Đường đèo Mũi Chông đã thông xe. Cái trạm gác phòng không sở sài dưới chân đèo liền được tu sửa lại, thành trạm chắn xe. Cơ quan giao thông cử về một người trạm trưởng tên là Hồi. Anh Hồi có nhiệm vụ điều khiển trật tự giao thông, theo dõi tình hình đường sá, các hoạt động của máy bay địch và tổ chức công tác bảo vệ giao thông ở địa phương. Theo sự hướng dẫn của anh, đội xung kích của chị Thanh chia thành nhiều nhóm nhỏ. Am được phân công vào nhóm gác trạm chắn xe. Cách ba đêm, lại đến phiên Am ra các trạm với anh Hồi một lần.

Việc gác trạm chắn xe tuy quan trọng nhưng rất đơn giản: Thắp một ngọn đèn hiệu và thức thâu đêm cùng ngọn đèn. Trạm chắn xe chẳng có gì hấp dẫn Am. Cả anh Hồi cũng vậy. Lúc nào anh cũng lầm lì, chắc chắn và kỹ lưỡng. Anh cũng như ngọn đèn hiệu treo trước trạm, không bùng sáng chói lòa, bao giờ cũng chỉ kiên nhẫn sáng thâu đêm, hết đêm này sang đêm khác…

Am nhớ, buổi chia tay Xuân, Am hỏi Xuân:

– Bạn đi đâu?

Xuân thủ thực với Am rằng Xuân không biết. Xuân chỉ biết được lệnh đi là đi. Am tần ngần. Xuân cũng tần ngần, Lát sau, Xuân nói:

– Nhiệm vụ của bọn mình là đi mở đường để xe của ta chuyển hàng ra mặt trận. Bọn mình đi đến đâu là xe đi đến đây. Cứ theo các đoàn xe sẽ đến chỗ bọn mình! Am chẳng dám tin sẽ có dịp may nào được theo xe đến chỗ đơn vị Xuân. Nhưng Am vẫn nhớ đơn vị Xuân, bởi được quen biết một đơn vị thành niên xung phong chuyên đi mở đường, lại có một người bạn trong đơn vị bắn mìn giỏi như thế, thực đáng hãnh diện.

Am thích ra gác trạm chắn xe, chính vì lý do đó, Những đêm thức trắng ngoài trạm chắn xe, Am say sưa theo dõi các đoàn xe vượt đèo và tâm trí Am gửi cả vào các đoàn xe mất hút trong rừng đêm. Anh Hồi nói với An:

Chú có vẻ mê xe lắm nhỉ? Nhưng chú phải phở nghe tiếng máy bay đấy. Mình ngồi đây, các đoàn xe trông cậy vào ngọn đèn hiệu của mình. Lại phải nhớ, đối với các đoàn xe, cần hết sức nghiêm, tuyệt đối không cho họ đi liều, đi ẩu. Đường mặt trận nhiều nguy hiểm, trạm phải hướng dẫn cho các đoàn xe đi an toàn.

Anh Hồi nói sao làm vậy. Một đêm, ngầm đá chân đeo bên kia bị hỏng, có lệnh phải chắn lại tất cả các đoàn xe vào. Vừa đến giờ chắn xe thì một đoàn xe vào xịch đỗ trước cửa trạm.

– Đường cấm rồi, yêu cầu các đồng chí quay xe lại!

Nghe anh Hồi nói, người chỉ huy đoàn xe vội nhảy xuống xe. Thoạt đầu, anh này nói khó với anh Hồi, kể là những kế hoạch vận chuyển gấp rút ra sao không tranh thủ vượt đèo được trong đêm nay sẽ gặp khó khăn gì; về sau, anh phát cáu và cứ to tiếng dần. Nhưng anh Hồi chẳng hề nao núng, anh vẫn bình tĩnh nói:

– Ngầm đá bên kia chân đèo bị hỏng, các đồng chí không thể vượt đèo kịp trong đêm nay. Tôi có trách nhiệm bảo vệ an toàn cho các đồng chí. Vậy đề nghị đồng chí thông cảm, đồng chí cho quay xe lại.

Người chỉ huy đoàn xe đứng im lặng giây lát rồi xòe hai bàn tay ra, vẻ thất vọng:

– Quay xe lại bây giờ, không đúng độ đường, biết tìm đâu ra chỗ giấu xe!

Am rất thương các chiến sĩ lái xe, liền chạy đến bên người chỉ huy, khẽ nói:

– Các anh đi theo em, em sẽ tìm cho các anh một chỗ giấu xệ. –

Đoàn xe nghỉ lại xóm Mũi Chông đêm ấy là đoàn xe anh Chiến. Anh Chiến rất trẻ và vui. Người anh cao lớn, lực lượng, da đen, mái tóc cắt ngắn. Bộ quân phục dính đầy dầu mỡ nhưng lúc nào cũng gọn gàng. Năm mười tám tuổi, anh Chiến đi bộ đội nghĩa vụ, hết hạn, anh tình nguyện ở lại và được cử đi học lái xe. Anh lái xe mới ba năm, nhưng chuyến đi trên những tuyến đường dài khó khăn nhất và bị máy bay địch oanh tạc dữ dội nhất nên anh lái xe giỏi, sửa chữa xe cũng giỏi. Anh Chiến rất thích cái bãi giấu xe Am mách bọn anh. Từ mặt đường, cho xe băng qua một bãi mua, rồi đồ xuống một con dốc thoai thoải là đến nơi. Nơi đó, cây rừng che kín, sẵn địa hình thuận lợi phòng tránh bom, lại có nhiều chỗ mắc võng ngủ thực tốt. Anh Chiến bảo Am:

– Bọn mình mới đi tuyến đường này nên kế hoạch hành quân chưa được linh hoạt lắm. Từ nay, bọn mình quyết định thế này: Nếu đầu đêm sang phà được sớm, bọn mình sẽ tranh thủ vượt đèo Mũi Chông. Nếu gặp trắc trở, phải sang phà muộn, bọn mình sẽ đến lên cho tới đây, rồi nghĩ lại. Chú nhớ bọn mình nhé: C3, đoàn Quyết Thắng.

Am nhớ, “C3, đoàn Quyết Thắng”… Am nhớ anh Chiến… Chỉ ít lâu sau Am đã thuộc cả tiếng máy nở của đoàn xe anh Chiến. Đêm nào nghe tiếng máy xe “Din” nặng nề dừng lại trước trạm, rồi tạt qua bãi mua vào bìa rừng là Am nhộn nhạo không sao ngủ được. Hôm sau, Am choàng dậy từ tinh mơ và chạy ngay ra bãi giấu xe, gặp anh Chiến. Am cứ quanh quẩn đó suốt ngày, giúp các anh những việc lặt vặt. Gặp hôm Am bận công tác hoặc việc nhà, thế nào Am cũng ra gặp các anh được một lúc, trước khi đoàn xe lên đường. Lúc đó chính là lúc các chiến sĩ lái xe bận rộn và vui vẻ nhất. Sau một giấc ngủ bù kéo dài quá nửa buổi sáng, rồi đến một cuộc tắm giặt thỏa thích, bao nhiêu mệt nhọc của chặng đường đêm qua đều đã tan biến. Buổi chiều, các chiến sĩ đoàn xe thường ăn cơm sớm, Bữa cơm dọn ngay trên bãi cỏ, rất đơn giản và cũng rất náo nhiệt, Một xoong cơm lớn. Những ga–men đựng canh. Vài món đồ hộp… Ai cũng ngồi nhấp nhổm, không chịu yên chỗ. Có anh chỉ thích đứng và chạy quanh như quần đèn cù… Cơm nước xong, các chiến sĩ ra kiểm tra xe. Am thường lân la đến gần xe anh Chiến để xem các bộ phận máy móc rắc rối mà Am chẳng hiểu gì cả và nghe anh Chiến kể lại những kỷ niệm đường dài. Nhân một bộ phận máy nào đó bị hỏng, anh Chiến lại nhắc tới một chuyến vượt phá, một trận bom, một vụ cháy xe, một cuộc cứu hàng. Cứ trông chiếc xe “Din” đồ sộ, vững chắc, bám đầy bụi đỏ và mang đầy những vết bom đạn là đủ biết cho chuyện của anh Chiến phong phú như thế nào… Trước giờ lên đường, các chiến sĩ ngồi vòng tròn trên bãi cỏ, hội ý: kế hoạch hành quân. Am đã được các chiến sĩ tin cậy. Hôm nào đến phiên Am ra trạm gác, anh Chiến thường gọi Am lại, bảo ngồi chờ để lát nữa theo xe ra trạm cho nhanh. Am lắng nghe các anh bàn bạc, quen dần với những chặng đường xa lạ và đầy bí ẩn ở phía trước, dường như Am đã cùng đoàn xe đi tới những nơi đó từ bao giờ. Anh Chiến thường hay nhắc đến một kho hàng, mật hiệu là X3, Am không rõ kho X3 ở xa hay gần, nhưng Am biết chắc kho mới thành lập, ở tít trong rừng sâu. Một lần, anh Chiến kể:

– Đường vào X3 thực gian nan. Bọn anh đã đi qua lắm tuyến đường, nhưng chưa thấy tiểu đường nào lạ lùng như thế. Đường xe luồn rừng, chỉ như một vệt mòn đơn sơ, mặt đường còn đầy những lau lách. Chuyến trước, xe đi thông suốt. Đến chuyến sau, đột ngột gặp một bãi bom. Xe không vượt qua được. Thế là các chiến sĩ bốc dỡ hàng xông ra, vác hàng trên vai, vượt qua bãi bom. Bọn anh cảm động quá, cũng lao xuống, vác hàng… Bây giờ thì đường vào kho đã khá rồi. Đơn vị thanh niên xung phong mở đường vào kho giỏi tuyệt!

Một lần khác, anh Chiến lại kể:

– Đơn vị thanh niên xung phong mở đường vào kho có nhiều sáng kiến lắm. Họ đề ra khẩu hiệu bất kỳ tình huống khó khăn nào cũng kiên quyết đảm bảo thông xe. Có một đoạn đường mới mở, gặp mưa rừng, lại bị mấy trận bom, mặt đường nhão ra như cháo loãng, họ đã nghĩ ra cách đi chặt cây rừng, bó lại thành những bó bồi, lót đường cho xe đi.

Am hỏi anh Chiến:

– Đơn vị thanh niên xung phong mở đường vào kho X3 họ có biết bắn mìn không?

Anh Chiến vui vẻ nói:

– Tất nhiên là có rồi! Họ bắn mìn giỏi tuyệt! Anh đã từng chứng kiến một cô đội viên thanh niên xung phong còn ít tuổi lắm, đã “xạc” cánh lái xe ngổ ngáo một trận ra trò. Cánh lái xe này không biết kiếm đâu ra thuốc mìn, kéo nhau đi ném cá. Cô bé thanh niên xung phong kia liền giữ họ lại… Nghe nói, cô bé là “dũng sĩ bắn mìn”, chỉ nhìn thoáng qua cô bé biết ngay loại thuốc mìn gì, công dụng ra sao, lại thuộc từng loại đá, tinh chất và cấu tạo của từng loại vách núi ra sao…

Am nghĩ: “Cô bé ấy chắc là Xuân”. Rồi chú lại nghĩ: “Chắc đâu phải là Xuân. Trong thanh niên xung phong, thiếu gì người giỏi bắn mìn.” Nhưng dù sao, Am vẫn băn khoăn. Để che giấu nỗi băn khoăn đó, Am khẽ kêu lên:

– Anh Chiến ơi, giá em được đi lái xe như anh thì thích quá!

Anh Chiến nói:

– Lái xe gian khổ lắm đấy chú mình ạ!

Am nói ngay, kiên quyết và dứt khoát:

– Em chẳng sợ gian khổ. Em thích lái xe, để được đi khắp nơi, được ra mặt trận!

Trong trí tưởng tượng của Am, hình ảnh người lái xe bao giờ cũng gắn liền với những chiếc xe đồ sộ, mang đầy vết bom đạn, phủ kín lá ngụy trang và phóng như bay trên những đoạn đường mù mịt bụi đỏ. Nhưng rồi một chuyện đã xảy ra, ngoài sự tưởng tượng của Am…

Bấy giờ đang giữa mùa mưa. Đường đèo Mũi Chông bị sụt lở khá nhiều quãng. Có quãng, cả một mảng vách núi đổ xuống, lấp cả mặt đường. Đội xung kích phục vụ giao thông của chị Thanh phải ra thường trực ở trạm chắn xe, để kịp thời chống lầy cho các đoàn xe. Đoàn xe anh Chiến tiến trạm gác chân đèo vào một đêm khuya, ngay sau một trận mưa lớn.

– Các anh đi cẩn thận đấy! Chị Thanh đứng giữa mặt đường giơ cao ngọn đèn hiệu, chân xe anh Chiến lại và nói. Cách đây khoảng ba trăm mét, có một quãng đường lở, lầy lắm đấy!

Anh Chiến nhận ngay ra tiếng chị Thanh. Anh nhô đầu qua cửa cabin, nói rất to:

– Chào đồng chí đội trưởng đội xung kích! Đồng chí xem, bùn đã ngập sẵn đến lưng xe chúng tôi rồi đây này, đồng chí cứ yên tâm.

Đoàn xe anh Chiến thận trọng bò lên đèo. Các anh vượt qua một quầng lầy… rồi một quãng nữa… Nhưng đến quãng sau, lầy tệ hại quả, đoàn xe không tiến lên được. Anh Chiến phải bắn một phát súng hiệu. Lập tức chị Thanh dẫn đội xung kích lên chống lầy. Lần đầu tiên Am được tham gia vào một cuộc chống lầy cho đoàn xe. Thoạt tiên, các chiến sĩ lái xe quyết định dỡ hàng trên chiếc xe đầu đoàn xuống. Chiếc xe nhẹ, vượt lên được đầu dốc. Sau đó, lại bốc hàng lên xe, để chiếc xe đủ sức nặng chìm xuống, rồi móc cáp vào, kẻo hỗ trợ cho xe sau vượt lên. Tuy kế hoạch đã chu đáo đến thế, chiếc xe sau vẫn không vượt lên được. Bánh xe càng quay, càng lún sâu, bùn càng nhão ra và đặc quánh như hồ.

– Cẩn thận đấy! Sang trái! Sang trái! Trong đêm tối chốc chốc lại nghe anh Chiến quát to.

Những chiếc xe nặng nề lúc thì gầm rú, xả hơi xăng thừa ra nồng nặc, lúc lại đứng im lìm. Thỉnh thoảng, một anh lái xe nóng tính bỗng bật cả hai ngọn đèn pha. Ánh đèn pha chói lóa, soi tỏ cả đoàn người ướt đẫm nước mưa và bùn đất. Ánh đèn pha tắt, bóng đêm càng dày đặc, nghe ran ran những tiếng gọi tìm nhau.

Tình hình mỗi lúc một xấu hơn. Những chiếc xe vượt ly được trước đi để lại trên mặt đường những rãnh nước sâu hoắm và trơn nhầy nhụa. Những xe sau bị sa bánh xuống rãnh nước, rồi bùn lỏng trụt xuống, ngập cả cầu xe. Đội xung kích phải thay nhau lách vào gầm xe, moi bùn ra và lát đá hộc thành bậc thang, bánh xe mới có chỗ bám và nhích lên được.

Gần suốt đêm, mọi người quần nhau với bùn đất, làm việc hết sức sôi nổi và căng thẳng. Quãng đường lầy ngắn chẳng tày gang nhưng mỗi chiếc xe vượt qua được quãng lầy đủ thực khó khăn, chậm chạp. Khoảng hai giờ sáng, chiếc xe cuối cùng mới vượt qua được quãng lầy. “Thế là thoát rồi!” mọi người đều thở phào, vui vẻ chạy xúm cả lại quanh chiếc xe cuối cùng. Ai cũng ngấm lạnh và thấm mệt. Trong những ánh mắt nhìn nhau, vừa thấy rõ sự mệt nhọc, vừa ánh lên những tia sáng vui cười. Vài người đùa tếu mây câu, giọng khàn đặc nhưng đầy vẻ thân mật và ấm cúng, như muốn chia sẻ cùng nhau những khó khăn vừa phải trải qua. Các chiến sĩ lái xe chạy tíu tít quanh chiếc xe của minh, xem lại các bộ phận máy, sửa lại ngụy trang. Tiếng anh Chiến vang lên trong đêm tối:

– Các đồng chí chuẩn bị lên đường!

Giữa lúc đó, anh Hồi từ trên đầu dốc đi xuống. Anh nói và anh Chiến:

– Các đồng chí chưa đi ngay được đâu!

Anh Chiến sửng sốt nhìn anh Hồi, vẻ chưa hiểu, Anh Hồi bấm đèn pin, lia ra xa thành một vòng rộng, thế là anh Chiến hiểu: Sau một đêm mưa tầm tã, gần về sáng, rừng núi tràn ngập những sương mù.

– Tôi vừa ở trên đỉnh đèo về, anh Hồi nói. Trên ấy, đúng vào chỗ hút gió, sương mù từ bên kia thung lũng cuồn cuộn kéo sang, dày đặc đến có thể xắn ra được!

– Thế thì gay to rồi! Anh Chiến buột miệng nói.

Các chiến sĩ lái xe xúm cả lai quanh anh Chiến và anh Hồi. Họ sốt ruột nhìn anh Hồi, vẻ tin cậy và chờ đợi. Họ hiểu rằng anh Hồi là người nắm vững tình hình đường sá nhất và bao giờ cũng săn sóc chu đáo đến họ. Mỗi chuyến vượt đèo, nghe một lời chỉ dẫn của anh Hội, các chiến sĩ lái xe đều yên tâm và phấn khởi. Anh Hồi nói:

– Sương mù cũng nguy hiểm không kém gì trơn lấy đâu. Chỉ cần sơ ý một tý là các đồng chí có thể lao xe xuống vực. Các đồng chí phải cho xe đi thực chậm. Tôi sẽ đi trước xe các đồng chí, dọc theo mép vực. Các đồng chí cứ nhắm theo ánh đèn hiệu của tôi mà đi. Chỗ nào vào cua đường khó, hoặc ta–luy đường bị sụt, tôi sẽ nhấp nháy đèn làm xi–nhan. Nào, bây giờ ta thống nhất cách đánh xi–nhan…

Sau khi đã thống nhất cách đánh xi–nhan, đoàn xe chuẩn bị lên đường. Anh Chiến về xe của anh. Thấy Am đứng tần ngần bên đầu máy, anh Chiến nói:

– Chú đã thấy chưa, lái xe không phải lúc nào cũng được phóng như bay, cuốn bụi đường lên mù mịt cả đâu? Thôi, chú về đi. Chú phải về thay quần áo, nghỉ đi, không có bị cảm lạnh đấy!

“Anh Chiến thương mình. Nhưng chính mình cũng đang thương các anh ấy!” Am nghĩ vậy và nói:

– Từ khi ra trạm chắn xe, em đã quen thức đêm, quen mưa nắng rồi, em chẳng bị cảm lạnh được đâu? Các anh đi nhé. Anh Hồi bạn đi với các anh, em sẽ về gác trạm thay anh Hồi.