Bên ngoài, đêm lạnh lẽo và ẩm ướt, nhưng trong căn phòng khách nhỏ của biệt thự Laburnam, những tấm rèm đã được kéo lại và ngọn lửa cháy bập bùng ấm áp. Hai cha con đang chơi cờ; người cha, vốn có những ý tưởng cải tổ triệt để trò chơi này, cứ đẩy vua của mình vào những hiểm nguy ngặt nghèo đến mức vô lý khiến ngay cả bà cụ tóc bạc đang điềm tĩnh đan len cạnh lò sưởi cũng phải lên tiếng.

Ông White nói, khi đã nhận ra một nước đi chết người quá muộn màng và đang tìm cách ngăn con trai mình nhận ra điều đó:

– Lắng nghe tiếng gió kìa.

– Con đang nghe đây, – người con vừa điềm tĩnh quan sát bàn cờ vừa vươn tay nói. – Chiếu tướng.

Người cha tay vẫn lửng lơ trên bàn cờ, bảo:

– Ta không nghĩ là tối nay cậu ấy sẽ tới đâu.

– Bí rồi, – cậu con trai đáp.

– Đúng là cái khổ của việc sống ở nơi khỉ ho cò gáy thế này, – ông White bỗng nổi giận đùng đùng, một cách đột ngột và bất ngờ. – Trong tất cả những nơi tồi tệ, lầy lội và xa xôi hẻo lánh để sống, thì đây là chỗ tệ nhất. Lối đi thì như vũng bùn, còn con đường thì chẳng khác nào dòng lũ. Tôi chẳng hiểu người ta nghĩ gì nữa. Chắc là vì cả con đường chỉ có hai ngôi nhà cho thuê, nên họ nghĩ thế nào cũng chẳng sao.

Vợ ông dịu dàng xoa dịu:

– Thôi mà anh, biết đâu ván sau anh thắng.

Ông White ngước lên thật nhanh, vừa kịp lúc bắt gặp cái nhìn đầy ý nhị giữa hai mẹ con. Những lời định nói nghẹn lại trên môi, và ông giấu nụ cười đầy tội lỗi vào bộ râu thưa xám ngắt.

Herbert White lên tiếng khi chiếc cổng đóng sầm lại đánh bốp và những bước chân nặng nề đang tiến về phía cửa:

– Cậu ấy đến rồi kìa.

Ông lão vội vã đứng dậy đón khách với tất cả lòng hiếu khách, mở cửa ra và người ta nghe thấy ông đang chia sẻ nỗi khổ với vị khách mới. Vị khách mới cũng tự than thở với chính mình, khiến bà White phải thốt lên “Ấy chết, ấy chết!” và khẽ ho một tiếng khi chồng bà bước vào phòng, đi theo sau là một người đàn ông cao lớn, vạm vỡ, mắt láo liên và mặt đỏ như gấc.

– Thiếu tá Morris, – ông giới thiệu.

Thiếu tá bắt tay mọi người, rồi ngồi xuống chiếc ghế đã được mời bên lò sưởi, thỏa mãn dõi theo chủ nhà lấy rượu whisky cùng các loại ly và đặt một chiếc ấm đồng nhỏ lên bếp lửa.

Đến ly thứ ba, đôi mắt ông sáng lên và ông bắt đầu trò chuyện. Cả gia đình nhỏ chăm chú lắng nghe vị khách đến từ những xứ sở xa xôi này, khi ông dạng rộng bờ vai trên ghế và kể về những khung cảnh hoang dã cùng những chiến công hiển hách; về các cuộc chiến tranh, dịch bệnh và những con người kỳ lạ.

Ông White vừa nói vừa nhìn vợ và con trai:

– Hai mươi mốt năm trời đấy. Khi đi, cậu ấy chỉ là một cậu nhóc làm kho gầy gò. Giờ thì nhìn cậu ấy xem.

Bà White lịch sự nhận xét:

– Trông cậu ấy có vẻ chẳng suy suyển gì mấy.

Ông lão thốt lên:

– Bản thân tôi cũng rất muốn đến Ấn Độ, chỉ để đi đây đi đó một chút thôi.

Thiếu tá lắc đầu:

– Ở nguyên đây thì hơn anh bạn ạ. – Ông đặt chiếc ly cạn xuống, khẽ thở dài rồi lại lắc lắc nó.

Ông lão nói:

– Tôi rất muốn tận mắt thấy những ngôi đền cổ, các đạo sĩ fakir và mấy tay ảo thuật gia ấy. Cái vật mà cậu bắt đầu kể cho tôi nghe dạo trước về cái chân khỉ hay thứ gì đại loại thế là thế nào nhỉ, Morris?

Người lính vội vàng đáp:

– Chẳng có gì đâu. Ít ra thì cũng chẳng có gì đáng nghe.

Bà White tò mò hỏi:

– Chân khỉ ư?

Thiếu tá thản nhiên trả lời:

– À, nó chỉ là một chút thứ mà có lẽ cô có thể gọi là phép thuật thôi.

Ba người nghe chăm chú chồm hẳn người lên trước. Vị khách lơ đãng đưa chiếc ly không lên môi rồi lại đặt xuống. Chủ nhà liền rót đầy lại cho ông.

Thiếu tá vừa lục lọi trong túi vừa nói:

– Nhìn bề ngoài thì nó chỉ là một cái chân khỉ nhỏ bình thường, đã khô xác như xác ướp.

Ông lấy từ trong túi ra một vật và chìa ra. Bà White rụt tay lại với vẻ mặt nhăn nhó, nhưng con trai bà thì cầm lấy nó và chăm chú săm soi.

Ông White cầm lấy vật đó từ tay con trai, quan sát rồi đặt nó lên bàn, đoạn hỏi:

– Thế nó có điểm gì đặc biệt chứ?

Thiếu tá đáp:

– Nó đã bị yểm bới một vị đạo sĩ fakir, một bậc tu hành vô cùng đắc đạo. Ông muốn chứng minh rằng định mệnh chi phối cuộc đời con người, và những kẻ dám can thiệp vào nó sẽ phải chuốc lấy đau thương. Ông đã yểm bớp vào đó để ba người khác nhau, mỗi người có thể cầu ba điều ước từ nó.

Thái độ của ông trang trọng đến mức những người nghe nhận thức rõ rằng những tiếng cười đùa nhẹ tênh của họ có phần lạc lõng.

Herbert White rất nhanh trí cất lời:

– Ồ, thế sao ngài không ước ba điều đi, thưa ngài?

Người lính nhìn cậu bằng ánh mắt mà những kẻ trung niên thường dùng để nhìn đám thanh niên xấc láo. Ông điềm tĩnh đáp:

– Tôi đã ước rồi, – và khuôn mặt loang lổ vết bớt của ông tái đi.

Bà White hỏi:

– Và ngài thực sự đã được toại nguyện cả ba điều ước chứ?

– Đúng vậy, – thiếu tá đáp, và chiếc ly của ông vaập vào hàm răng chắc khỏe.

Bà cụ vẫn gặng hỏi:

– Thế có ai khác ước nữa không?

Câu trả lời vang lên:

– Người đầu tiên đã có đủ ba điều ước của mình. Rồi, tôi không biết hai điều ước đầu là gì, nhưng điều ước thứ ba là cái chết. Đó là cách tôi có được cái chân khỉ này.

Giọng điệu của ông nghiêm trọng đến mức một sự im lặng bao trùm lấy cả nhóm.

Cuối cùng ông lão mới lên tiếng:

– Nếu anh đã dùng hết ba điều ước rồi thì nó chẳng còn ích gì cho anh nữa đâu, Morris. Anh giữ nó lại làm gì?

Người lính lắc đầu, chậm rãi nói:

– Chắc là vì dở hơi thôi. Tôi từng có ý định đem bán nó, nhưng nghĩ lại chắc là không. Nó đã gây ra đủ rắc rối rồi. Hơn nữa, người ta cũng chẳng thèm mua. Một số người nghĩ đó chỉ là chuyện cổ tích; còn những ai thực sự bận tâm đến nó thì lại muốn thử trước rồi mới trả tiền sau.

Ông lão đăm đăm nhìn ông, hỏi:

– Nếu anh có thể có thêm ba điều ước nữa, anh có ước không?

– Tôi không biết, – người kia đáp. – Tôi không biết.

Ông cầm lấy chiếc chân khỉ, đung đưa nó giữa ngón cái và ngón trỏ, rồi đột ngột ném thẳng nó vào lò sưởi. Ông White kêu lên một tiếng khẽ, cúi người xuống và vớt nó ra.

Người lính nghiêm trang nói:

– Cứ để nó cháy đi thì hơn.

Người kia bảo:

– Nếu anh không cần nó, Morris, thì đưa cho tôi.

Bạn ông cương quyết từ chối:

– Tôi không cho đâu. Tôi đã ném nó vào lửa rồi. Nếu anh giữ lấy nó, đừng có trách tôi vì những gì sẽ xảy ra đấy. Ném nó lại vào đống lửa như một người khôn hồn đi.

Ông lão lắc đầu và chăm chú xem xét món đồ mới của mình. Ông hỏi:

– Làm thế nào để dùng nó vậy?

Thiếu tá đáp:

– Hãy cầm nó trong tay phải và thành tiếng ước, nhưng tôi cảnh báo trước về hậu quả đấy.

Bà White vừa đứng dậy bắt đầu dọn bàn ăn vừa nói:

– Nghe cứ như Nghìn lẻ một đêm ấy nhỉ. Anh có nghĩ là mình nên ước bốn cái tay cho em không?

Chồng bà rút tấm bùa hộ mệnh ra khỏi túi, và ngay lập tức cả ba bật cười khi thiếu tá với vẻ mặt hoảng hốt chộp lấy cánh tay ông.

Ông cục cằn nói:

– Nếu anh nhất định phải ước, hãy ước điều gì cho ra hồn vào.

Ông White đút lại nó vào túi, sắp xếp ghế ngồi và ra hiệu mời bạn vào bàn ăn. Trong guồng quay của bữa tối, tấm bùa hộ mệnh dần chìm vào quên lãng, và sau đó cả ba ngồi say sưa lắng nghe phần tiếp theo những cuộc phiêu lưu của người lính ở Ấn Độ.

Herbert nói khi cánh cửa vừa khép lại sau lưng vị khách, vừa kịp lúc để ông bắt chuyến tàu cuối cùng:

– Nếu câu chuyện về chiếc chân khỉ này mà không có thật nhiều hơn những gì chú ấy vừa kể cho chúng ta, thì chúng ta chẳng vớ bở được gì từ nó đâu.

Bà White chăm chú nhìn chồng, hỏi:

– Anh có đưa tiền cho chú ấy không đấy, ông xã?

Ông hơi đỏ mặt, đáp:

– Chỉ một chút thôi. Cậu ấy không muốn nhận, nhưng tôi bắt cậu ấy phải cầm. Và cậu ấy lại giục tôi vứt nó đi một lần nữa.

Herbert giả vờ hoảng hốt nói:

– Chắc là thế rồi. Nào, chúng ta sắp trở nên giàu có, nổi tiếng và hạnh phúc rồi đây. Trước tiên hãy ước làm hoàng đế đi bố; thế thì bố sẽ chẳng sợ bị vợ bắt nạt nữa.

Cậu lao vòng quanh bàn, bị bà White tội nghiệp cầm một chiếc khăn phủ ghế bọc sô-pha đuổi theo.

Ông White lấy chiếc chân khỉ ra khỏi túi và đăm đăm nhìn nó với vẻ hoài nghi. Ông chậm rãi nói:

– Bố chẳng biết phải ước cái gì nữa, thật đấy. Có cảm giác như bố đã có mọi thứ mình muốn rồi.

Herbert đặt tay lên vai bố:

– Nếu bố chỉ cần trả hết nợ tiền nhà thôi là bố hoàn toàn hạnh phúc rồi phải không? Vậy thì, hãy ước hai trăm bảng đi; vừa đúng số tiền đó đấy.

Người cha mỉm cười đầy hổ thẹn trước sự cả tin của chính mình, giơ cao tấm bùa hộ mệnh lên, trong khi con trai ông với vẻ mặt nghiêm nghị – bị phá hỏng đôi chút bởi cái nháy mắt với mẹ – ngồi xuống đàn piano và đánh vài hợp âm đầy trang trọng.

Ông lão dõng dạc nói:

– Ta ước có hai trăm bảng.

Một âm thanh vang dội từ cây đàn piano đáp lại những lời đó, bị cắt đứt bởi tiếng kêu rùng mình của ông lão. Vợ và con trai vội chạy về phía ông.

Ông kêu lên, liếc nhìn vật thể đang nằm trên sàn với vẻ ghê tởm:

– Nó chuyển động. Khi tôi ước, nó đã quằn quại trong tay tôi như một con rắn.

Con trai ông nhặt nó lên đặt lên bàn và bảo:

– Chà, con chẳng thấy tiền đâu cả, và con cá là con cũng sẽ chẳng bao giờ thấy đâu.

Vợ ông lo lắng nhìn ông:

– Chắc là anh hoa mắt thôi.

Ông lắc đầu:

– Dù sao thì cũng chẳng sao cả, chẳng có chuyện gì xấu xảy ra đâu, nhưng dù thế nó vẫn làm anh được một phen hoảng hồn.

Họ lại ngồi quây quần bên lò sưởi trong lúc hai người đàn ông hút nốt tẩu thuốc. Bên ngoài, gió thổi mạnh hơn bao giờ hết, và ông lão giật mình thon thót mỗi khi nghe tiếng cửa đóng sầm trên lầu. Một sự im lặng bất thường và u ám trùm lên cả ba, kéo dài cho đến khi hai ông bà đứng dậy lui về phòng nghỉ ngơi ban đêm.

Herbert chúc ngủ ngon:

– Con đoán là bố mẹ sẽ tìm thấy số tiền được bó lại trong một chiếc túi lớn giữa giường ngủ của mình mất thôi, và có cả một sinh vật gớm ghiếc nào đó đang ngồi xổm trên nóc tủ quần áo canh chừng lúc bố mẹ nhét số tiền bất nghĩa ấy vào túi đấy.

Cậu ngồi một mình trong bóng tối, ngắm nhìn đống lửa đang lụi dần và tìm kiếm những gương mặt ẩn hiện trong đó. Khuôn mặt cuối cùng hiện lên quá ư gớm ghiếc và giống loài khỉ khiến cậu sững sờ ngắm nhìn nó. Nó trở nên sống động đến mức, với một tiếng cười khẽ đầy bất an, cậu quờ tay tìm trên bàn một ly nước để hắt vào nó. Tay cậu chạm phải chiếc chân khỉ, và với một cái rùng mình nhỏ, cậu lau tay lên áo rồi bước lên lầu đi ngủ.