc độ, khía cạnh, cố gắng chuyển tải được những lời khuyên bảo của mình tới người trong cuộc. Nếu dùng những lời cách điệu, bóng bẩy để giảng giải, thì chắc rằng sẽ có không ít người không thể hiểu nổi. Việc khuyên giải mọi người cũng giống như việc cởi bỏ một chiếc nút thắt, trước hết bạn phải xem xét hình dạng nút thắt, sau đó tìm cách tháo gỡ, như vậy mới có thể cởi bỏ nút thắt từng bước được.

2. Phân biệt rõ chính phụ. Cần phân biệt rõ chính phụ, nguyên nhân dẫn đến cãi lộn có chính có phụ, hai người tranh cãi có chính có phụ, giải quyết mâu thuẫn đương nhiên cũng có chính có phụ. Đối tượng khuyên can hoà giải cũng cần phải phân biệt rõ chính phụ, không thể vận dụng chung chung được, phải bắt đầu xử lý nhằm vào những lời nói căng thẳng, những yếu tố gây mâu thuẫn gay gắt. Nếu biết được chính xác yếu tố chủ động gây ra tranh cãi thì sẽ dễ dàng hơn trong việc hòa giải.

Còn nếu bạn tập trung chủ yếu vào yếu tố bị động thì dù bạn có thể tách được hai người ra khỏi cuộc "đấu khẩu" nảy lửa nhưng yếu tố căng thẳng, gay gắt vẫn chưa "hạ nhiệt" và do vậy hiệu quả khuyên bảo, hòa giải sẽ không cao.

3. Nỗi rõ đạo lý. Khuyên bảo hoà giải phải phân biệt rõ đúng sai, không được phê bình cả hai người, như vậy sẽ không thể giải quyết tốt được vấn đề. Chỉ bằng cách hoà giải công bằng, phân tích chắc chắn, phê bình xác đáng, khuyên giải hợp tình hợp lý mới có thể làm cho hai bên tâm phục khẩu phục, từ đó đạt được kết quả tốt nhất.

Đương nhiên, người đứng ra hoà giải không nên quan niệm rằng việc tìm ra được nguyên nhân chính của các mâu thuẫn, xung đột thì có thể phê bình hay khuyên giải tuỳ tiện, như vậy là sai lầm. Khi hoà giải khuyên can, giọng điệu phải nhẹ nhàng, lời nói phải uyển chuyển, đánh đúng tâm lý thì người trong cuộc mới dễ dàng chấp nhận. Khi xảy ra cãi lộn, đương sự đang có tâm trạng nóng nảy, thường nói những lời khó nghe nên không dễ dàng tiếp nhận lời khuyên can của người khác. Khi khuyên can nên dùng ngôn ngữ uyển chuyển, nhẹ nhàng để "hạ nhiệt" cuộc tranh cãi, chú ý không được đụng chạm đến những yếu tố "nhạy cảm" của người trong cuộc, tránh tình trạng "đổ thêm dầu vào lửa". Đôi khi còn có thể nói thêm một số lời dí dỏm, hài hước để làm giảm bớt không khí căng thẳng, gay gắt của cuộc đấu khẩu.

Đương nhiên, trong một hoàn cảnh đặc biệt nào đó, nếu cuộc cãi lộn trở nên quá căng thẳng, thậm chí có thể dẫn đến tình trạng "thượng cẳng chân hạ cẳng tay" thì nên hét lớn, chẳng hạn những câu đại loại như: "không được đánh người",. Như vậy, sẽ làm cho những người trong cuộc tỉnh táo trở lại, thôi không cãi lộn và sẽ nhanh chóng kết thúc khẩu chiến.

79. Tạo một cuộc hẹn lãng mạn với người chưa quen biết

Gặp gỡ những người đã quen biết, bạn nở nụ cười thân thiện; gặp người mới quen, bạn không biết phải thể hiện thế nào cho đúng. Như vậy, rõ ràng Mối quan hệ trong gia đình, giữa hàng xóm láng giềng và ở nơi công tác được hình thành dần qua nhiều lần tiếp xúc hay cùng chung sống với nhau.

Đồng thời, mối quan hệ đó cũng có tính ổn định và tính cộng đồng tương đối. Nó hoàn toàn khác với mối quan hệ chủ - khách trong quá trình phục vụ các ngành của xã hội, những hành vi này có số lượng lớn, lặp đi lặp lại nhiều lần và đang vận hành từng phút từng giây, tuy nhiên phần lớn mối quan hệ giao lưu qua lại giữa nhân viên phục vụ và khách hàng lại là ngẫu nhiên, có tính chất tạm thời và vụn vặt.

Đối với các khách thì dù là mượn hay trả tài liệu cho nhân viên thư viện, hoặc mua hàng, thanh toán cho nhân viên bán hàng, hoặc được nhân viên phục vụ, đều không có mối quan hệ gì lớn, họ chỉ cần đạt được mục đích như dự định là được.

Còn đối với các nhân viên phục vụ thì dù phục vụ ai, đối tượng nào đối với họ cũng đều có ý nghĩa như nhau, họ không có khả năng và sự cần thiết để lựa chọn, phục vụ đối với họ chính là mục đích. Sự tiếp xúc mang tính sự vụ nhỏ nhặt này thường là chưa đủ thời gian để hiểu rõ về nhau thì đã kết thúc.

Trong điều kiện này, cả chủ và khách đều không mấy quan tâm, để ý nhiều đến những ấn tượng mà mình tạo ra với người khác và môi trường xung quanh. Chính vì lý do hai bên đều có lời nói và việc làm tương đối thoải mái, tuỳ tiện như vậy nên trong quá trình giao tiếp thường dễ dẫn đến phẫn nộ, tranh cãi, thậm chí xung đột.

Ngoài ra, trong gia đình, giữa hàng xóm láng giềng, trong đơn vị công tác, mọi người thường có trạng thái tâm lý và mục đích hành vi tương đối gần nhau nên dễ dàng đạt được thống nhất. Còn mối quan hệ giữa chủ và khách thì hoàn toàn trái ngược.

Nhìn từ góc độ của nhân viên phục vụ thì việc quan hệ với khách hàng là do yêu cầu công việc, xuất phát từ trách nhiệm đối với công việc. Nếu ý thức cá nhân không cao, việc tu dưỡng rèn luyện không đến nơi đến chốn hoặc khả năng kiềm chế tình cảm không tốt còn có thể nảy sinh ác cảm đối với bản thân mình trong vị trí "bất bình đẳng" của mối quan hệ "gặp nhau thì vui vẻ, qua rồi chẳng còn vấn vương gì", từ đó dùng các dạng thái độ như "lạnh nhạt", "xem thường",. . nhằm tranh giành "quyền lực bình đẳng" với khách hàng, đạt được thế cân bằng về tâm lý.

Mặt khác, những nhân viên phục vụ luôn mong muốn sự cố gắng và thành quả của bản thân mình được mọi người ghi nhận, vì vậy họ đặc biệt nhạy cảm với thái độ lạnh nhạt, xem thường và thích sai khiến của đối phương. Đồng thời họ cũng dễ có tâm trạng uất ức, phản kháng.

Đối với khách hàng thì ngược lại. Một mặt, họ dồn hết mọi suy nghĩ, tâm tư tình cảm của mình vào công việc, làm sao để đạt được kết quả tốt nhất. Họ rất ít khi quan tâm để ý và cảm động trước những điều kiện thuận lợi mà người khác tạo ra cho họ, họ cũng vui vẻ, sẵn sàng đảm đương mọi công việc được giao. Trừ phi gặp những hoàn cảnh đặc biệt, chẳng hạn như có nhân viên phục vụ giúp họ tháo gỡ hay tìm ra một cách giải quyết cho một vấn đề khó khăn nào đó, còn nếu không thì thông thường họ cũng không biết cách chủ động thể hiện sự hài lòng và lòng cảm kích.

Mặt khác, họ lại cho rằng thái độ phục vụ tận tình, chu đáo của các nhân viên là chuyện đương nhiên, không cần phải bàn luận nhiều, do đó họ thường rất chú ý đến của các nhân viên xem thái độ phục vụ có chu đáo, niềm nở hay không? Lời ăn tiếng nói có lịch sự hay không?. .

Nếu có điều gì cảm thấy không hài lòng thì họ sẽ lập tức phản ứng lại.

Như vậy, liệu mâu thuẫn này có giải quyết được hay không? Câu trả lời là có, chỉ cần bạn nhẹ nhàng một chút thì mọi chuyện sẽ trở nên tốt đẹp.

80. Nghệ thuật phê bình

Đưa ra lý lẽ hùng hồn không phải là việc xấu, nhưng vận dụng nó phải tuỳ vào từng trường hợp nhất định. Khi bạn phê bình lỗi lầm của người khác, việc đưa ra lý lẽ hùng hồn rất dễ làm tan vỡ quan hệ của bạn, nhưng nếu bạn biết áp dụng nó một cách thích hợp, thì sẽ thu được hiệu quả, lợi ích cao. Chúng ta thường mắc phải nhiều sai phạm.

Người chỉ biết nhìn mà không thấy lỗi lầm của người khác thì không phải là bạn tốt; dám phê bình, đó mới là một tình bạn đích thực hiếm có.

Trong một câu chuyện ngụ ngôn về mặt trời và gió, có đoạn viết: Mặt trời và gió tranh luận với nhau về sức mạnh của mình. Gió nói: "Tôi muốn cho anh thấy sức mạnh của tôi, anh có nhìn thấy người mặc chiếc áo khoác trên đường kia không? Tôi dám đánh cược với anh, tôi có thể làm cho người đó cởi bỏ chiếc áo ngoài nhanh hơn anh."

Thế rồi, mặt trời nấp sau mây, gió bắt đầu thổi, thổi càng lúc càng mạnh, nhưng thổi càng mạnh thì người kia càng cuốn chặt chiếc áo vào người hơn. Cuối cùng gió không có cách nào để ngưng thổi. Mặt trời xuất hiện từ từ sau đám mây, dùng những tia nắng ấm chiếu vào người đó, không lâu sau, toàn thân người đó vã mồ hôi, đến khi không chịu nổi đành cởi bỏ chiếc áo ngoài ra và ngồi xuống dưới bóng cây mát bên đường. Mặt trời nói với gió: "Thái độ ôn hoà và thân thiện tốt hơn rất nhiều so với phẫn nộ và bạo lực chứ".

Đưa ra lý lẽ hùng hồn để phê bình người khác cần phải chú ý một số điểm sau:

1. Bắt đầu từ việc trực tiếp tán dương đối phương. Ban đầu chúng ta dùng lời lẽ để tán dương đối phương, sau đó mới phê bình họ, như vậy sẽ khiến cho đối phương dễ chấp nhận lời phê bình hơn. Một lần, cựu tổng thống Mỹ Bin Clinton phê bình cô thư ký riêng của mình, ông nói: "Hôm nay cô mặc bộ đầm này trông thật đẹp, cô thật biết hấp dẫn người khác". Những lời này được nói ra hết sức tự nhiên khiến cho cô thư ký đỏ mặt, pha lẫn chút xấu hổ. Tiếp đó, Bin Clinton nói: "Những điều tôi nói ra đều rất chân thành không có ngụ ý gì. Tuy nhiên, ở phương diện khác, tôi hy vọng từ nay về sau cô chú ý hơn nữa đến các dấu chấm câu trong văn bản, việc đánh máy cũng giống như cách ăn mặc của cô vậy, nó sẽ đẹp hơn rất nhiều phải không". Những lời nói trên có thể hơi thẳng thắn nhưng phương pháp ông ta sử dụng lại rất cao thủ.

2. Gián tiếp nhắc nhở lỗi của người khác. Trong cuộc sống của bạn có những lúc bạn muốn thay đổi hành vi và suy nghĩ của người khác một cách nhanh chóng và có hiệu quả. Khi gặp tình huống này, bạn cần vận dụng hình thức thận trọng biết tôn trọng người khác. Nếu là người không biết tôn trọng tình cảm của người khác, sớm muộn gì cũng bị người khác ghét, thậm chí căm thù. Đạo lý này cực kỳ giản đơn, quan hệ giữa người với người cũng giống như trái đất, cần phải có sự cân bằng.

Charles Skarbo một lần ghé thăm xưởng gang thép của ông. Lúc đó đang vào giờ nghỉ trưa, ông nhìn thấy một số người đang ngồi hút thuốc, trên đầu họ treo một tấm biển lớn viết rõ ràng "nghiêm cấm hút thuốc". Skarbo suy nghĩ không biết nên xử lý tình huống này như thế nào. Chỉ lên tấm biển và nói với họ "các anh mù hay sao mà không nhìn thấy tấm biển ghi gì?". Không, Skarbo nghĩ mình không thể làm như vậy được, nếu làm theo cách đó, ông không phải là người quản lý tốt. Ông bước đến đám công nhân kia, thân thiện đưa cho họ mấy điếu thuốc và bảo: "Các anh thân mến, nếu các anh có thể ra ngoài hút mấy điếu thuốc này, tôi sẽ vô cùng cảm kích". Số công nhân ngồi hút thuốc kia nghĩ gì? Họ lập tức biết mình đã vi phạm nội quy, từng người dập tắt thuốc và tỏ ra rất có thiện cảm với Skarbo, bởi vì Skarbo đã không quát tháo mà dùng phương pháp rất tình cảm, làm cho họ cảm thấy vui vẻ khi chấp nhận sự phê bình của người khác. Là người như vậy, ai không muốn cộng tác với anh ta chứ?

3. Giữ thể diện cho người khác. Bạn có thể dễ dàng quên đi việc bạn làm tổn thương người khác, nhưng người đó sẽ không bao giờ quên vết thương mà bạn đã gây ra cho anh ta. Từ đạo lý đơn giản này, chúng ta có thể thấy giữ thể diện cho người khác là việc làm quan trọng như thế nào! Nhưng đây lại chính là điều mà chúng ta rất ít nghĩ đến.

Chúng ta thường vô tình làm mất mặt người khác, làm tổn thương lòng tự trọng của người khác, thậm chí dẫm đạp lên tình cảm người khác. Trước mặt người khác, chúng ta quát tháo bọn trẻ hay cấp dưới của mình, tìm kiếm những sai sót hay lỗi lầm của họ, thậm chí dùng những ngôn từ uy hiếp họ mà ít khi nghĩ đến lòng tự trọng của họ. Thực ra, chỉ cần bình tĩnh suy nghĩ một hoặc hai phút, nói một hoặc hai câu thể hiện sự lượng thứ, tỏ ra khoan dung với người khác thì có thể tránh làm tổn thương họ.

Những con người chân chính, vĩ đại thường biết cách giữ thể diện cho kẻ thất bại, họ quyết không say sưa chìm trong chiến thắng cá nhân.

81. Nên từ chối thế nào cho hợp lý?

Trong cuộc sống hàng ngày, nhiệt tình giúp đỡ người khác đương nhiên có lợi cho việc thiết lập quan hệ xã hội dung hoà. Nhưng bạn không phải là thiên thần vạn năng, khi lực bất tòng tâm, bạn nên nói "không" như thế nào?

Thông thường, câu trả lời khẳng định, phù hợp với mong muốn của đối phương luôn làm cho người nghe vui vẻ. Ngược lại, câu trả lời là phủ định, đặc biệt là khi bạn trả lời thẳng thừng là "không" sẽ khiến cho đối phương thất vọng và lúng túng.

Trong những tình huống như vậy, làm thế nào để bạn có thể diễn đạt ý từ chối? Đừng ngần ngại tham khảo một số ý kiến sau:

1. Nhờ người khác chuyển lời. Đây là cách thường áp dụng khi người khác yêu cầu bạn giúp đỡ nhưng bạn khó từ chối trực tiếp hoặc khó nói ra là "không thể". Bạn hãy nhờ một người thứ 3 có quan hệ tốt với bạn, khéo léo, tế nhị truyền đạt ý từ chối của bạn cho đối phương.

2. Đưa ra cách giải quyết khác. Khi bạn cảm thấy lực bất tòng tâm hoặc cảm thấy không thoải mái trước thỉnh cầu của đối phương. Bạn có thể gợi ý cho anh ta một vài cách giải quyết khác. Ví dụ, trong lớp học một người bạn muốn bạn giúp anh ta làm bài tập về nhà, bạn có thể trả lời: "Cứ như thế này sẽ không có hiệu quả, nếu hôm nay mình giúp cậu làm bài tập này, chắc chắn lần sau cậu cũng không thể tự làm được, chi bằng cậu hãy đọc phần tham khảo trang XX trong giáo trình. Nếu còn chưa hiểu, mình sẽ giảng lại cho cậu vào giờ tự học buổi tối". Tin rằng khi người bạn đó nghe xong sẽ không vì thế mà tức giận bạn.

3. Thoái thác từ chối. Đối phương mời bạn về nhà dùng bữa với hy vọng bạn sẽ giúp anh ta một việc gì đó, bạn không tiện trực tiếp trả lời không, có thể tìm một lý do khác để từ chối. Bạn có thể mượn cớ gia đình hoặc cơ quan có việc phải đi gấp. Tin rằng khi nghe bạn trả lời như vậy, đối phương sẽ hiểu ra ngay ý từ chối của bạn. Nói chung, khi bạn không tiện nói thẳng ý đồ của mình, thoái thác từ chối được xem là phương pháp có tầm chiến lược cao.

4. Gợi ý một cách lựa chọn khác. Nếu được mời đi xem phim vào ngày chủ nhật nhưng bạn không muốn, có thể trả lời: " Đi chơi thuyền cũng rất thú vị, hay là chúng mình cùng đi thuyền". Đây là cách gợi ý một sự lựa chọn khác nhằm phủ định yêu cầu của đối phương.

5. Chuyển đề tài. Khi một người bạn đề nghị:

"ngày mai chúng ta gặp nhau tại chỗ cũ nhé?" Nếu bạn không muốn đi, có thể đáp: "Trời ơi, muộn rồi, chúng ta về nhanh thôi". Đây là hình thức dùng câu trả lời khác với câu hỏi nhằm từ chối khéo léo đề nghị của đối phương, khi đối phương nghe bạn nói sẽ hiểu ngay là bạn không chấp nhận yêu cầu của anh ta.

6. Câu trả lời trì hoãn. "Tối nay đến chỗ mình chơi nhé?", nếu bạn không muốn đi có thể trả lời "Hôm nay mình e là không được, hay để hôm khác nhé". Cách trả lời như vậy sẽ làm cho đối phương dễ dàng chấp nhận hơn nếu bạn nói "Mình bận, mình không đến được"

7. Im lặng không nói. Hình thức này thích hợp trong cuộc nói chuyện liên quan đến hai, ba người trở lên. Anh A nói với bạn rằng ông B rất xấu, nếu bạn không đồng ý với ý kiến của anh ta nhưng lại không muốn phản đối, bạn có thể im lặng để thể hiện ý "phủ định" của bạn. Tuy nhiên trong trường hợp chỉ có hai người nói chuyện với nhau, bạn không nên áp dụng hình thức này vì rất dễ gây mất hoà thuận giữa bạn với người đó.

Mời các bạn ghé thăm Đào Tiểu Vũ eBook - www.dtv-ebook.com để tải thêm nhiều eBook hơn nữa.