Chương 2: Điều Không Dám Hỏi
Có một buổi chiều, Lan đến muộn hơn mọi hôm. Nàng đặt
chiếc gùi xuống, ngồi bên tôi và im lặng khá lâu. Tôi hỏi:
- Hôm nay em có chuyện gì buồn hả?
- Đâu có anh.
- Vậy sao ít nói vậy?
Nàng nhìn tôi rồi khẽ cười:
- Bộ ngày nào em cũng phải nói nhiều lắm sao?
- Ừ. Hôm nào em không nói, anh thấy thiếu thiếu.
Nói xong, tôi mới nhận ra mình vừa để lộ một điều mà bấy
lâu vẫn giữ trong lòng. Lan nhìn tôi. Nàng không cười nữa, nhưng ánh mắt dường
như dịu lại:
- Thiệt không anh?
- Thiệt chứ.
Một khoảng lặng trôi qua giữa hai chúng tôi, dài như
những vạt nắng chiều đang lịm dần sau đỉnh núi. Rồi nàng hỏi:
- Mai mốt anh đi rồi, anh có nhớ nơi này không?
Tôi đáp ngay:
- Có chứ.
- Anh nhớ điều gì nhất?
Tôi nhìn nàng. Câu trả lời đã ở ngay đầu môi, nhưng cuối
cùng tôi chỉ nói:
- Nhớ những ngày ở đây. Mọi người đối với anh tốt lắm.
Lan cúi mặt:
- Dạ. Vậy cũng tốt rồi.
Lúc ấy, tôi có cảm giác nàng còn muốn nói điều gì đó.
Nhưng nàng không nói, và tôi cũng không hỏi thêm. Tôi hiểu rằng có những điều,
một khi đã hỏi ra, người ta sẽ phải đối diện với câu trả lời. Mà tôi thì chưa
biết tương lai của mình sẽ ra sao.
Tôi là một người
lính. Ngày mai có thể đi đến một nơi khác, rồi ngày kia lại tiếp tục lên đường.
Tôi không biết mình có thể trở về hay không, càng không biết mình có quyền để một
cô gái hiền lành đặt hy vọng vào mình hay không. Tôi quý nàng. Tôi mong nàng được
vui. Tôi thích những buổi chiều có nàng ngồi bên cạnh, thích cách nàng cười,
thích cả những lúc nàng im lặng.
Nhưng tôi không dám
nói rằng mình sẽ trở lại. Cũng không dám hỏi nàng có muốn chờ mình không.
 
Tôi sợ một lời hứa
không thành sẽ khiến nàng đau lòng. Và có lẽ, trong cái suy nghĩ non nớt của tuổi
đôi mươi, tôi đã chọn cách im lặng vì tưởng rằng như thế sẽ tốt cho cả hai. Tôi
không biết rằng đôi khi, sự im lặng cũng có thể để lại một nỗi buồn rất dài.

Chương 3: Ngày Chia Xa
Khi lệnh chuyển quân
đến, Lan biết tin rất nhanh. Hôm ấy, nàng đến thăm tôi như mọi ngày, nhưng
không mang theo nhiều thức ăn. Nàng chỉ đem một ít món quê nhà rồi ngồi xuống
bên tôi. Tôi hỏi:
- Em nghe tin rồi phải
không?
Nàng gật đầu:
- Dạ.
- Sáng mai anh đi.
- Đi sớm hả anh?
- Ừ, chắc trời chưa
sáng hẳn đã phải lên đường.
Nàng nhìn xuống chiếc
gùi đặt bên chân:
- Vậy là từ mai không
còn ai ngồi đây nghe em nói chuyện nữa.
Tôi cố cười:
- Em nói chuyện hay vậy,
thiếu gì người muốn nghe.
Lan lắc đầu:
- Không giống nhau
đâu anh.
Tôi lặng người. Tôi
muốn hỏi nàng rằng tôi có gì khác những người khác. Tôi muốn biết có phải nàng
cũng cảm thấy những buổi chiều của chúng tôi không đơn thuần chỉ là những buổi
thăm hỏi. Nhưng tôi vẫn không hỏi.
Một lúc sau, Lan khẽ
nói:
- Anh à...
- Gì em?
Lan ngập ngừng định
nói thêm điều gì đó, nhưng rồi nàng lại khẽ cúi đầu, giọng nhỏ dần:
- Dạ, không có gì.
Tôi nhìn nàng, trong
lòng bỗng có một nỗi buồn khó tả:
- Lan này, anh đi rồi,
em đừng buồn nghe.
Nàng nhìn tôi, đôi mắt
đã đỏ hoe:
- Em có buồn đâu.
Tôi biết nàng không
nói thật. Nhưng tôi cũng không biết phải làm gì ngoài việc ngồi đó, bên cạnh
nàng, trong buổi chiều cuối cùng của chúng tôi.
Ngày hôm sau, khi đơn
vị chuyển quân, nàng đứng nhìn theo. Tôi đã ngoái lại nhiều lần. Có lúc tôi muốn
bước xuống, muốn nói với nàng một câu mà suốt ba tháng tôi chưa từng nói. Nhưng
rồi tôi vẫn đi.
Không phải vì tôi
không có tình cảm. Mà vì tôi không biết mình có thể đem lại cho nàng điều gì
ngoài những ngày tháng bất định của đời lính.
Tôi cứ nghĩ thời gian
sẽ làm mọi thứ phai nhạt. Tôi nghĩ sau này, khi trở về với cuộc sống bình thường,
ký ức về một cô gái ở vùng cao nguyên xa xôi rồi cũng sẽ lùi vào quá khứ. Tôi
đã không biết rằng có những điều không cần được hứa hẹn vẫn có thể ở lại rất
lâu. Và có những người, dù chỉ đi qua đời ta trong ba tháng ngắn ngủi, vẫn để lại
một khoảng trống mà hơn nửa thế kỷ sau, ta mới nhận ra.

Chương 4: Người Con
Gái Trong Buổi Hoàng Hôn
Chiều nay, trời xuống
nắng rất chậm.
Tôi ngồi một mình bên
cửa sổ, nhìn những vệt nắng cuối ngày lặng lẽ trôi qua mái nhà. Tuổi đời đã đi
gần hết một vòng dài. Những chuyện vui buồn, những người từng gặp, những cuộc
chia tay tưởng như không bao giờ nguôi ngoai, rồi cũng lần lượt nằm lại phía
sau.
Tôi cứ nghĩ mình đã
quên nhiều thứ. Vậy mà chẳng hiểu sao, chiều nay tôi lại nhớ đến Lan. Không phải
nhớ một cách mơ hồ như nhớ về một vùng đất cũ, mà nhớ rõ từng chuyện nhỏ. Nhớ
dáng nàng ngồi bên chiếc gùi, nhớ những món ăn quê nhà nàng mang đến, nhớ giọng
nói hiền lành mỗi khi hỏi tôi:
- Hôm nay anh có mệt
không?
Ngày ấy, tôi thường
trả lời qua loa:
- Cũng bình thường
thôi em.
 
Bây giờ nghĩ lại, tôi
mới thấy mình đã vô tâm đến thế nào. Một câu hỏi đơn sơ, nhưng có lẽ trong đó
là sự quan tâm mà nàng chưa biết diễn tả bằng cách nào khác.
Tôi nhắm mắt lại. Ba
tháng ở vùng cao nguyên đất đỏ bỗng trở về như mới hôm qua. Tôi lại thấy mình ở
tuổi đôi mươi, ngồi bên nàng trong những buổi chiều yên ả. Hai đứa nói chuyện hết
điều này sang điều khác. Có những chuyện chẳng có gì quan trọng, vậy mà vẫn nói
mãi không hết.
Có lúc tôi kể chuyện
quê nhà, nàng chăm chú nghe. Có lúc nàng kể chuyện buôn làng, tôi ngồi nghe
nàng nói. Và có những lúc cả hai chẳng nói gì, nhưng cũng không ai vội đứng lên
ra về.
Ngày ấy, tôi đã từng
tự hỏi, không biết nàng có dành cho mình một chút tình cảm nào khác với sự quý
mến thông thường hay không. Tôi nghĩ nàng có. Nhưng tôi chưa bao giờ dám chắc.
Và tôi cũng chưa bao giờ đủ can đảm để hỏi.
Tôi là người lính,
tương lai lúc ấy như một con đường phủ đầy bụi đỏ. Tôi không biết ngày mai mình
sẽ đi đâu, có bình an trở về hay không. Tôi sợ một lời hứa sẽ khiến nàng chờ đợi,
sợ một tình cảm vừa chớm nở lại mang đến cho nàng những tháng ngày lo âu.
Tôi đã chọn im lặng.
Tôi từng nghĩ đó là cách tốt nhất.
Nhưng hôm nay, khi đã
đi qua hơn nửa thế kỷ, tôi mới hiểu rằng có những điều không cần hứa hẹn cả đời.
Đôi khi, chỉ cần nói thật lòng mình trong khoảnh khắc ấy, người ta đã có được một
kỷ niệm để mang theo suốt cuộc đời.
Tôi mở mắt, nhìn ánh
chiều đang nhạt dần.
Lan à... Không biết
bây giờ em ở đâu? Em còn sống trên đời này không? Em có một mái nhà ấm áp, có
những người thân yêu bên cạnh, có một cuộc đời bình yên như em từng mong ước
không? Hay em cũng đã trải qua những mùa vui buồn, những lần gặp gỡ và chia xa,
để rồi hình bóng một người lính trẻ ngày nào đã phai nhạt từ lâu?
Tôi không biết. Và có
lẽ, tôi sẽ không bao giờ biết.
Nếu được trở lại buổi
chiều cuối cùng năm ấy, tôi cũng không chắc mình có thể làm khác đi. Hoàn cảnh
của người lính khi ấy không giống như những ngày bình yên hôm nay. Tôi vẫn có
thể phải lên đường, vẫn không biết ngày mai sẽ ra sao.
Nhưng có lẽ, trước
lúc chia tay, tôi sẽ nói với nàng một điều chân thành hơn. Tôi sẽ nhìn nàng và
nói:
- "Lan à, anh
không biết sau này mình có còn gặp lại nhau không. Anh cũng không dám hứa điều
gì với em. Nhưng ba tháng vừa qua, những lúc em đến thăm anh, những buổi chiều
hai đứa ngồi nói chuyện with nhau... đối với anh, đó là những ngày rất vui. Anh
không biết có phải em cũng nghĩ như anh không. Nhưng anh muốn em biết rằng anh
quý em thật lòng."
Chỉ vậy thôi. Không cần
một lời thề. Không cần một lời hẹn.
Tôi nghĩ, nếu ngày ấy
mình nói được những lời như thế, có lẽ cuộc chia tay vẫn buồn, nhưng trong lòng
cả hai sẽ bớt đi một điều chưa kịp nói.
Tôi khẽ thở dài.
Hoàng hôn đã gần tắt. Tôi đứng dậy, bước đến bên cửa sổ. Phía xa, bầu trời còn
sót lại một vệt sáng mỏng.
Hơn năm mươi năm trước,
một cô gái đã đứng bên con đường đất đỏ, nhìn theo chiếc xe đưa tôi rời khỏi
buôn làng. Có lẽ nàng đã khóc. Có lẽ nàng đã chờ tôi ngoái lại thêm một lần nữa.
Còn tôi, người lính trẻ năm ấy, đã mang theo biết bao điều phải lo, để rồi vô
tình bỏ lại phía sau một tình cảm trong sáng mà mình chưa kịp hiểu hết.
Tôi không biết nàng
đã quên tôi từ bao giờ. Nhưng chiều nay, tôi biết mình chưa từng quên nàng hoàn
toàn.
Có những người không
trở thành người bạn đời của ta, không cùng ta đi hết những chặng đường dài, thậm
chí chẳng có lấy một tấm hình chung để lưu giữ. Vậy mà họ vẫn có một chỗ riêng
trong ký ức. Một chỗ không ai thay thế được.
Tôi trở về ghế ngồi,
lặng lẽ nhìn khoảng trời cuối ngày. Rồi bất giác, tôi mỉm cười.
Lan à, nếu em đã có một
cuộc đời bình yên, anh mừng cho em. Nếu em đã quên người lính năm xưa, anh cũng
không trách. Bởi điều anh mong nhất, sau ngần ấy năm, không phải là em còn nhớ
anh hay không. Mà là ngày ấy, khi em mang những món ăn của buôn làng đến cho một
người lính xa lạ, khi em ngồi bên anh hàng giờ để kể những chuyện chẳng đâu vào
đâu, khi em đứng khóc bên con đường đất đỏ... Em đã từng có những ngày vui. Và
anh cũng vậy.
Tôi nhìn ra ngoài.
Đêm đã xuống từ lúc nào.
Trong lòng tôi, cô
gái năm xưa vẫn còn nguyên nét dịu dàng của tuổi đôi mươi. Không già đi trong
ký ức, không xa hơn bởi năm tháng, chỉ lặng lẽ đứng đó, bên con đường đất đỏ của
một buổi sáng xa xưa.
Tôi chợt hiểu rằng có
lẽ, cả đời người, ai cũng có một trang ký ức như thế. Một trang không thường mở
ra. Một trang tưởng đã quên. Nhưng đến một buổi hoàng hôn nào đó, khi lòng người
đủ lặng, ta lại tìm thấy nó.
Và nhận ra rằng... Có
những tình yêu không đi cùng ta suốt cuộc đời, nhưng chỉ cần một lần đi qua, đã
đủ để ta nhớ suốt một đời.
 
Tôi khép mắt lại.
Trong khoảng lặng cuối ngày, tôi khẽ gọi tên nàng:
- Lan...
Rồi thôi. Không cần
ai trả lời nữa. Bởi có những lời, dù nói muộn hơn nửa thế kỷ, cũng chỉ để lòng
mình được bình yên. Và ở một nơi sâu thẳm trong tâm hồn, tôi biết mình vừa tìm
lại được một điều tưởng đã mất từ lâu.
Trang ký ức bỏ quên.
- HẾT -
Apr 20, 2022
Viễn Phương (OVQ)