Trên đỉnh đồi Haworth, qua khỏi khu phố, sừng sững một ngôi nhà đá xám, nơi được miêu tả là nguyên mẫu của ‘Đồi Gió Hú’. Vài cây tần bì cằn cỗi, oằn mình trước gió mọc ở phía trước, trong khi những bãi hoang dã trải dài dằng dặc hàng dặm ở phía sau. Đó là một ngôi nhà có vẻ bề thế nhất định, từng là nhà xứ của Grimshaw, vị mục sư Wesleyan đầy quyền uy, kẻ từng tay lăm lăm roi da ghé thăm quán “Black Bull” vào sáng Chủ nhật để quất những kẻ đang vui chơi phải vào nhà nguyện nghe giảng đạo. Nay đã phần nào suy tàn so với vẻ bề thế trước kia, nó đã trở thành một ngôi nhà nông trại, với căn phòng chính lót ván sồi và lát đá chẳng khác mấy so với những gì được miêu tả trong ‘Đồi Gió Hú’. Hơn thế nữa, bên trên cửa ra vào còn có một mảnh chạm khắc: H. E. 1659, rất giống với “Hareton Earnshaw, 1500”—nhưng “mê cung những con griffin đang mục rữa và những đứa trẻ trơ trẽn” thì hoàn toàn không tài nào tìm thấy. Chúng ta cũng chẳng thấy “độ nghiêng quá mức của một vài cây linh sam còi cọc ở cuối nhà và một hàng gai cằn cỗi cùng vươn cành về một phía như đang khất thực ánh sáng mặt trời”, và theo ý tôi, trang trại cổ kính tuyệt đẹp Sowdens này lại nằm quá gần các nhà máy của Haworth để có thể đại diện cho ngôi nhà cô độc, bị Chúa bỏ quên trong trí tưởng tượng của Emily.

Đã tận mắt chứng kiến nơi này như một bổn phận, người ta càng thêm ấn tượng sâu sắc bởi thực tế là: trong khi mọi cá nhân và mọi địa điểm trong tiểu thuyết của Charlotte đều có thể nhận diện rõ ràng, thì trí tưởng tượng cùng năng lực suy ngẫm của một mình Emily mới là cội nguồn tạo nên bản sắc cho các tác phẩm của cô.

Điều này không có nghĩa là cô không có chút chất liệu thực tế nào làm điểm tựa. Nếu chưa từng nhìn thấy Sowdens và nhiều ngôi nhà tương tự thế, chắc chắn cô đã chẳng thể sáng tạo ra ‘Đồi Gió Hú’; câu chuyện và nỗi niềm đam khát của Branwell đã khơi gợi cho trí tưởng tượng của cô hình thành nên câu chuyện và nỗi niềm đam khát có phần tương tự ở Heathcliff. Thế nhưng, trong quá trình sáng tác, bản chất của những nhân vật do cô tạo ra đã lấn át hoàn toàn những sự kiện và ký ức từng thúc đẩy cô bắt đầu. Chúng chỉ như nhúm bụi trần mà cô bốc lấy để tạo hình nên con người ấy; và cả những phẩm chất lẫn khiếm khuyết trong kiệt tác của cô đều phần lớn được giải thích khi ta nhớ rằng việc xây dựng nhân vật của cô hoàn toàn không bị chi phối bởi bất kỳ nỗ lực vẽ chân dung nào.

Do đó, khi đến với ‘Đồi Gió Hú’, thứ mà chúng ta đối mặt là một câu chuyện, một bức tranh tưởng tượng; về bố cục và tỷ lệ thì không phải là phi tự nhiên, nhưng tuyệt đối không phải vẽ theo lối tả thực. Trích dẫn lời nhận xét tuyệt đẹp của người chị gái cô—

“‘Đồi Gió Hú’ được đẽo gọt trong một xưởng hoang dã, bằng những công cụ đơn sơ, từ những nguyên liệu mộc mạc. Người thợ điêu khắc tìm thấy một khối đá granite trên bãi hoang hiu quạnh; ngắm nhìn nó, ông nhận ra từ vách đá có thể tạc nên một gương mặt hung tợn, ngăm đen, đầy vẻ hiểm ác; một hình khối mang ít nhất một yếu tố của sự vĩ đại—quyền uy. Ông làm việc với chiếc đục thô sơ, chẳng theo mô hình nào ngoài tầm nhìn từ sự chiêm nghiệm của mình. Bằng thời gian và công sức, khối đá đã thành hình người; và nó đứng đó sừng sững, tối tăm và cau có, nửa như tượng đài, nửa như vách đá; ở ý nghĩa trước, thật đáng sợ và giống yêu tinh; ở ý nghĩa sau, gần như đẹp đẽ, bởi màu sắc của nó xám trầm dịu dàng, rêu phong phủ kín; và thạch thảo, với những chùm hoa nở rộ cùng hương thơm ngát, mọc sát bên chân người khổng lồ một cách chung thủy.”

Chúng ta có thể tìm thấy vô số dấu vết của chiếc đục thô sơ ấy trong vài chương đầu tiên của cuốn sách. Cách dẫn dắt cốt truyện tỏ ra vô cùng vụng về, được mở đầu bởi một nhân vật tên Mr. Lockwood—một kẻ xa lạ với miền Bắc, một kẻ ghét đời tưởng tượng, người đã thuê một trang trại trên vùng hoang mạc để trốn tránh thế giới—và sau đó câu chuyện được người quản gia tiếp tục kể lại cho ông nghe để khuây khỏa những quãng thời gian rảnh rỗi dài dằng dặc trong một trận ốm mùa đông. Thế nhưng, bỏ qua sự bất hợp lý ban đầu trong cách xây dựng ấy, chúng ta lại bắt gặp một văn phong xứng tầm với nội dung và có phần cảm thấy bất bình thay cho sự so sánh đầy hùng biện của Charlotte; bởi có những nét bút tinh tế và thanh nhã mà chỉ một bàn tay từng trải mới dám thể hiện, và cuốn sách ẩn chứa thứ cảm xúc không chỉ “đáng sợ và giống yêu tinh”, mà còn kiên nhẫn và kiên định, vui tươi và dịu dàng, thiêu đốt và đầy đam mê. Vượt qua phần mở đầu còn non tay, chúng ta nhận ra phong cách của tác phẩm thật cao cả và thành thục, và rằng—trái với việc chỉ là một ngọn vươn lên từ thân đá mang nét phác thảo dở dang và tình cờ—cấu trúc của nó được trù tính với độ chính xác mang tính khoa học, không một đường nét nào mờ ảo, không một đầu mối nào bị lãng quên, đó là công trình của một tâm hồn mãnh liệt và thi vị, kẻ có tầm nhìn quá sống động để có thể trở nên mâu thuẫn.

Bốn chương đầu tiên của ‘Đồi Gió Hú’ thuần túy mang tính chất mở đầu. Chúng thuật lại chuyến viếng thăm của Mr. Lockwood tới đó, sự ngạc nhiên của ông trước sự thô kệch của chốn này, tương phản với vẻ ngoài mang phong cách quý tộc và nét lịch lãm nổi bật ở Mr. Heathcliff cùng cô con dâu xinh đẹp của ông ta. Ông cũng nhận thấy sự ủ dột và tính khí cáu kỉnh sâu sắc của tất cả mọi người trong nhà. Bị cơn bão tuyết giữ chân, ông buộc phải ngủ lại nơi đây và được người quản gia dẫn lên một căn phòng cổ đã lâu không dùng đến, nơi (do ban đầu không thể chợp mắt) ông tự khuây khỏa bằng cách lật giở vài cuốn sách mốc meo chất đống ở một góc bệ cửa sổ. Cả những cuốn sách ấy lẫn bệ cửa đều chi chít chữ viết tay, tên Catharine Earnshaw, đôi khi đổi thành Catharine Heathcliff, rồi lại thành Catharine Linton. Không có gì ngoài ba cái tên ấy được viết trên bệ cửa, nhưng những trang gác và lề sách thì phủ kín các chú thích bằng mực bút máy, thoạt nhìn như một thứ nhật ký được viết nguệch ngoạc bằng nét chữ trẻ con. Mr. Lockwood đã dành phần đầu của đêm hôm đó để giải mã bản ghi chép phai mờ ấy; một chuỗi những rắc rối và thiếu sót thời thơ ấu cách đó một phần tư thế kỷ. Rõ ràng Catharine Earnshaw này hẳn phải là họ hàng của Heathcliff, bởi hắn xuất hiện trong câu chuyện với tư cách là kẻ đồng lõa ngỗ ngược và là đứa chịu trận ưa thích trước cơn thịnh nộ của người anh trai cô. Một lúc sau, Mr. Lockwood chìm vào giấc ngủ, để rồi bị ám ảnh bởi những giấc mơ phiền muộn, trong đó ông tưởng tượng rằng đứa trẻ Catharine Earnshaw ấy, hay đúng hơn là linh hồn của cô, đang cào cấu vào ô cửa kính bị che khuất bởi hàng linh sam, van xin được cho vào. Bị nỗi kinh hoàng tột độ của cơn ác mộng bủa vây, ông thét lên trong giấc ngủ. Bừng tỉnh dậy, ông bối rối nhận ra tiếng thét của mình đã bị nghe thấy, vì Heathcliff xuất hiện, vô cùng tức giận khi thấy có ai đó lại được phép ngủ trong căn phòng vách sồi ấy.

“Nếu con tiểu yêu đó lọt được vào cửa sổ, có lẽ nó đã bóp cổ tôi rồi,” tôi đáp... “Catharine Linton hay Earnshaw, hay tên gì đi nữa—nó hẳn phải là một đứa trẻ bị đánh tráo, một linh hồn nhỏ nhen độc ác! Nó bảo tôi rằng nó đã lang thang trên mặt đất suốt hai mươi năm nay; không nghi ngờ gì nữa, đó là sự trừng phạt đích đáng cho những tội lỗi trần thế của nó.”

“Những lời ấy vừa thốt ra thì tôi chợt nhớ đến sự liên quan giữa cái tên Heathcliff và Catharine trong những cuốn sách.... Tôi đỏ mặt vì sự thiếu suy nghĩ của mình—nhưng, không để lộ thêm sự bối rối nào về lỗi lầm đó, tôi vội vã nói thêm: ‘Sự thật là, thưa ông, tôi đã dành phần đầu đêm nay để—.’ Đến đây tôi lại khựng lại—tôi định nói ‘đọc kỹ những cuốn sách cũ đó,’ thì điều ấy sẽ làm lộ việc tôi biết cả nội dung viết tay lẫn nội dung in ấn trong đó; thế nên tôi tiếp lời, ‘để đánh vần cái tên được khắc trên bệ cửa sổ kia: một công việc đơn điệu có khả năng đưa tôi vào giấc ngủ, giống như việc đếm số, hay—.’ ‘Anh có ý gì khi nói chuyện với tôi kiểu này!’ Heathcliff gầm lên với vẻ hung hãn tột độ. ‘Làm sao—làm sao anh dám, dưới mái nhà của tôi? Chúa ơi! hắn điên rồi mới nói thế!’ Và hắn đập tay lên trán đầy giận dữ.”

“Tôi không biết nên tỏ thái độ phẫn nộ trước ngôn từ này hay tiếp tục lời giải thích; nhưng hắn trông có vẻ bị tác động mạnh mẽ đến mức tôi thấy động lòng thương và tiếp tục kể về những giấc mơ của mình.... Heathcliff dần lùi vào chỗ khuất của chiếc giường khi tôi nói; cuối cùng ngồi xuống gần như bị che khuất phía sau nó. Tuy nhiên, qua nhịp thở đứt quãng và hỗn hnộn, tôi đoán rằng hắn đang đấu tranh để kìm nén một cơn xúc động bạo liệt tột cùng. Không muốn cho hắn thấy tôi đã nghe thấy cuộc giằng co ấy, tôi tiếp tục việc vệ sinh cá nhân có phần hơi ồn ào... và lẩm bẩm một mình về độ dài của đêm. ‘Chưa đến ba giờ nữa! Tôi dám thề là sáu giờ rồi chứ bộ. Thời gian ở đây như ngưng đọng: chắc chắn chúng ta phải lên giường đi ngủ từ lúc tám giờ rồi chứ!’”

“‘Luôn luôn là chín giờ vào mùa đông, và thức dậy lúc bốn giờ,’ chủ nhà tôi nói, nén lại một tiếng rên rỉ; và theo tôi tưởng tượng qua chuyển động cái bóng cánh tay hắn, là hành động gạt đi giọt nước mắt trên mi. ‘Mr. Lockwood,’ hắn nói thêm, ‘anh có thể vào phòng tôi: đi xuống nhà sớm thế này anh chỉ vướng chân vướng tay thôi.... Cầm lấy nến và đi đâu tùy ý. Tôi sẽ ra với anh ngay. Dù sao thì cứ tránh xa cái sân ra, lũ chó đang được xả xích; và trong nhà—Juno canh gác ở đó, và—thôi, anh cứ lang thang quanh các bậc thềm và hành lang thôi. Nhưng, đi đi! Tôi sẽ ra trong hai phút nữa.’”

“Tôi tuân lệnh, chí ít là rời khỏi phòng ngủ; lúc đó, vì không biết những hành lang hẹp dẫn đi đâu, tôi đứng sựng lại, và vô tình chứng kiến một hành động mang tính mê tín dị đoan của chủ nhà, điều hoàn toàn trái ngược với vẻ ngoài sắc sảo của hắn. Hắn trèo lên giường, giật tung khung cửa sổ, và khi kéo nó ra, hắn vỡ òa trong một cơn khóc nức nở không thể kìm nén. ‘Vào đi! Vào đi!’ hắn nức nở, ‘Cathy, vào đi chứ! Ồ, ái nữ của lòng ta! Hãy nghe tôi lần này, hỡi Catharine, cuối cùng hãy nghe tôi!’ Con ma tỏ ra sự thất thường thông thường của một hồn ma: nó chẳng hề ra hiệu về sự tồn tại của mình; thế nhưng tuyết và gió vẫn cuồn cuộn thổi thốc vào, thậm chí vươn tới tận chỗ tôi đứng và thổi tắt ngọn nến.”

“Có nỗi thống khổ tột cùng trong dòng suối nước mắt đi kèm với những lời cuồng loạn ấy, khiến lòng trắc ẩn của tôi lấn át cả sự ngớ ngẩn của nó, và tôi lùi lại, vừa nửa giận vì đã lỡ nghe lén, vừa bực bội vì đã kể lại câu chuyện ác mộng nực cười của mình để rồi gây ra nỗi thống khổ đó; dẫu cho lý do vì sao thì vượt quá sự hiểu biết của tôi.”

Mr. Lockwood chẳng thu được manh mối nào về điều bí ẩn tại ‘Đồi Gió Hú’; và sau đó không lâu đã quay trở lại Thrushcross Grange, để rồi lâm trọng bệnh bởi một cơn sốt kéo dài. Trong thời gian hồi phục, ông được nghe câu chuyện về chủ nhà mình từ người quản gia—người từng có thời gian sinh sống tại ‘Đồi Gió Hú’, và sau đó, trong nhiều năm trời, là người hầu cận chính tại Thrushcross Grange, nơi cô chủ nhỏ Heathcliff từng sống khi cô vẫn là Catharine Linton.

“Bà có biết chút gì về câu chuyện của Mr. Heathcliff không?” Mr. Lockwood hỏi người quản gia Nelly Dean.

“Đó là chuyện của loài chim cu cوت, thưa ngài,” bà đáp.

Chính tại thời điểm này, câu chuyện về ‘Đồi Gió Hú’ mới thực sự bắt đầu, câu chuyện bạo liệt và cay đắng về “sinh vật đen đúa nhỏ bé được một người tốt dung dưỡng để rồi mang họa vào thân”, được bế qua ngưỡng cửa, tựa như cách Christabel bế Geraldine, vì lòng thương hại đối với sự yếu đuối mà sau khi trở nên mạnh mẽ sẽ bóp nát bàn tay từng giúp đỡ nó; được bế qua ngưỡng cửa như cách những linh hồn tà ác được đưa vào, vốn bất lực không thể tự mình bước vào, vậy mà chẳng phải ác ma nào, chỉ là một linh hồn con người đã lầm đường lạc lối và bị nhuốm đen bởi bạo tàn, bất công và sự sụp đổ từ trong trứng nước. Câu chuyện của ‘Đồi Gió Hú’ chính là câu chuyện về Heathcliff. Nó bắt đầu với chuyến đi đột ngột của ông chủ cũ, Mr. Earnshaw, tới Liverpool vào một buổi sáng mùa hè khi mùa gặt vừa khởi đầu. Ông đã hỏi mỗi đứa trẻ muốn chọn món quà gì, “nhưng chỉ xin hãy chọn món gì nhỏ thôi, vì ta sẽ đi bộ cả đi lẫn về, sáu mươi dặm mỗi chiều”: và người con trai Hindley, một thiếu niên kiêu hãnh, nhiệt huyết mười bốn tuổi, đã chọn một cây đàn vĩ cầm; cô bé Cathy sáu tuổi chọn một chiếc roi da, vì con bé có thể cưỡi bất kỳ con ngựa nào trong chuồng; và Nelly Dean, người bạn chơi khiêm t hứa kiêm chân chạy vặt của chúng, đã được hứa thưởng một túi đầy táo và lê. Đó là đêm thứ ba kể từ khi Mr. Earnshaw khởi hành, và lũ trẻ, ngái ngủ và mệt mỏi, đã nài nỉ mẹ cho chúng thức thêm chút nữa—thêm chút nữa thôi—để chào đón cha và ngắm những món quà mới của chúng. Cuối cùng—vào đúng khoảng mười một giờ—Mr. Earnshaw trở về, vừa cười vừa rên rỉ vì mệt mỏi; và vạch chiếc áo khoác dày mà ông đang bọc cuộn trong tay, ông kêu lên:

“‘Nhìn đây, vợ tôi! Chưa bao giờ trong đời ta lại kiệt sức vì thứ gì thế này: nhưng mình cứ coi như đây là món quà từ Chúa đi; dù trông nó gần như đen đủi cứ như thể đến từ quỷ dữ vậy.’

“Chúng tôi xúm lại, và qua đầu tiểu thư Cathy, tôi liếc nhìn một đứa trẻ bẩn thỉu, rách rưới, tóc đen; đủ lớn cả để đi lẫn nói; thực ra, khuôn mặt nó trông già dặn hơn Catharine; thế nhưng, khi được đặt đứng trên đôi chân, nó chỉ ngơ ngác nhìn xung quanh và lặp đi lặp lại một thứ tiếng lóng nhảm nhí nào đó mà không ai có thể hiểu nổi. Tôi hoảng sợ, còn Mrs. Earnshaw thì chực ném thẳng nó ra khỏi cửa: bà nổi đóa lên, hỏi rằng làm sao ông có thể cả gan mang con nhãi ranh digan đó vào nhà trong khi họ đã có sẵn những đứa con ruột thịt của mình để nuôi nấng và lo toan? Ý ông định làm gì với nó, và có phải ông đã phát điên rồi không? Ông chủ cố gắng giải thích mọi chuyện; nhưng thực sự ông đã mệt mỏi rũ rượi, và tất cả những gì tôi có thể nghe ra giữa tiếng mắng mỏ của bà, là câu chuyện về việc ông nhìn thấy nó đang chết đói, không nhà không cửa, và gần như câm lặng trên những con đường ở Liverpool, nơi ông nhặt được nó và đi dò hỏi chủ nhân của nó. Không một bóng người nào biết nó thuộc về ai, ông nói; và vì cả tiền bạc lẫn thời gian đều có hạn, ông nghĩ tốt hơn hết là mang thẳng nó về nhà thay vì tốn kém vô ích ở đó; bởi ông quyết tâm không để mặc nó ở cái cảnh như lúc ông tìm thấy.”

Thế là đứa trẻ bước chân vào ‘Đồi Gió Hú’, ngay từ đầu đã trở thành mầm mống của sự bất hòa. Mrs. Earnshaw lầm bầm cho đến khi nguôi giận; lũ trẻ đi ngủ trong nước mắt vì cây đàn vĩ cầm đã bị gãy và chiếc roi da thì thất lạc trong lúc phải cõng vị khách lạ suốt chặng đường dài dằng dặc. Nhưng Mr. Earnshaw quyết tâm bảo vệ đứa con nuôi của mình; ông giáng cho con bé Cathy xấc láo một bạt tai vì dám làm mặt quỷ với kẻ mới đến, và đuổi cổ Nelly Dean ra khỏi nhà vì tội dám bắt cậu bé ngủ ngoài bậc thềm cầu thang do lũ trẻ không chịu cho ngủ chung giường. Và khi cô liều lĩnh quay trở lại vài ngày sau đó, cô phát hiện ra đứa trẻ đã được nhận làm con nuôi trong gia đình, và được đặt tên theo một người con trai đã qua đời từ thưở nhỏ—Heathcliff.

Dẫu vậy, địa vị của cậu chẳng có gì đáng ghen tị cả. Cathy quả thực rất quấn quýt với cậu, và ông chủ cũng đâm ra cưng chiều cậu một cách kỳ lạ, tin tưởng mọi lời cậu nói, “nói cho cùng thì cậu ta nói cực kỳ ít, và thường là nói thật,” nhưng Mrs. Earnshaw thì căm ghét kẻ ăn chực nằm chờ nhỏ tuổi ấy và chẳng bao giờ đứng ra bênh vực khi Hindley—kẻ căm thù Heathcliff—đánh đập và hành hạ đứa trẻ lầm lì, nhẫn nhịn ấy, kẻ chẳng bao giờ phàn nàn mà cứ lầm lũi chịu đựng mọi vết thâm tím trong im lặng. Sự chịu đựng này khiến ông lão Earnshaw nổi giận lôi đình khi phát hiện ra những cuộc bức hại mà đứa bé thơ này phải gánh chịu; và đứa trẻ nhanh chóng nhận ra đây là một công cụ trả thù vô cùng đắc lực.

“Tôi nhớ có lần Mr. Earnshaw mua một cặp ngựa tơ ở hội chợ giáo xứ, và tặng mỗi đứa con một con. Heathcliff chọn con đẹp nhất, nhưng nó nhanh chóng bị què, và khi phát hiện ra điều đó, cậu nói với Hindley: ‘Anh phải đổi ngựa cho tôi, tôi không thích con của tôi; và nếu anh không đổi, tôi sẽ mách bố về ba trận đòn anh đã cho tôi trong tuần này, và cho bố xem cánh tay thâm tím đến tận vai của tôi.’ Hindley lè lưỡi và giáng cho cậu một cú bạt tai vào tai. ‘Mày cứ làm đi cho rồi,’ cậu ta kiên quyết, vừa chạy trốn ra hiên (họ đang ở trong chuồng ngựa). ‘Mày sớm muộn gì cũng phải làm thế; và nếu tao hé răng về những đòn này, mày sẽ nhận lại cả vốn lẫn lãi.’ ‘Cút đi, đồ chó má!’ Hindley thét lên, đe dọa cậu bằng một quả tạ sắt dùng để cân khoai tây và cỏ khô. ‘Ném đi,’ cậu đáp, đứng yên tại chỗ, ‘rồi tôi sẽ kể chuyện anh từng khoác lác là sẽ đuổi cổ tôi ra khỏi cửa ngay khi bố chết, xem bố có đuổi cổ anh ngay lập tức không nào.’ Hindley ném quả tạ, trúng ngực cậu, khiến cậu ngã quỵ xuống, nhưng lập tức lạng choạng đứng dậy, thở hổn hển và tái mét; và nếu không có tôi ngăn cản, cậu đã cứ thế đi tìm ông chủ để đòi lại trọn vẹn món nợ bằng cách để tình trạng của mình thay lời kêu oan, ngầm ám chỉ kẻ đã gây ra nó. ‘Vậy thì cầm lấy con ngựa của tao đi, đồ digan,’ cậu chủ trẻ Earnshaw nói. ‘Và tao cầu trời cho nó bẻ gãy cổ mày; cứ cầm lấy rồi xuống địa ngục đi, đồ ăn mày tha hương cầu thực! Và cứ nịnh bợ bố tao để vơ vét mọi thứ đi; chỉ có điều sau đó hãy cho ông thấy bản chất thật của mày, đồ quỷ sứ Satan. Và nhận lấy cái này đi; tao mong nó đá tung óc mày ra!’

“Heathcliff đã đi cởi dây cho con vật để dắt nó về chuồng của mình; cậu đang đi ngang qua phía sau nó thì Hindley kết thúc câu nói bằng cách đá văng cậu xuống dưới chân con ngựa, và chẳng màng dừng lại xem những lời trúng nguyện của mình có thành hiện thực hay không, hắn cắm cổ chạy thừng thừng nhanh nhất có thể. Tôi vô cùng ngạc nhiên khi chứng kiến đứa trẻ điềm tĩnh tựa người đứng dậy và tiếp tục ý định của mình; đổi cả yên ngựa và mọi thứ, rồi ngồi phịch lên một bó cỏ khô để vượt qua cơn choáng váng do cú đánh trời giáng gây ra, trước khi bước vào nhà. Tôi dễ dàng thuyết phục cậu để tôi đổ vạ những vết bầm tím ấy lên con ngựa: cậu chẳng màng đến việc người ta bịa ra câu chuyện gì miễn là đạt được điều mình muốn. Quả thực, cậu hiếm khi phàn nàn về những chuyện như thế này đến mức tôi thực sự nghĩ cậu không phải kẻ thù dai; tôi đã hoàn toàn bị lừa dối, như anh sẽ nghe thấy sau đây.”

Thế là sự chia rẽ ngày càng lớn dần. Đứa trẻ đầy ác ý, nhẫn nhịn ấy, với làn da ngoại tộc và tâm hồn phương Đông, chỉ có thể gieo rắc bất hòa vào ngôi nhà ở Yorkshire đó. Cậu không thể hiểu nổi thế nào là danh dự theo bản năng của một tâm trí Anh quốc. Cậu nhanh nhạy trong việc chớp lấy thời cơ, chịu đựng bền bỉ, ranh mãnh, nuôi dưỡng sự trả thù trong im lặng như một tên nô lệ đầy căm hờn, cho đến cuối cùng khoảnh khắc trả thù sẽ thuộc về cậu; đủ chân thật và dũng cảm để có thể trở nên cao thượng trong một bầu không khí khác, nhưng lại mang sẵn xu hướng trả thù lén lút và nung nấu. Dường như vô cảm trước lòng biết ơn. Kiêu hãnh với niềm kiêu hãnh phi lý của một kẻ phương Đông; tàn nhẫn và vô cùng cuồng nhiệt. Chỉ có một đốm sáng mềm mại và dịu dàng trong trái tim đen tối và lầm lì ấy: đó là tình yêu vô cùng lớn lao và đầy bao dung dành cho cô bé Catharine xinh đẹp, xấc láo và tinh nghịch.

Nhưng thứ tình cảm duy nhất ấy chỉ càng làm gia tăng thêm những rắc rối mà cậu gây ra. Kẻ từng khiến con cái xa lánh cha, chồng vợ lìa đôi, nay cũng chia cắt anh chị em triệt để chẳng kém; bởi Hindley căm ghét đứa trẻ da ngăm đen vốn là người bạn đồng hành ưa thích của Cathy. Khi Mrs. Earnshaw qua đời, hai năm sau sự xuất hiện của Heathcliff, Hindley đã học được cách nhìn nhận cha mình như một kẻ áp bức hơn là một người bạn, và xem Heathcliff như một kẻ tiếm quyền không thể dung tha. Thế nên, ngay từ đầu, hắn đã nuôi dưỡng bầu mủ độc hại trong ngôi nhà.

Theo thời gian, sức khỏe của Mr. Earnshaw bắt đầu suy sút. Sức lực đột ngột rời bỏ ông, và ông đâm ra lẩm cẩm, dễ cáu kỉnh, cực kỳ nhạy cảm và ghen tuông khắt khe đối với quyền lực của mình. Ông coi bất kỳ sự coi thường nào dành cho Heathcliff cũng là sự coi thường đối với sự phán đoán của chính ông; thế nên, trước mặt ông chủ, đứa trẻ được nhượng bộ và săn đón vì sự nể trọng đối với sự yếu đuối của ông, trong khi sau lưng ông, những bất bình cũ, những mối thù cũ vẫn trỗi dậy âm ỉ không dứt. Và cứ thế, đứa trẻ lớn lên với sự cay đắng và lòng ngờ vực. Mọi chuyện có khá hơn được một chút trong một thời gian ngắn khi kẻ bất kham Hindley được gửi đi học đại học; nhưng vẫn còn đó những xáo trộn và bất an, bởi Mr. Earnshaw không yêu thương cô con gái Catharine của mình, và trái tim ông lại càng thêm cay đắng bởi tiếng lầm bầm phàn nàn và sự bất mãn của lão gia nhân Joseph—kẻ “tự xưng là người công chính đạo đức giả nhất từng lục lọi Kinh thánh để vơ vét những lời hứa dành cho mình và ném những lời nguyền rủa sang láng giềng.” Nhưng Catharine, dẫu bị phớt lờ vì Heathcliff và hầu như luôn gặp rắc rối vì cậu, lại quá yêu quý cậu nên chẳng hề ghen tị. “Trò trừng phạt lớn nhất mà chúng tôi có thể nghĩ ra cho con bé là bắt nó phải rời xa Heathcliff.... Quả thực con bé có những cách hành xử mà tôi chưa từng thấy ở bất kỳ đứa trẻ nào trước đó; và nó đẩy tất cả chúng tôi đến giới hạn chịu đựng năm mươi lần và hơn thế nữa trong một ngày; từ giờ phút con bé bước xuống nhà cho đến giờ đi ngủ, chúng tôi chẳng có lấy một phút an tâm rằng nó sẽ không gây chuyện rắc rối. Tinh thần của con bé luôn ở mức cao trào, cái miệng lúc nào cũng không ngớt—hát hò, cười đùa, và trêu chọc bất cứ ai không chịu làm điều tương tự. Đó là một con ngựa chứng hoang dã, ngỗ ngược; nhưng nó sở hữu đôi mắt đẹp nhất, nụ cười ngọt ngào nhất và bước chân nhẹ nhàng nhất trong cả giáo xứ. Và suy cho cùng, tôi tin rằng con bé không hề có ý xấu; bởi khi đã thực sự làm bạn phải khóc, hiếm khi nào con bé không ở bên bầu bạn và ép bạn phải nín lặng để nó có thể an ủi bạn. Trong trò chơi, nó cực kỳ thích đóng vai tiểu thư quyền uy, vung tay múa chân thoải mái và ra lệnh cho các bạn chơi.”

Bất ngờ thay, nàng tinh linh xinh đẹp, nghịch ngợm ấy lại mồ côi cha; Mr. Earnshaw ra đi thanh thản trong một buổi tối tháng Mười, khi đang ngồi trên chiếc ghế bành cạnh lò sưởi. Mr. Hindley, lúc này đã là một thanh niên đôi mươi, trở về dự đám tang, mang theo một người vợ trong sự kinh ngạc tột cùng của cả gia đình.

Một cô nàng vóc dáng mảnh khảnh, đôi mắt sáng rực, với sắc thái má hồng thay đổi liên tục, dễ xúc động và đầy những mộng tưởng, thất thường như những cơn gió, lúc thì bồng bột ngập tràn lời ca tụng và tiếng cười, lúc lại hờn dỗi và ủ rũ. Thêm vào đó, nàng là thần tượng ngự trị trọn vẹn trái tim chồng mình. Chỉ một lời từ nàng, một thoáng biểu lộ chán ghét dành cho Heathcliff cũng đủ để hồi sinh toàn bộ mối thù hằn thuở trước của chàng thanh niên Earnshaw đối với cậu thiếu niên. Heathcliff bị gạt ra khỏi vòng giao du của họ, không còn được phép tham gia các buổi học cùng Cathy, bị giáng xuống vị trí của một tên đầy tớ nông trại bình thường. Ban đầu Heathcliff chẳng mào đầu bận tâm. Cathy dạy lại cho cậu những gì cô học được, cùng chơi đùa hoặc làm việc với cậu ngoài đồng. Cathy chạy tung tăng hoang dã cùng cậu, và góp mặt trong mọi trò nghịch ngợm của cậu; cả hai có nguy cơ lớn sẽ lớn lên thành những đứa trẻ hoang dã thực thụ, trong khi Hindley Earnshaw mải miết hôn hít và cưng nựng người vợ trẻ của mình mà hoàn toàn phớt lờ số phận của họ.

Một cuộc phiêu lưu đã bất ngờ làm thay đổi quỹ đạo cuộc đời họ. Vào một buổi tối Chủ nhật, Cathy và Heathcliff chạy ù xuống Thrushcross Grange để lén nhìn qua cửa sổ xem gia đình Linton nhỏ bé đón Chủ nhật như thế nào. Nhìn vào bên trong, họ thấy Isabella ở một đầu căn phòng khách tráng lệ đối với họ, còn Edgar ở đầu kia, cả hai đều đầm đìa nước mắt và đang hờn dỗi cãi vã. Quá phấn khích trước bằng chứng về sự kém cỏi của hàng xóm, hai đứa trẻ hoang dã đến từ Đồi Gió Hú liền bật lên những tràng cười vang dội. Lũ trẻ nhà Linton hoảng sợ, và để khiến chúng càng khiếp sợ hơn nữa, Cathy cùng Heathcliff phát ra đủ thứ âm thanh kinh hãi; họ đã thành công trong việc làm khiếp đảm không chỉ lũ trẻ mà cả những vị phụ huynh ngốc nghếch của chúng, những kẻ tưởng tượng rằng tiếng thét phát ra từ một băng đảng trộm cắp đang quyết tâm cướp phá ngôi nhà. Tin là thật, họ thả lũ chó ra, và con chó sụt đã chộp lấy mắt cá chân trần của Cathy, vì cô đã đánh mất giày trong vùng đầm lầy. Trong khi Heathcliff đang cố gắng bóp cổ con quái vật để cứu bạn, người hầu nam tiến lên, bắt giữ cả hai đứa trẻ và giải chúng vào sảnh lớn sáng rực ánh đèn. Tại đó, trong sự bẽ mặt và kinh ngạc của nhà Linton, kẻ lang thang què quặt hóa ra lại là tiểu thư Earnshaw, và kẻ đồng lõa phạm tội cùng cô chính là “thương vụ kỳ lạ mà vị hàng xóm quá cố của tôi đã vớt vác được trong chuyến đi tới Liverpool—một tên Lascar nhỏ tuổi, hoặc một kẻ đắm tàu người Mỹ hay Tây Ban Nha.”

Cathy ở lại Thrushcross Grange năm tuần, tính đến lúc đó mắt cá chân của cô đã hoàn toàn lành lặn và phong thái cũng được cải thiện đáng kể. Trong chuyến viếng thăm này, người vợ trẻ của Hindley đã cố hết sức dùng một sự kết hợp khôn ngoan giữa xiêm y lộng lẫy và những lời nịnh nọt để nâng cao lòng tự trọng của Cathy. Trở về nhà trong hình hài một thiếu nữ xinh đẹp, ăn mặc lướt thướt đài các, cô lại thấy Heathcliff sa sút tương đương; chỉ là một tên đầy tớ nông trại chính hiệu, quần áo bám đầy vết bẩn sau ba tháng phục vụ trong bùn đất và bụi bặm, tóc tai bù xù, mặt mũi tay chân nhem nhuốc.

“‘Heathcliff, anh có thể bước lên đây,’ Mr. Hindley cất giọng, tận hưởng sự bẽ bàng của cậu và vô cùng mãn nguyện khi thấy một gã du thủ du thực đen đúa khó ưa nhường nào mà cậu ta sẽ buộc phải giới thiệu. ‘Anh có thể đến và chào đón tiểu thư Catharine đi chứ, giống như những người hầu khác ấy.’ Bắt gặp bóng dáng người bạn cũ trong góc khuất, Cathy lao tới ôm chầm lấy cậu, cô dành cho má cậu bảy hay tám cái hôn chỉ trong vòng một giây, rồi khựng lại, lùi ra và bật cười vang, thốt lên: ‘Ối, sao trông anh đen đúa và cau có thế này! Và sao mà—sao mà buồn cười và bặm trợn thế cơ chứ! Nhưng đó là vì tớ đã quen với Edgar và Isabella Linton rồi.’

“‘Nào Heathcliff, cậu quên tôi rồi sao? Bắt tay đi, Heathcliff,’ Mr. Earnshaw cất giọng bề trên, ‘thỉnh thoảng thì cũng được phép thế chứ lỵ.’

“‘Tôi không đời nào làm thế,’ cậu thiếu niên đáp, cuối cùng cũng tìm lại được tiếng nói của mình.‘Tôi không đứng đây để làm trò hề cho thiên hạ cười cợt. Tôi không chịu đựng nổi đâu.’”

Kể từ lúc đó, tình bạn giữa Catharine và Heathcliff bắt đầu bị rạn nứt bởi những cơn ghen tuông ngắt quãng từ phía cậu và sự ghê tởm ngắt quãng từ phía cô; và vì cú trở mặt tồi tệ ấy, hơn hẳn bất kỳ sự tàn bạo thô tục nào khác, Heathcliff khao khát trả thù Hindley Earnshaw. Trong khi đó, Edgar Linton, kẻ đã xiêu lòng trước Catharine xinh đẹp, thỉnh thoảng lại đến thăm Đồi Gió Hú. Anh hẳn đã đến thường xuyên hơn rất nhiều nếu không vì nỗi sợ hãi tai tiếng của Hindley Earnshaw và sự e dè khi phải chạm trán hắn.

Bởi vì chàng trai trẻ thượng lưu đến từ Oxford này, người chồng trẻ kiêu hãnh này, đang trượt dài vào những sự sa đọa tồi tệ hơn bất kỳ người tổ tiên hoang dã nào dòng Earnshaw của hắn. Nỗi đau khổ thách thức đã đẩy hắn đến bước đường cùng. Vào mùa hè tiếp nối chuyến thăm của Catharine tới Thrushcross Grange, đứa con trai độc nhất kiêm người thừa kế của hắn đã ra đời. Một dịp mừng vui khôn xiết, bỗng chốc bị dập tắt bởi phát hiện ra rằng vợ hắn, thần tượng của hắn, đang lụi tàn nhanh chóng vì bệnh lao. Hindley từ chối tin vào điều đó, và vợ hắn vẫn giữ tinh thần phơi phới cho đến tận phút cuối cùng; nhưng vào một đêm nọ, khi đang tựa vào vai chồng, một cơn ho ập đến với cô—một cơn ho rất nhẹ. Cô vòng hai tay ôm lấy cổ chồng, nét mặt biến đổi, và cô đã qua đời.

Hindley trở nên tuyệt vọng, buông xuôi phó mặc bản thân cho những kẻ bạn bè đồi trụy, những cuộc ăn chơi vô độ và sự bạo tàn. “Cách hắn đối xử với Heathcliff đủ biến một vị thánh thành ác quỷ.” Heathcliff nhẫn nhịn chịu đựng với vẻ mặt lầm lì, hệt như lúc cậu gánh chịu những cú đấm và cú đá thời thơ thơ, biến chúng thành đòn bẩy để tước đoạt những lợi thế; những nỗi đau xác thịt và sự thiếu thốn được bù đắp bằng một niềm vui dữ dội trong tâm can, bởi trong sự suy đồi ấy của Hindley Earnshaw, cậu nhận ra công cụ cho sự trả thù của chính mình.

Thời gian cứ thế trôi đi, khoét sâu thêm khoảng cách giữa tên tá phú digan ấy và người chủ nhân trẻ tuổi xinh đẹp của hắn; thời gian trôi đi, vẫn để lại đôi bạn tri kỷ gắn bó sâu sắc, nhưng đồng thời cũng gieo mầm vào trái tim Heathcliff một mối hận thù sục sôi chống lại kẻ đã có chủ ý biến cậu trở nên không xứng đáng với bàn tay Catharine, và chống lại kẻ thứ hai mà cô sắp sửa trao thân gửi phận.

Bởi vì Edgar Linton đã mê mẩn cô nàng tiểu thư xinh đẹp, tinh nghịch và ngỗ ngược của Đồi Gió Hú. Tính khí bạo liệt của cô không làm anh hoảng sợ, dẫu cho bản tính của chính anh vô cùng ngọt ngào, điềm tĩnh và yếu mềm; tình bạn đầy tai tiếng của cô với một tên phàm phu tục tử như thiếu niên Heathcliff chỉ là một sự phiền toái nhỏ nhặt dễ dàng được tha thứ. Và khi cha mẹ qua đời vì một trận cơn sốt lây từ việc chăm sóc cô, anh cũng chẳng vì nỗi đau khổ cô mang lại mà yêu cô ít đi. Một trận sốt mà cô đã cố tình rước lấy trong nỗi tuyệt vọng và cơn chán ghét cuộc sống tột cùng. Một buổi tối nọ, cô bé Cathy xinh xắn bước vào nhà bếp để thông báo với Nelly Dean rằng cô đã nhận lời kết hôn với Edgar Linton. Heathcliff, khuất bóng, đang ngồi ở phía bên kia vách ngăn, trên một băng ghế sát tường, hoàn toàn bị che khuất khỏi những người ở bên lò sưởi.

Cathy rất phấn chấn, nhưng tuyệt đối không hề hạnh phúc. Edgar giàu có, đẹp trai, trẻ tuổi, dịu dàng, yêu cô đến say đắm; vậy mà cô vẫn khốn khổ. Nelly Dean, người đang chăm sóc đứa bé Hareton cạnh lò sưởi, cuối cùng đã cạn kiệt sự kiên nhẫn trước nỗi bất mãn thất thường của cô.

“‘Anh trai cô sẽ vui mừng thôi,’ bà nói; ‘ông bà cụ chắc cũng không phản đối đâu; cô sẽ thoát khỏi một mái nhà bừa bộn, thiếu thốn để bước vào một chốn giàu có, đáng kính; và cô yêu Edgar, Edgar cũng yêu cô. Mọi thứ có vẻ xuôi chèo mát mái; trở ngại nằm ở đâu chứ?’

“‘Ở đây! Và ở đây!’ Catharine đáp, giáng một tay lên trán và tay kia lên ngực.‘Bất cứ nơi nào linh hồn ngự trị. Trong linh hồn và trong trái tim mình, tôi tin chắc rằng mình đang hành động sai trái.’

“‘Thật là kỳ lạ. Tôi không tài nào hiểu nổi.’

“‘Đó là bí mật của tôi. Nhưng nếu cô không chế nhạo tôi, tôi sẽ giải thích. Tôi không thể diễn tả rành mạch được; nhưng tôi sẽ truyền cho cô cảm giác mà tôi đang cảm nhận.’

“‘Cô lại ngồi xuống cạnh tôi; nét mặt trở nên buồn bã và trầm ngâm hơn, đôi bàn tay đan vào nhau run rẩy.’

“‘Nelly, chị có bao giờ mơ thấy những giấc mơ kỳ lạ không?’ cô cất lời đột ngột, sau vài phút trầm ngâm.

“‘Có chứ, thỉnh thoảng,’ tôi đáp.

“‘Tôi cũng vậy. Trong đời, tôi từng mơ những giấc mơ theo đuổi tôi mãi về sau, và thay đổi cả những quan niệm của tôi; chúng thấm đẫm vào từng ngóc ngách trong tôi như rượu hòa vào nước, và làm biến đổi sắc thái tâm trí tôi. Và đây là một giấc mơ như thế: tôi sắp kể nó ra đây, nhưng hãy cẩn thận đừng có cười bất cứ phần nào đấy nhé.’

“‘Ồ, đừng kể, tiểu thư Catharine,’ tôi kêu lên.‘Chúng ta vốn đã đủ ảm đạm lắm rồi, đừng có đi gọi hồn phách với ảo ảnh làm gì thêm rối trí....’

“Cô bực mình, nhưng không nói tiếp. Ra chiều đổi sang đề tài khác, chỉ một lát sau cô lại bắt đầu.

“‘Nếu tôi ở trên thiên đàng, Nelly, tôi sẽ vô cùng bất hạnh.’

“‘Vì cô không đủ tư cách để lên đó,’ tôi đáp; ‘tất cả những kẻ tội lỗi đều sẽ bất hạnh trên thiên đường.’

“‘Nhưng không phải vì thế. Có lần tôi mơ thấy mình ở trên đó rồi.’

“‘Tôi đã bảo là tôi không nghe những giấc mơ của cô đâu, tiểu thư Catharine. Tôi đi ngủ đây,’ tôi lại ngắt lời.

“Cô bật cười, và giữ chặt tôi lại, bởi tôi vừa có động tác định rời khỏi ghế.

“‘Chẳng có gì đâu,’ cô kêu lên; ‘tôi chỉ định nói rằng thiên đường dường như chẳng phải là chốn quê nhà nào cả; và tôi đã khóc đứt cả ruột gan để được quay trở lại mặt đất; và các thiên thần giận dữ đến mức ném phăng tôi xuống giữa vùng thung lũng hoang trên đỉnh Đồi Gió Hú, nơi tôi bừng tỉnh trong tiếng nức nở vì hạnh phúc. Điều đó đủ để giải thích bí mật của tôi cũng tốt như bất kỳ lời nào khác. Tôi chẳng có lý do gì để kết hôn với Edgar Linton hơn là ở trên thiên đường; và nếu gã khốn trong kia không đẩy Heathcliff xuống tận cùng cơ cực, tôi đã chẳng nghĩ đến chuyện đó. Lấy Heathcliff bây giờ sẽ làm tôi hạ giá bản thân, thế nên hắn sẽ chẳng bao giờ biết tôi yêu hắn nhường nào; và điều đó không phải vì hắn đẹp trai đâu, Nelly, mà vì hắn chính là tôi hơn cả bản thân tôi. Bất kể linh hồn chúng ta được tạo thành từ gì đi nữa, linh hồn của hắn và của tôi là một; còn của Linton thì khác biệt chẳng khác nào ánh trăng với tia chớp, hay băng giá với lửa đỏ.’

“Trước khi bài diễn thuyết này kết thúc, tôi nhận thức được sự hiện diện của Heathcliff. Nhận thấy một cử động nhẹ, tôi quay đầu lại và thấy hắn đứng dậy khỏi chiếc ghế dài rồi lặng lẽ chuồn đi. Hắn đã lắng nghe cho đến khi nghe thấy Catharine nói rằng việc kết hôn với cậu sẽ hạ thấp giá trị của cô, và rồi hắn ở lại chẳng để nghe gì thêm nữa. Người bạn đồng hành của tôi, đang ngồi dưới đất, bị tấm lưng ghế che khuất nên không nhận ra sự có mặt hay rời đi của hắn; nhưng tôi giật mình, và ra hiệu bảo cô im lặng.

“‘Sao thế?’ cô hỏi, lo lắng nhìn xung quanh.

“‘Joseph đang ở đây,’ tôi đáp, kịp thời nắm bắt tiếng bánh xe bò lọc cọc trên đường lên, ‘và Heathcliff sắp vào cùng với ông ta rồi.... Sinh vật bất hạnh ơi, ngay khi cô trở thành Mrs. Linton, cậu ấy sẽ mất đi cả bạn hiền, tình yêu lẫn tất cả. Cô đã suy nghĩ xem mình sẽ chịu đựng sự chia ly ấy thế nào chưa, và cậu ấy sẽ đối phó thế nào khi bị bỏ rơi hoàn toàn trên cõi đời này? Bởi vì, thưa tiểu thư Catharine....’

“‘Cậu ấy bị bỏ rơi hoàn toàn! Chúng ta chia ly!’ cô kêu lên với giọng phẫn nộ. ‘Ai dám chia rẽ chúng tôi chứ! Họ sẽ chuốc lấy cái kết của Milo cho mà xem. Không đời nào chừng nào tôi còn sống, hỡi Ellen; vì bất kỳ sinh thể phàm trần nào. Mọi kẻ mang họ Linton trên mặt đất này có thể tan thành mây khói trước khi tôi đồng ý ruồng bỏ Heathcliff.... Những đau khổ lớn nhất của tôi trên thế giới này chính là đau khổ của Heathcliff, và tôi đã dõi theo cũng như cảm nhận từng nỗi đau ấy ngay từ thuở ban đầu. Ý niệm lớn lao nhất trong cuộc đời tôi chính là bản thân cậu ấy. Nếu vạn vật lụi tàn mà cậu ấy vẫn ở lại, tôi vẫn tiếp tục tồn tại; và nếu vạn vật ở lại mà cậu ấy bị hủy diệt, vũ trụ sẽ biến thành một kẻ xa lạ vĩ đại: tôi sẽ chẳng còn cảm thấy mình là một phần của nó nữa. Tình yêu của tôi dành cho Linton giống như tán lá trong rừng: thời gian sẽ làm thay đổi nó, tôi thừa biết điều đó, hệt như mùa đông biến đổi những hàng cây. Tình yêu của tôi dành cho Heathcliff giống như những khối đá vĩnh cửu bên dưới; nguồn cơn chẳng mấy mang lại niềm vui hiển hiện, nhưng lại thiết yếu vô cùng. Nelly, tôi chính là Heathcliff. Cậu ấy luôn luôn, luôn luôn hiện diện trong tâm trí tôi: không phải như một niềm vui, cũng giống như việc bản thân tôi chẳng phải lúc nào cũng là niềm vui đối với chính mình, mà như chính bản thể của tôi. Thế nên đừng bao giờ nói đến chuyện chúng ta chia ly nữa; điều đó là bất khả thi, và——’

“Cô khựng lại, giấu mặt vào những nếp váy của tôi; nhưng tôi giật mạnh nó ra. Tôi đã cạn kiệt sự kiên nhẫn trước sự ngớ ngẩn của cô.”

Tội nghiệp Cathy! xinh đẹp, kiêu kỳ và thất thường; ai sẽ là kẻ dìu dắt và khuyên răn cô đây? người anh trai nghiện ngập đần độn của cô? người người hầu không yêu thương cô và thiếu kiên nhẫn trước những cú xoay chiều như chong chóng của cô? Không. Thế còn Heathcliff, dẫu thô lỗ và cằn cỗi, ít nhất cũng yêu thương và thấu hiểu cô thì sao? Heathcliff, kẻ đã bước ra khỏi ngôi nhà với sự cự tuyệt đang cháy bỏng bên tai, quyết không bước chân trở lại cho đến khi đủ sức định đoạt cả tình yêu lẫn sự trả thù. Cậu đã không quay lại đêm hôm đó, mặc cho sấm sét gầm rú và mưa trút xối xả khắp Đồi Gió Hú; mặc cho Cathy, không khăn choàng giữa gió mưa ướt sũng, đứng gọi tên cậu xuyên qua những cơn bão dữ dội đã át đi và đánh quỵ những tiếng kêu gào của cô.

Suốt đêm hôm đó cô nhất quyết không rời khỏi lò sưởi, mà nằm dài trên chiếc ghế dài, thổn thức và rên rỉ, ướt sũng từ đầu đến chân, hai tay úp lên mặt và mặt áp sát vào tường. Một điềm báo kỳ lạ cho cuộc hôn nhân của cô, những giấc mơ đầu đời về tình yêu đã đính ước ấy—thực ra chẳng phải giấc mơ, mà là cơn mê sảng; bởi sáng hôm sau cô đã chìm trong cơn sốt hầm hập và vật vã, tưởng chừng như chỉ cách cửa tử có một gang tấc.

Thế nhưng cô đã vượt qua, và cha mẹ của Edgar đã đưa cô về nhà để chăm sóc. Như chúng ta đã biết, họ đã vướng phải căn bệnh truyền nhiễm và qua đời chỉ cách nhau vài ngày. Và đó không phải là sự tàn phá duy nhất mà cơn sốt để lại. Catharine, vốn dĩ có tính khí bốc đồng và thất thường, kể từ đó trở đi thường xuyên rơi vào những cơn thịnh nộ bạo liệt và cuồng nộ hiếm hoi trong khoảng thời gian nhất định, đe dọa trực tiếp đến tính mạng và lý trí của cô bởi sự cực đoan của nó. Bác sĩ bảo rằng cô không được phép bị trái ý; cô phải được làm theo ý mình, và bất kỳ ai cả gan đứng ra phản bác cô đều bị cô coi không khác gì tội ác tơi bời. Thế nhưng sự căng thẳng trong tính khí, thói hư tật xấu, những cách hành xử hống hách, những nét kiêu kỳ xấc láo của người vợ chẳng hề là tì vết trong mắt Edgar Linton. “Anh đã mê muội, và tự tin mình là người đàn ông hạnh phúc nhất đời vào ngày đưa cô đến nhà nguyện Gimmerton, ba năm sau cái chết của cha mình.”

Bất chấp vô vàn điềm báo ảm đạm, cuộc hôn nhân thoạt đầu diễn ra vô cùng hạnh phúc. Catharine được cưng chiều và nhượng bộ bởi tất cả mọi người, với Edgar là kẻ tôn sùng vĩnh cửu; cô em gái Isabella với bản tính yếu đuối xinh xắn đóng vai trò là người bạn đồng hành ngưỡng mộ; và người chứng kiến không thể thiếu cho hạnh phúc của cô chính là Nelly Dean, người đã bị thuyết phục rời bỏ đứa trẻ mình từng bú mớm tại Đồi Gió Hú.

Bất ngờ thay, Heathcliff trở về, không còn là Heathcliff ngày xưa nữa, mà là một kẻ thù nguy hiểm hơn rất nhiều, một người đàn ông cao lớn, lực lưỡng, cân đối, thông minh và sắc lạnh. “Một sự hung ác bán khai vẫn ẩn hiện nơi đôi mày trĩu xuống và ánh mắt rực lửa đen, nhưng nó đã được kìm nén lại; và phong thái của hắn thậm chí mang tính đường bệ, dẫu có phần quá cứng nhắc để có thể gọi là uyển chuyển.” Một đối thủ đáng gờm cho cậu thiếu niên Edgar Linton, với sự trẻ con nóng nảy, tính nhút nhát bẩm sinh và thể trạng yếu ớt. Cathy, dẫu thực sự gắn bó với chồng, lại gây cho anh nỗi đau đớn tột cùng bởi niềm vui sướng vô tư và không che giấu trước sự trở lại của Heathcliff; anh linh cảm rằng tai họa sẽ giáng xuống từ mối tình bạn cũ nay được hồi sinh ấy, và sẵn sàng cấm cửa Heathcliff; thế nhưng Edgar, vì quá lo lắng sợ vợ mình bị trái ý, nay lại có thêm lý do kép để nâng niu bảo vệ sức khỏe của cô, nên không thể giáng xuống cô một nỗi buồn sâu sắc chỉ với lý do ghen tuông vô căn cứ. Cứ như thế, Heathcliff trở thành vị khách quen thuộc tại Thrushcross Grange, ngôi nhà thứ hai mà hắn được chào đón, cái lò sưởi thứ hai mà hắn nhắm đến để tàn phá. Vào thời điểm này, hắn đang trọ tại Đồi Gió Hú. Khi mới trở về, hắn từng định bụng, như lời hắn nói với Catharine, “chỉ để nhìn lướt qua khuôn mặt em một cái, một ánh nhìn ngạc nhiên có lẽ vậy, kèm theo sự giả vờ vui mừng; sau đó thanh toán món nợ với Hindley; rồi tự tay kết liễu đời mình để tránh luật pháp.”

Sự chào đón của Catharine đã thay đổi kế hoạch đó; người anh trai của cô đã được an toàn trước bạo lực của Heathcliff; nhưng không thoát khỏi lòng căm thù của hắn. Món nợ đang được thanh toán theo một cách thức khác. Hindley—kẻ đang khát tiền để nướng vào bài bạc và đã nát rượu đến mức mất sạch lý trí—quá đỗi mừng rỡ khi ngay lập tức nhận Heathcliff làm khách trọ, bạn rượu tri kỷ và kẻ chơi bài cùng. Và Heathcliff thì kiên nhẫn chờ đợi để nhấm nháp từng ngụm trả thù, khích lệ kẻ áp bức cũ chìm ngập trong rượu chè và cờ bạc, dõi theo từng mảnh đất lần lượt tuột khỏi tay hắn, ý thức được rằng sớm muộn gì Earnshaw cũng sẽ mất sạch tất cả, và hắn—Heathcliff—sẽ trở thành chủ nhân của Đồi Gió Hú, với đứa con trai của Hindley làm kẻ hầu người hạ. Trả thù thật ngọt ngào. Trong khi đó, Đồi Gió Hú lại là một chốn dung thân vô cùng thuận tiện, chỉ cách Grange một quãng đi bộ ngắn.

Thế nhưng những chuyến ghé thăm của hắn chẳng mấy chốc bị cắt đứt. Isabella Linton—một thiếu nữ mười tám tuổi duyên dáng với gương mặt nghịch ngợm cùng bản tính dịu dàng mỏng manh dễ bề hóa chua cay—Isabella Linton đã đem lòng yêu Heathcliff. Phải công bằng mà nói, hắn chưa từng mơ đến chuyện cưới cô, cho đến một ngày nọ, Catharine trong cơn cuồng nộ đã hé lộ bí mật của tội nghiệp cô gái. Heathcliff giả vờ không tin cô, nhưng Isabel là người thừa kế của anh trai cô, và việc cưới cô, thừa hưởng tiền của Edgar, rồi ngược đãi em gái hắn quả thực sẽ là một đòn trả thù đích đáng dành cho chồng của Catharine.

Thoạt đầu, kế hoạch này chỉ xuất hiện trong đầu Heathcliff như một ý tưởng mang lại sự thỏa mãn về mặt thẩm mỹ, một lâu đài trên không để mơ mộng chứ chưa phải để xây dựng. Thế nhưng vào một ngày nọ, khi bị bắt quả tang đang thử nghiệm việc tán tỉnh Isabel, Edgar Linton, sẵn có cớ trong tay, đã tống cổ hắn ra khỏi nhà. Thế rồi, trong cơn bùng nổ của lòng căm hờn, sự trả thù chưa bao giờ thỏa mãn và niềm đam mê bị bóp nghẹt, Heathcliff đã giáng đòn bằng thứ vũ khí tẩm độc sẵn sàng trong tay. Hắn thuyết phục Isabel bỏ trốn cùng mình—chẳng phải nhiệm vụ khó khăn gì—và họ cùng nhau cao chạy xa bay trong một đêm để làm đám cưới.

Isabella—cô nàng Isabel tội nghiệp, yếu đuối, lãng mạn và tinh nghịch—ban đầu không hề bị phát hiện vắng mặt; bởi vì rắc rối vô cùng khủng khiếp đã giáng xuống Grange. Catharine, trong cơn cuồng nộ trước việc Heathcliff bị đuổi khéo, đã cãi vã kịch liệt với Edgar và tự nhốt mình trong phòng riêng. Suốt ba ngày ba đêm cô ở lì trong đó, không một hạt cơm vào bụng; Edgar, giấu mình trong phòng làm việc, giây phút nào cũng ngóng chờ cô bước xuống xin tha thứ; Nelly Dean, người duy nhất biết rõ về cuộc tuyệt thực có chủ đích ấy, quyết định không hé răng nửa lời để khuất phục cho bằng được tâm hồn kiêu hãnh và bạo liệt đang chiếm hữu cô chủ trẻ xinh đẹp của mình.

Cứ thế ba ngày trôi qua. Catharine vẫn cự tuyệt mọi thức ăn và Ellen vô cảm vẫn kiên quyết để cô chết đói nếu cô muốn, chẳng một lời can ngăn. Đến ngày thứ ba, Catharine bật then cửa và đòi ăn; lúc này Ellen Dean đã quá hoảng sợ chẳng còn lòng dạ nào để mà đắc thắng. Cô chủ của cô đã tàn tạ, hốc hác, hoang dại như thể trải qua hàng tháng trời bạo bệnh; kẻ hầu gan lợn nhớ lại lời cảnh báo của bác sĩ, và khiếp sợ cơn thịnh nộ của ông chủ khi ông phát hiện ra tình trạng thực sự của Catharine.

Chính trên sự lạnh lùng cứng nhắc của người hầu này đã đặt ra bước ngoạt định mệnh cho ‘Đồi Gió Hú’; giá như ngay từ đầu Ellen Dean chịu khó an ủi cô nàng Catharine bạo liệt và trẻ con, giá như cô thông báo cho Edgar biết sự yếu đuối thực sự ẩn giấu đằng sau lớp vỏ kiêu hãnh của vợ, Catharine đã chẳng lâm trọng bệnh chí mạng và để lại đứa con thơ mồ côi mẹ; và giá như cô nàng Isabel ủ rũ kia, thay vì bị bỏ mặc ngồi khóc lóc một mình trong công viên và khu vườn, được dẫn vào phòng chị gái và cho thấy một căn bệnh thực sự cần chăm sóc, một nỗi khốn khổ thực sự cần xoa dịu, cô đã chẳng bỏ đi theo Heathcliff và tự đày đọa đời mình vào chuỗi ngày buồn đau vì một tình yêu mộng tưởng trong nhàn rỗi. Đó chính là nét đặc trưng trong thiên tài của Emily Brontë khi bà lựa chọn một phương thức vô cùng đơn giản và mộc mạc để tạo nên những kết quả vô cùng khủng khiếp.

Cơn bạo bệnh diễn ra một mình không người chăm sóc trong suốt ba ngày tuyệt thực cô độc ấy đã làm đảo lộn lý trí của Catharine. Sự tiến triển dần dần của cơn mê sảng được khắc họa với một vẻ bi thương bậc thầy mà Webster chẳng cần phải đẩy lên mạnh mẽ hơn, hay Fletcher có sức lay động và lôi cuốn hơn:

“Cách đó một phút cô còn dữ dội; giờ đây, tì người trên một cánh tay và phớt lờ việc tôi từ chối tuân lệnh cô, cô dường như tìm thấy niềm vui trẻ con trong việc bứt những chiếc lông vũ từ các vết rách cô vừa tạo ra trên gối rồi xếp chúng lên tấm ga trải giường theo từng loài khác nhau: tâm trí cô đã lang thang sang những liên tưởng khác.

“‘Đó là lông gà tây,’ cô lẩm bẩm một mình, ‘còn đây là lông vịt trời, và đây là lông bồ câu. À, người ta nhồi lông bồ câu vào gối—thảo nào tôi không chết được! Để tôi nhớ ném nó xuống sàn khi nằm xuống. Và đây là lông gà gô; và cái này—tôi có thể nhận ra nó giữa hàng ngàn cái—đó là lông dẽ giun. Con chim xinh đẹp; bay lượn trên đầu chúng ta giữa đồng hoang. Nó muốn bay về tổ, vì mây đã chạm tới đỉnh đồi, và nó cảm nhận được mưa sắp tới. Chiếc lông này được nhặt lên từ bãi thạch thảo, con chim không bị bắn: chúng ta đã thấy tổ của nó vào mùa đông, đầy những bộ xương nhỏ. Heathcliff đã đặt một cái bẫy ngay trên đó và những con chim trưởng thành không dám đến gần. Tôi bắt anh ấy hứa sẽ không bao giờ bắn chim dẽ giun nữa, và anh ấy đã giữ lời. Vâng, còn đây nữa! Anh ấy có bắn những con dẽ giun của tôi không, Nelly? Có cái nào dính máu không? Để tôi xem nào.’

“‘Thôi ngay cái trò trẻ con ấy đi!’ tôi ngắt lời, giật lấy chiếc chiếc gối ra và quay những lỗ rách về phía nệm, bởi cô đang moi móc ruột gối ra từng vốc.‘Nằm xuống và nhắm mắt lại đi: cô đang mê sảng rồi đấy. Thật là bừa bộn! Lông tơ bay tung tóe cứ như tuyết rơi ấy.’

“Tôi đi loanh quanh nhặt chúng lại.

“‘Tôi nhìn thấy ở chị, Nelly,’ cô tiếp tục, mơ màng nói, ‘một người đàn bà lớn tuổi: tóc chị bạc phơ và vai còng xuống. Chiếc giường này là hang động thần tiên dưới chân Peniston Crag, và chị đang đi thu lượm những mũi tên thần để hãm hại bò cái của chúng tôi; giả vờ khi có tôi ở gần rằng chúng chỉ là những nhúm len. Đó là số phận của chị năm mươi năm nữa đấy: tôi biết bây giờ chị không phải như vậy. Tôi không hề mê sảng; chị nhầm rồi, nếu không tôi sẽ tưởng chị thực sự là mụ phù thủy héo úa kia, và tôi sẽ nghĩ mình đang ở dưới vách Peniston Crag; và tôi ý thức được rằng trời đang đêm, có hai ngọn nến trên bàn làm chiếc tủ đen bóng lên như đá jet.’

“‘Tủ đen ư? Nó ở đâu cơ?’ tôi hỏi.‘Cô đang nói mớ đấy.’

“‘Nó áp sát tường như mọi khi,’ cô đáp.‘Trông lạ thật đấy. Tôi thấy một khuôn mặt trong đó!’

“‘Trong phòng chẳng có cái tủ nào cả và chưa từng có,’ tôi nói, ngồi phịch xuống ghế và vén tấm màn lên để tiện theo dõi cô.

“‘Cô không thấy khuôn mặt đó sao?’ cô gặng hỏi, đăm đăm nhìn vào chiếc gương.”

“Và mặc cho tôi nói gì đi nữa, tôi hoàn toàn bất lực trong việc khiến cô hiểu rằng đó chính là khuôn mặt của chính mình; thế nên tôi đứng dậy và dùng một chiếc khăn choàng che nó lại.”

“‘Nó vẫn ở đằng sau kìa!’ cô tiếp tục với vẻ đầy lo lắng, ‘và nó vừa động đậy. Ai thế nhỉ? Tôi hy vọng nó sẽ không bò ra khi chị đi khỏi. Ồ, Nelly! Căn phòng này có ma! Tôi sợ ở một mình lắm.’”

“Tôi cầm lấy bàn tay cô vào tay mình, bảo cô hãy bình tĩnh lại, bởi những đợt run rẩy liên hồi đang làm co giật cơ thể cô, và cô vẫn cứ trân trân dán mắt về phía chiếc gương.”

“‘Chẳng có ai ở đây cả!’ tôi khăng khăng.‘Chính là cô đấy, Mrs. Linton: lúc nãy cô vừa nhận ra rồi còn gì.’”

“‘Chính tôi ư!’ cô thở dốc, ‘và đồng hồ đang điểm mười hai giờ. Vậy là sự thật rồi! Thật khủng khiếp.’”

“Những ngón tay cô bấu chặt lấy chăn ga, kéo trùm lên đôi mắt.”

Cảnh tượng này chính là khởi đầu của một cơn sốt não kéo dài và đáng sợ, mà nhờ vào sự chăm sóc tận tụy và không ngừng nghỉ của chồng, Catharine đã giành lại được sự sống, nhưng lý trí thì suýt chút nữa mất sạch. Nó cứ lửng lơ trên bờ vực, chỉ một cái chạm nhẹ cũng đủ đẩy nó nghiêng về phía bình thường hoặc bên bờ vực điên loạn. Mãi cho đến khi cơn sốt này bắt đầu, cuộc bỏ trốn của Isabella mới bị phát hiện. Người anh trai quá bận tâm với căn bệnh của vợ nên không cảm thấy tan nát cõi lòng như điều Heathcliff hằng mong đợi. Anh không nổi giận tột độ với em gái, thậm chí chẳng hề cáu gắt; chỉ là, với sự kiên định dịu dàng vốn có của bản tin mình, anh từ chối duy trì bất kỳ sự liên lạc nào với người vợ của Heathcliff. Thế nhưng, khi bước vào giai đoạn hồi phục của Catharine, Ellen Dean nhận được một lá thư từ Isabella, giãi bày sự khốn cùng tột độ của cuộc đời cô tại Đồi Gió Hú, nơi Heathcliff giờ đây đã là chủ nhân, Edgar Linton sẵn lòng chấp thuận cho phép người hầu tới thăm em gái mình.

Đến nơi, cô nhận ra trang trại từng trù phú ngày nào nay đã tiêu điều xơ xác nghiêm trọng bởi những năm tháng ăn chơi trác táng vô độ; còn Isabella Linton thì đã biến đổi thành một mụ đàn bà lếu thế thế nhợt nhạt và vô hồn, tinh thần suy sụp và xanh xao. Như một cách thức giải trí thú vị cho vợ và người hầu cũ của cô, Heathcliff huyên man bày tỏ về tình yêu dành cho Catharine và niềm tin chắc nịch của hắn rằng cô chưa bao giờ thực sự quan tâm đến Edgar Linton.

“‘Catharine có một trái tim sâu thẳm như tôi vậy: cái máng ngựa kia dễ chứa trọn đại dương hơn là toàn bộ tình cảm của cô ấy bị độc chiếm bởi hắn. Xí! Hắn chẳng hơn gì con chó hay con ngựa của cô ấy là mấy về mức độ thân thiết. Hắn nào có bản chất để được yêu như tôi. Làm sao cô ấy có thể yêu ở hắn những thứ mà hắn vốn không có?’”

Nelly Dean, không màng đến cảnh tượng khốn cùng của Isabella, hay ký ức về những tổn thương mà ông chủ mình từng gánh chịu từ vị hàng xóm đáng kính này, cuối cùng đã bị dụ dỗ nhận một bức thư từ hắn chuyển đến cho Catharine đang oằn mình trên bờ vực tử sinh, hẹn gặp mặt. Bởi Heathcliff khăng khăng khẳng định hắn chẳng có ý định gây gổ hay làm gia chủ Linton phẫn nộ, mà chỉ đơn giản muốn gặp lại người bạn chơi thủa nhỏ, nghe chính đôi môi cô nói xem cô ra sao, và liệu hắn có thể giúp gì được cho cô không.

Lức thư đã được nhận và trao tận tay; cuộc hội ngộ diễn ra vào một ngày Chủ nhật khi toàn bộ gia quyến trừ Ellen Dean đều đi nhà thờ. Catharine, xanh xao, lãnh đạm, nhưng lại càng thêm xinh đẹp bội phần trong sự mụ mẫm u mê của cả thể xác lẫn tâm trí; Heathcliff, bạo liệt trong tuyệt vọng, nhìn thấy bóng dáng cái chết hằn in trên khuôn mặt cô, luân phiên trách mắng cô dữ dội vì đã gây cho hắn bao đau khổ, rồi lại dịu dàng vuốt ve gương mặt đang tàn tạ, hấp hối ấy. Chưa từng có một cảnh tượng tình ái nào kỳ lạ nhường này. Đây không phải là phân cảnh để trích dẫn, không nổi bật bởi những câu từ hoa mỹ hay vẻ đẹp của các câu văn ngẫu hứng, mà bởi sức mạnh cảm xúc bền bỉ, tuyệt vọng, thuần khiết và khủng khiếp. Nó phải được đọc trong chuỗi diễn biến và trọn vẹn toàn bộ. Tôi cũng không thể tưởng tượng nổi cuộc chia ly nào khủng khiếp hơn, thấm đẫm nỗi đau thấu tận tâm can hơn thế này. Romeo và Juliet chia tay; nhưng họ chỉ mới biết nhau được một tuần. Chẳng có khung cảnh nào mà Heathcliff nhìn vào lại không có ký ức từng chơi đùa cùng Catharine: và giờ đây, khi cô đang hấp hối, hắn lại không được phép túc trực bên cô. Troilus và Cressida chia tay; nhưng Cressida phản bội, và Troilus vẫn còn giang sơn ở lại. Heathcliff, kẻ lang thang không tấc đất cắm dùi, kẻ phiêu lưu không danh tính, thì còn giang sơn nào? Antonio và Nữ Công tước của ông; nhưng họ đã thuộc về nhau và từng hạnh phúc; còn hai con người này thì vĩnh viễn chia lìa. Niềm đam mê của họ chỉ được đẩy lên cao trào nhờ sự tự do tuyệt đối khỏi mọi ham muốn xác thịt; ngay cả một kẻ độc ác và tuyệt vọng như Heathcliff cũng không hề có thứ tình ái đê tiện nào dành cho Catharine; tất cả những gì hắn xin chỉ là cô được sống, và hắn được nhìn ngắm cô; rằng cô được hạnh phúc dẫu cho điều đó có phải ở bên Linton. “Tôi sẽ chẳng bao giờ đày ải cậu ấy khỏi thế giới của cô ấy, chừng nào cô ấy còn muốn cậu ta,” Heathcliff khẳng định, và giờ đây cô đang phát điên vì đau khổ và cận kề cái chết. Hơn thế nữa, sự nhận thức về bản chất bị bẻ gãy và cản trở của họ khiến chúng ta càng thêm tiếc nuối khi họ buộc phải chia lìa. Nếu sống sót, Romeo suy cho cùng vẫn có thể hạnh phúc bên Rosalind; rất có thể Juliet sẽ lấy Paris. Nhưng Heathcliff sẽ tìm đâu ra ai để yêu một lần nữa, gã Heathcliff lệch lạc, lầm lì, thô bạo, kẻ mà sự dịu dàng duy nhất mang tính con người chính là tình yêu dành cho sinh nữ thất thường, sinh động, xinh đẹp, giờ đây đang ngẩn ngơ, khốn khổ, hấp hối trong vòng tay hắn? Ngay cả ký ức về sự tàn bạo và độc ác của hắn cũng làm nổi bật thêm vẻ kinh hoàng ở con người này, ngồi lặng im bên người tình đang hấp hối; gương mặt họ áp vào nhau, đầm đìa nước mắt của đối phương.

Cuối cùng họ cũng phải chia tay: Catharine bất tỉnh, nửa sống nửa chết. Đêm hôm đó, đứa con còi cọc sinh thiếu tháng bảy tháng của cô chào đời; đêm hôm đó người mẹ qua đời, thay đổi hoàn toàn so với sinh linh rực rỡ, hống hách từng bước chân vào ngôi nhà này như một vị vua chỉ chưa đầy một năm trước. Nơi căn phòng tối tăm cạnh bên, người chồng nằm kiệt quệ vì đau đớn. Bên ngoài, đập đầu vào những thân cây trong cơn cuồng nộ Berserker với số phận, Heathcliff gầm thét, không gì có thể an ủi nổi.

“‘Trí giác của cô ấy không bao giờ hồi phục nữa: cô ấy không nhận ra bất kỳ ai kể từ lúc anh rời đi,’ tôi nói.‘Cô ấy nằm đó với nụ cười ngọt ngào trên môi, và những ý nghĩ cuối cùng quay trở về với những ngày đầu tươi đẹp. Cuộc đời cô ấy khép lại trong một giấc mơ êm đềm—cầu mong cô ấy cũng tỉnh giấc bình yên ở thế giới bên kia!’

“‘Cầu mong cô ấy tỉnh dậy trong sự đọa đày!’ hắn thét lên với sự mãnh liệt đáng sợ, dậm chân và rên rỉ trong cơn cuồng nộ không tài nào kìm chế nổi.‘Chà, cô ấy là một kẻ dối trá cho đến tận phút chót! Cô ấy ở đâu? Không ở đó—không ở trên thiên đường—không tiêu tan—ở đâu chứ? Ồ! Mày đã bảo rằng mày chẳng màng gì đến những khổ đau của tao. Và tao khẩn cầu một lời cầu nguyện. Tao lặp đi lặp lại nó cho đến khi lưỡi cứng lại. Hỡi Catharine Earnshaw, nguyện mày không được yên nghỉ chừng nào tao còn sống. Mày bảo rằng tao đã giết mày—vậy thì hãy ám tao đi! Tao tin những kẻ bị sát hại vẫn ám ảnh kẻ sát nhân của chúng. Tao biết những hồn ma từng lang thang trên mặt đất. Hãy ở bên tao luôn luôn—hóa thành bất kỳ hình hài nào—hãy làm tao phát điên! Chỉ xin đừng bỏ rơi tao trong vực thẳm này nơi tao chẳng thể tìm thấy mày! Ôi Chúa ơi, thật không thể thốt nên lời! Tao không thể sống thiếu đi cuộc đời mình. Tao không thể sống thiếu đi linh hồn mình.’

“Hắn đập đầu vào thân cây sần sùi; và, ngước đôi mắt lên, hú lên không phải như một con người, mà như một con dã thú đang bị chọc thủng đến chết bởi dao nhọn và giáo mác. Tôi quan sát thấy vài vệt máu loang lổ trên vỏ cây, và cả bàn tay lẫn trán hắn đều nhuốm máu; có lẽ cảnh tượng tôi vừa chứng kiến chỉ là sự lặp lại của những màn tra tấn diễn ra suốt đêm. Nó chẳng hề khơi gợi lòng trắc ẩn trong tôi, nó khiến tôi kinh hoàng.”

Kể từ thời điểm đó, một cơn điên ngấm ngầm từng chút một đã gặm nhấm tâm trí Heathcliff. Khi nó lên đến đỉnh điểm, hắn không hề hung dữ, mà trở nên vô cùng im lặng, gần như nín thở; tĩnh mịch hệt như một kẻ nín thở để lắng nghe thứ âm thanh vừa suýt không tài nào nghe thấy, hệt như một người căng mắt nhìn đốm nhỏ trên đường chân trời mà khoảnh khắc tiếp theo, giây lát tiếp theo sẽ nhô lên và lớn dần thành con tàu chở kho báu của hắn về nhà. “Khi tôi ngồi trong nhà cùng Hareton, có cảm giác như hễ bước ra ngoài là tôi sẽ gặp lại cô ấy; khi tôi đi dạo trên đồng hoang, tôi sẽ gặp lại cô ấy đang bước tới. Khi tôi rời khỏi nhà, tôi vội vã quay về; cô ấy chắc chắn phải ở đâu đó quanh Đồi Gió Hú; và khi tôi ngủ trong phòng cô ấy—tôi bị đánh bật khỏi đó. Tôi không tài nào nằm nổi ở đó; bởi ngay khoảnh khắc tôi nhắm mắt lại, cô ấy hoặc xuất hiện ngoài cửa sổ, hoặc trượt mở các tấm ván tường, hoặc bước vào phòng, hay thậm chí tựa chiếc đầu thân yêu lên cùng một chiếc gối, hệt như thuở nhỏ; và tôi buộc phải mở mắt ra để nhìn cho rõ. Và cứ thế tôi mở rồi nhắm mắt hàng trăm lần mỗi đêm chỉ để rồi chuốc lấy nỗi thất vọng ê chề. Đó là một cách giết người kỳ lạ, không phải bằng từng inch, mà bằng từng sợi tóc, dùng ảo ảnh của hy vọng để đùa giỡn tôi suốt mười tám năm trời.” Cơn cuồng tưởng ngóng chờ ấy kéo căng thần kinh đến giới hạn cuối cùng, đôi khi cũng có lúc chùng xuống; và những lúc đó, Heathcliff trở nên vô cùng nguy hiểm. Khi chìm đắm trong ý nghĩ về Catharine, thế giới trở nên dửng dưng đối với hắn; thế nhưng khi ký ức chiếm hữu ấy phai nhạt dù chỉ một chút, hắn lại nhớ ra rằng thế giới chính là kẻ thù của mình, đã lừa gạt hắn cướp mất Catharine. Thế rồi lòng tham lam, sự tham vọng, ý chí trả thù xâm chiếm tâm hồn hắn, và tình cảnh cuối cùng của hắn còn tồi tệ hơn thuở ban đầu. Tàn nhẫn, với thứ sự tàn nhẫn điên cuồng, cơn cuồng sát của một bạo chúa Ezzelin, chưa bao giờ hắn mang điều đó; sự tàn nhẫn của nạn nhân luôn có mục đích, những đau khổ của nạn nhân chỉ là một chi tiết chứ không phải mục đích cuối cùng. Dẫu vậy, chút bản chất của vị bạo chúa ấy, được tinh luyện thành sự hành hạ tâm trí chứ không phải thể xác, thanh tao, tàn nhẫn, khát khao quyền lực, chút bệnh hoạn mang sắc thái phương Nam trong tội ác ấy đã tách biệt Heathcliff khỏi những kẻ phản diện trong bi kịch Anh hiện đại. Nếu đặt vào thời kỳ Phục hưng Ý, với Cyril Tourneur làm người chép sử, Heathcliff hẳn đã chẳng khơi dậy làn sóng phẫn nộ đầy hoài nghi từng chào đón sự xuất hiện của hắn trong một cuốn tiểu thuyết thế kỷ XIX.

Ngay sau khi Catharine tiểu thư ra đời, Isabella Heathcliff đã trốn chồng trốn chạy về miền Nam nước Anh. Hắn không hề có ý định truy đuổi cô, và tại chốn mộc mạc mới, cô hạ sinh một đứa con trai, Linton—kết quả của sự rụt rè và căm ghét, nỗi sợ hãi và sự chán ghét—trên thực tế “ngay từ đầu cô đã thuật lại rằng nó là một sinh vật còi cọc, hay cáu bẳn.” Trong khi đó, bé Catharine lớn lên trở thành ánh sáng của ngôi nhà, một sinh linh tuyệt mỹ mang bản tính dịu dàng, kiên định của người cha được thắp sáng bởi một đốm lửa từ tính khí của mẹ và tô điểm bằng nét thất thường bướng bỉnh. Cô bé sở hữu đôi mắt đen đẹp đẽ của dòng Earnshaw và làn da trắng ngần, các đường nét thanh tú cùng mái tóc vàng xoăn của dòng Linton. “Năng lực gắn kết mãnh liệt ấy gợi cho tôi nhớ đến mẹ cô bé. Dù vậy, con bé không hoàn toàn giống mẹ; cơn giận của con bé chưa bao giờ hung bão; tình yêu chưa bao giờ dữ dội; nó sâu sắc và dịu dàng.” Cathy thực sự là một sinh linh duyên dáng, dẫu bản tính ít bão tố và kỳ quái hơn Catharine Earnshaw, không được sinh ra để được yêu một cách điên cuồng hay bị hoài nghi sâu sắc đến thế.

Edgar, thu mình hoàn toàn thành một kẻ ẩn dật, dồn trọn tâm sức cho đứa con gái, người có một cuộc sống hạnh phúc và cô lập chẳng khác nào nàng công chúa trong truyện cổ tích, hiếm khi dám bén mảng ra khỏi ranh giới công viên và tuyệt đối không bao giờ đi một mình. Edgar chưa bao giờ nguôi ngoai nỗi đau về cái chết của người vợ trẻ; anh yêu ký ức về cô với sự kiên định vững vàng. Nếu—và tôi nghĩ chúng ta hoàn toàn có thể—nếu chúng ta thừa nhận rằng mỗi tác giả đều sở hữu một phẩm chất đặc biệt nào đó mà họ ban phát cho tất cả những đứa con tinh thần của mình ở các mức độ đậm nhạt khác nhau—nếu chúng ta công nhận rằng nhân vật của Shakespeare đều mang tư chất chiêm nghiệm, ngay cả nàng Rosalind tinh nghịch hay kẻ hề Dogberry—nếu chúng ta thừa nhận rằng tất cả những người quen của chúng ta trong tác phẩm của Dickens đều có chút tự ý thức, trong George Eliot thì tận tâm đến mức ngay cả Tito Melema cũng cảm thấy hối hận vì những hành vi mà xét theo thời đại và tính cách của hắn lẽ ra phải mang lại sự thỏa mãn nhiều hơn—thì chúng ta buộc phải thừa nhận rằng dấu ấn đặc biệt của Emily Brontë chính là sự kiên định. Sự kiên định cuồng nhiệt, điên cuồng ở Heathcliff; sự kiên định lệch lạc nhưng mãnh liệt ở Catharine lớn; sự kiên định vững vàng và thánh thiện ở Edgar Linton; ngay cả Ellen Dean cứng nhắc và hẹp hòi; ngay cả Joseph, kẻ đạo đức giả Pharisee, tất cả đều kiên định cho đến chết. Hindley Earnshaw hoang dã uống rượu đến chết vì đau buồn khi mất đi người vợ mắc bệnh lao; Hareton yêu thương đến tận cùng kẻ đã cướp đoạt vị trí của mình, đày đọa mình, nuôi dưỡng mình bằng những cú đấm và sự bóc lột; và chính sự kiên định trong xa cách đã làm đắng cay và bệnh hoạn Catharine tiểu thư. Thậm chí Isabella Heathcliff, dẫu yếu đuối đến nhường nào, cũng không hề lỏng lẻo thay đổi. Ngay cả Linton Heathcliff, kẻ trong số tất cả các nhân vật hư cấu, có thể chia sẻ cùng Barnes Newcome chiếc vương miện tồi tệ của sự đáng ghét tột cùng, ngay cả hắn cũng yêu mẹ mình và Cathy, và theo cách ích kỷ của riêng hắn, yêu họ cho đến hơi thở cuối cùng.

Những năm tháng trôi qua, chẳng có chuyện gì xảy ra, ngoại trừ việc Hindley Earnshaw qua đời, và Heathcliff—kẻ mà từng thước đất đều đã bị đem thế chấp—đã chiếm đoạt lấy cơ ngơi đó; Hareton, người lẽ ra phải là quý tộc hàng đầu trong vùng, “bị đẩy vào tình trạng hoàn toàn phụ thuộc vào kẻ thù truyền kiếp của cha mình, sống như một người hầu ngay chính trong ngôi nhà của mình, bị tước đoạt quyền lợi lương bổng, hoàn toàn bất lực không thể tự đòi lại công lý cho bản thân vì sự cô độc và sự ngu muội rằng mình đã bị đối xử bất công.”

Những năm tháng vô sự trôi qua cho đến khi Cathy lên mười ba, thì Mrs. Heathcliff qua đời, và Edgar tới miền Nam nước Anh để đón con trai bà về. Bé Cathy, trong khoảng thời gian vắng cha, đâm ra chán ngán cảnh bị giam hãm trong công viên; chẳng có ai hộ tống cô đi qua vùng hoang mạc, thế nên một ngày nọ cô vượt rào, bị lạc, và cuối cùng được dung thân tại Đồi Gió Hú, nơi mà cô hoàn toàn bị giấu nhẹm mọi thông tin về nó cũng như tất cả những cư dân ở đó. Cô hứa sẽ giữ kín chuyến viếng thăm này với cha mình, sợ rằng ông sẽ sa thải Ellen Dean. Cô vô cùng phẫn nộ khi được cho biết rằng Hareton thô lỗ chính là anh họ mình; và khi đêm xuống, khi Linton—mong manh, xinh đẹp, cáu kỉnh—đến nơi, cô lập tức dành trọn sự ưu ái cho tình anh em họ với cậu ta.

Sáng hôm sau, cô phát hiện Linton đã đi mất, cha cậu đã cho người đến đón về Đồi Gió Hú; tuy nhiên, Edgar Linton không hề hé lộ với con gái rằng người anh họ đang ở quá gần, vì thế giới này anh sẽ không đời nào để con bé bước chân qua ngưỡng cửa của ngôi nhà khủng khiếp đó. Thế nhưng một ngày nọ, Cathy và Ellen Dean tình cờ gặp Heathcliff trên đồng hoang, và hắn nửa dụ dỗ, nửa ép buộc họ ghé qua nhà để thăm con trai hắn, lúc này đã lớn lên thành một sinh vật đáng khinh, yếu ớt, hay kêu ca, nửa bạo lực nửa hoảng sợ. Trái tim nhân hậu nhỏ bé của Cathy không nhìn ra những khuyết điểm, cô bé chỉ thấy rằng người anh họ của mình đang ốm yếu, bất hạnh, rất cần sự giúp đỡ của cô; thế là cô dễ dàng rơi vào bẫy, vào một mùa đông nọ, khi cả cha cô và Ellen Dean đều đổ bệnh, cô đã vướng vào một cuộc đính ước bí mật với cậu anh họ này, chàng trai trẻ duy nhất ngoài kẻ thô kệch Hareton mà cô từng gặp trong đời.

Mỗi đêm, khi công việc chăm sóc người bệnh ban ngày đã hoàn tất, cô lại phi ngựa tới Đồi Gió Hú để cưng chiều và an ủi Linton. Heathcliff làm mọi cách để vun đắp cho kế hoạch này. Hắn thừa biết con trai mình đang lụi tàn, bất chấp mọi sự chăm sóc được dồn vào để bảo tồn người thừa kế của Đồi Gió Hú và Thrushcross Grange. Sự thật là Cathy có một quyền lợi cạnh tranh; việc gả cô cho Linton sẽ đảm bảo tước hiệu, kiếm được một người vợ cho đứa con trai đang hấp hối để duy trì dòng dõi thừa kế, và chắc chắn sẽ bóp nát trái tim Edgar Linton. Tình yêu trả thù và khát vọng quyền lực của Heathcliff hòa quyện vào nhau, biến kế hoạch này thành mục tiêu để tranh đấu và khao khát.

Hắn trở nên tuyệt vọng khi cậu bé ngày càng suy yếu; rất có thể cậu ta sẽ chết trước người chú đang hấp hối, và nếu Edgar Linton sống sót, Thrushcross Grange sẽ vĩnh viễn tuột khỏi tay Heathcliff. Như một nỗ lực cuối cùng, hắn bắt con trai viết thư cho Edgar Linton van xin một cuộc gặp gỡ trên lãnh địa trung lập. Edgar, vốn không hề hay biết về bản chất thực sự của Linton Heathcliff, không thấy có lý do gì để cản trở Cathy kết hôn với anh họ nếu chúng yêu nhau, liền cho phép Ellen Dean đưa cô con gái nhỏ lúc này đã mười bảy tuổi ra đồng hoang nơi Linton Heathcliff hẹn gặp họ. Cathy rất miễn cưỡng rời xa cha dù chỉ một giờ vì ông đang lâm trọng bệnh; nhưng cô được bảo rằng Linton đang hấp hối, thế nên cô tự trấn an để một lần nữa bước ra đồng hoang: họ tìm thấy Linton trong một trạng thái kỳ lạ, hoảng loạn, kiệt sức, chán nản, đang thốt ra những lời yêu đương ngập ngừng đứt quãng với Cathy hệt như một bài học thuộc lòng bị roi vọt ép buộc phải nhớ. Cô muốn quay về, nhưng cậu thiếu niên khăng khăng, và trông cũng quá yếu ớt không thể tự quay về một mình. Họ hộ tống cậu về tới Đồi Gió Hú, và Heathcliff thuyết phục họ bước vào, nói rằng hắn sẽ đi tìm bác sĩ cho đứa con trai bệnh tật. Thế nhưng, một khi họ đã lọt vào trong nhà, hắn liền ngả bài. Các cánh cửa đều cài then; người hầu và Hareton đều đi vắng. Cả nước mắt lẫn lời cầu xin đều chẳng thể lay động hắn buông tha cho những nạn nhân cho đến khi Catharine trở thành vợ của Linton, và như hắn đã tuyên bố, cho đến khi cha cô qua đời trong cô độc. Thế nhưng chỉ năm ngày sau, Catharine Linton, nay là Catharine Heathcliff, đã xoay sở trốn thoát kịp thời để an ủi những giờ phút lâm chung của cha mình bằng niềm tin giả dối rằng cô đang hạnh phúc; một lời nói dối cao cả, bởi Edgar Linton đã nhắm mắt xuôi tay trong sự mãn nguyện, hôn lên má con gái, hoàn toàn không hề hay biết về chuỗi ngày khốn khổ đang chực chờ phía trước.

Ngày hôm sau, Heathcliff tới Grange để bắt lại con mồi, thế nhưng giờ đây Catharine chẳng màng bận tâm nữa; cha đã qua đời, cô đón nhận mọi sự sỉ nhục và đòn roi của số phận với một sự dửng dưng chai sạn; chỉ có bản thân cô là kẻ bị tổn thương mà thôi. Vài ngày sau, Linton qua đời trong đêm tối, chỉ có người vợ trẻ bên cạnh. Sau một năm cô độc và khốn khổ tuyệt đối, số phận của Catharine được vớt vát đôi chút khi Mr. Heathcliff đồng ý nhường vị trí quản gia còn trống tại Đồi Gió Hú cho Ellen Dean.

Bởi vì sự hiện diện bao trùm của Catharine Earnshaw đã gần như tách biệt Heathcliff khỏi sự thù hận với thế giới; giờ đây hắn hiếm khi còn nổi giận. Hắn càng ngày càng xa lánh xã hội, ngồi lặng lẽ một mình, hiếm khi ăn uống, thường xuyên đi lang thang suốt cả đêm. Khuôn mặt hắn thay đổi, và vẻ hằn học căm ghét đã nhường chỗ cho một biểu cảm còn đáng sợ hơn thế—một vẻ phấn khích, hoang dại, mang niềm vui phi tự nhiên. Hắn không phàn nàn về bất kỳ bệnh tật nào, vậy mà người lại vô cùng xanh xao, cạn kiệt huyết sắc, “và thỉnh thoảng lại để lộ hàm răng trong một nụ cười kỳ quái; cơ thể run bắn lên, không phải cái run của sự lạnh lẽo hay yếu ớt, mà như sự rung chuyển của một sợi dây đàn căng cứng—một thứ cảm giác kích động mãnh liệt hơn là run rẩy.” Cuối cùng, sự chìm đắm huyền bí cùng áp lực chờ đợi của hắn trở nên mãnh liệt đến mức hắn không tài nào nuốt nổi thức ăn. Được kích thích bởi cơn đói, hắn ngồi xuống bàn ăn, rồi đột ngột giật mình bật dậy như thể nhìn thấy thứ gì đó, liếc nhanh ra cửa hoặc cửa sổ rồi bước ra ngoài. Kiệt sức và xanh xao, hắn không thể ngủ được; mà vội vã rời giường, bước ra ngoài rảo bước quanh khu vườn cho đến tận rạng sáng. “‘Đó chẳng phải lỗi của tôi,’ hắn đáp, ‘khi tôi không thể ăn hay nghỉ ngơi. Tôi đảm bảo điều đó không phải do một âm mưu đã được định đoạt từ trước. Tôi sẽ làm cả hai ngay khi có thể. Nhưng anh cũng có thể bảo một kẻ đang ngụp lặn dưới nước hãy nghỉ ngơi khi chỉ cách bờ trong tầm với của một sải tay. Tôi phải chạm tới bờ trước đã rồi mới nghỉ ngơi. Còn về việc hối hận vì những bất công tôi từng gây ra, tôi chưa hề làm điều bất công nào và tôi chẳng hối hận vì bất cứ thứ gì. Tôi quá hạnh phúc, và đồng thời lại chưa đủ hạnh phúc. Niềm hạnh phúc tột cùng trong linh hồn đang tàn phá thể xác tôi, nhưng vẫn chưa tự thỏa mãn chính mình.’”

Trong khi đó, những tính toán của cả một đời người, những mưu đồ được trù tính sâu xa cho công cuộc trả thù của hắn đang sụp đổ bất chấp mọi sự chú ý xung quanh, hệt như một lâu đài bài tây. Con trai hắn đã chết. Hareton Earnshaw, người thừa kế đích thực của Đồi Gió Hú, và Catharine, người thừa kế đích thực của Thrushcross Grange, đã đem lòng yêu nhau. Một cái kết hoàn toàn nằm ngoài dự liệu và khó có thể xảy ra; thế nhưng lại là điều tự nhiên nhất. Bởi Catharine kiêu kỳ, tài sắc, xinh đẹp, kiêu hãnh—nhưng lại vô cùng trìu mến và giàu lòng trắc ẩn: còn Hareton thô lỗ, cằn cỗi, ngu muội, dữ dội; nhưng lại kiên định như thép, trung thành, với một trái tim chan chứa yêu thương và thủy chung, kiên định ngay cả với kẻ từng có chủ ý biến anh thành kẻ hoang dã và giam cầm trong kiếp tôi đòi. “‘Hareton quý mến tôi đến phát điên!’ Heathcliff bật cười lớn.‘Các người phải thừa nhận rằng tôi đã đánh bại Hindley ở điểm đó rồi chứ. Nếu tên khốn đã chết đó có thể trèo lên từ mồ sâu để nguyền rủa tôi vì những tội ác tôi gây ra với giọt máu của hắn, tôi sẽ có niềm vui được chứng kiến chính giọt máu đó đánh trả lại hắn, đầy phẫn nộ vì hắn dám lăng mạ người bạn duy nhất hắn có trên đời này.’”

“‘Hắn sẽ chẳng bao giờ có thể ngoi lên khỏi vũng bùn thô tục và ngu muội ấy,’ Heathcliff cất lời đầy đắc thắng; thế nhưng tình yêu cũng có thể làm được những điều lớn lao như lòng căm hận. Bản thân Heathcliff, một gã nhà quê thô lỗ năm đôi mươi, cũng đã tự mình rũ bỏ lớp vỏ phàm phu để trả thù kẻ thù; và tình yêu của Catharine Linton đã truyền cảm hứng cho Hareton thực hiện một nỗ lực to lớn không kém. Mối tình kỳ lạ, thô ráp này, cay ngọt tựa như những quả mọng dại, khô khan và gai góc trong vẻ đẹp của những nhánh thạch thảo tím, chính là khía cạnh nhân văn thuần túy nhất, là mối quan tâm đượm tình duy nhất của ‘Đồi Gió Hú’. Đó là màn hạ màn tất yếu và hợp pháp nhằm chống lại đỉnh điểm chiến thắng của Heathcliff, là sự tái khẳng định tối thượng về sự ưu việt của lẽ phải. “Cái thiện bị khuất phục, và cái ác lên ngôi” thường là một sự thật đầy bi ai; nhưng đó không phải là quy luật vĩnh cửu, mà chỉ là một tai nạn xảy ra quá thường xuyên. Nhận thức được điều này, Emily Brontë phơi bày sự thất bại cuối cùng của Heathcliff, kẻ không họ không hàng cuối cùng buộc phải trân mắt nhìn khối tài sản hắn tàn nhẫn tích cóp được rơi vào tay những kẻ thù truyền kiếp của dòng họ. Và hắn thất bại, không hẳn vì chuyện tình cảm của Cathy và Hareton, mà chính bởi sự phản ứng đột ngột từ sự bạo liệt, sự chùng xuống của những sợi dây tâm can đã tước đi sức lực và sự hồng huyết của hắn, biến hắn thành con mòn của chứng bệnh cuồng tưởng đang gặm nhấm. Hắn đã dành trọn cuộc đời mình để nghiền nát những trái mọng cho cuộc trả thù, để pha chế chén rượu đen đúa và làm người ta phát điên ấy; thế nhưng khi khoảnh khắc cuối cùng đến, khi hắn nâng nó lên đôi môi, khát vọng đã rời bỏ hắn, hắn chẳng còn chút khẩu vị nào với nó nữa.

“Tôi chưa hề làm điều bất công nào,” Heathcliff nói; và dẫu cuộc đời hắn được nuôi dưỡng bằng hận thù, sự trả thù và đam mê, hãy ngẫm xem những ai đã là nạn nhân của hắn. Không phải ông Cụ Squire từng dung dưỡng hắn thuở ban đầu; bởi cụ chưa từng sống đến ngày chứng kiến sự đê tiện của kẻ mình cưng chiều, và chỉ nhận được niềm an ủi từ sự hiện diện của cậu ta. Catharine Earnshaw chịu đựng đau khổ, không phải vì bản tính của người tình, mà bởi cô đã kết hôn với một người cô chỉ hơi mến, với đôi mắt mở trừng trừng trước thực tế rằng cô đang làm tổn thương người cô thực sự yêu thương. “Cô đáng đời lắm,” Heathcliff nói khi cô đang hấp hối. “Cô đã tự sát. Bởi vì khốn khổ, đọa đày, cái chết, và bất kỳ thứ gì Chúa hay Satan có thể giáng xuống cũng chẳng bao giờ có thể chia lìa chúng ta: chính cô, bằng ý chí của mình, đã làm điều đó.” Không phải thứ đạo đức chốn Mayfair, mà là một bài học với những lời răn đe đủ nghiêm khắc và nghiệt ngã, mãi mãi hiển hiện đầy đau xót đối với những tâm hồn lầm đường lỡ bước và đầy đam mê ấy. Nạn nhân thứ ba của Heathcliff, hay đúng hơn là đầu tiên, chính là Hindley Earnshaw. Thế nhưng nếu Hindley vốn dĩ chưa phải là một tay cờ bạc và kẻ nát rượu, một con người bạo lực và trống rỗng, Heathcliff đã chẳng thể tóm lấy chút quyền lực nào trên người hắn. Hindley chào đón Heathcliff, hệt như Faustus chào đón Quỷ dữ, bởi vì hắn có thể thỏa mãn những ham muốn đồi bại của mình; bởi vì trong sự hiện diện của Heathcliff, chẳng cần phải nhớ đến sự hổ thẹn, những hoài bão cao cả, hay lòng tốt đã bị ruồng bỏ; và khi hồi kết đến, và hắn phải đánh đổi linh hồn mình, hãy nhớ rằng đã có hai kẻ tham gia vào bản hợp đồng ấy.

Isabella Linton là nạn nhân đáng thương nhất. Chúng ta khó lòng gọi cô là nạn nhân, bởi cô chẳng cần đến sự lừa dối nào, mà tự mình lao đầu vào số phận. Và suy cho cùng, một cuộc hôn nhân chủ yếu nhằm mục đích hạ nhục em chồng và chứng minh cô dâu là một nhân vật có trọng lượng, thì cái giá phải trả bằng ba tháng khốn khổ cùng cực cũng chẳng phải quá mức chịu đựng; sau chừng ấy quãng thời gian cô đã được phép trốn chạy. Về phần Edgar Linton, như chúng ta đã thấy, những đòn roi của Heathcliff đều trượt đi vô hại, hệt như nhát chém của đao phủ phớt lờ vị thánh tử đạo trong truyền thuyết. Anh chưa bao giờ biết được vị trí thứ yếu mà mình chiếm giữ trong trái tim vợ, chưa bao giờ thấu hiểu nỗi khốn khổ của cô con gái độc nhất—nỗi khốn khổ chẳng mấy chốc sẽ hóa thành niềm vui. Anh đã sống và qua đời trong sự kiên nhẫn, hạnh phúc, tin tưởng, hoàn toàn không bị vấy bẩn bởi bạo lực và cuồng nộ từng có tâm chấn nằm ngay gần lò sưởi của mình.

Catharine tiểu thư và Hareton chỉ chịu đựng một tai họa tạm thời; nỗi khốn khổ họ cùng nhau trải qua đã dạy họ cách yêu thương; chiếc gậy của bạo chúa nay đã nở hoa thành những đóa hồng. Còn hắn, đơn độc và bại liệt trong tâm hồn, gặm nhấm linh hồn trong sự cô độc cay đắng, hắn tận mắt chứng kiến mọi mưu đồ trả thútất thảy đều sụp đổ, bao nhiêu tâm huyết kỳ công lại bị hóa giải đơn giản nhường ấy; chính hắn mới là kẻ chịu đựng nỗi đau đớn.

Hắn chịu đựng lúc bấy giờ: và Catharine Earnshaw, kẻ đã tiếp tay cho hắn lụi tàn bởi sự ruồng bỏ của mình, và Hindley, kẻ đã làm hắn lệch lạc bởi sự áp bức thuở niên thiếu, họ đều chịu đựng dưới bàn tay hắn. Thế nhưng những kẻ vô tội, kiên định, cao thượng thì không; nỗi khốn khổ, cuối cùng, cũng phải lùi dạt những làn sương mù nặng nề trước ánh sáng của những tâm hồn trong trẻo ấy: τὰ δράσαντι πάθειν.

“‘Đó quả là một cái kết tẻ nhạt, phải không?’ Heathcliff nói, ‘một sự chấm dứt nực cười cho những nỗ lực bạo liệt của tôi. Tôi đi tìm đòn bẩy và cuốc xẻng để san bằng hai ngôi nhà, rèn luyện bản thân đủ sức lao động như Hercules, và khi mọi thứ đã sẵn sàng nằm trong tầm tay, tôi lại nhận ra ý chí muốn nhấc nổi một viên ngói trên mái nhà nào đó đã bay biến mất tùng.’

“Năm phút trước, Hareton trông hệt như hiện thân của tuổi trẻ đời tôi chứ không phải một con người bằng xương bằng thịt: tôi cảm nhận về cậu ta bằng vô vàn cách khác nhau đến mức bất khả thi để có thể đối thoại một cách lý trí. Trước hết, sự giống nhau đến giật mình giữa cậu ta với Catharine đã gắn kết cậu ta một cách đáng sợ với cô ấy. Tuy nhiên, điều mà các anh có thể cho là mạnh mẽ nhất để câu thúc trí tưởng tượng của tôi thực chất lại là điều yếu ớt nhất: bởi cái gì mà chẳng liên quan đến cô ấy đối với tôi cơ chứ? Và cái gì mà chẳng gợi nhắc về cô ấy? Tôi không thể nhìn xuống sàn nhà mà không thấy hình bóng các nét mặt cô ấy được định hình trên từng viên đá lát! Trong từng đám mây, trong từng tán cây—tràn ngập không gian về đêm và chớp nhoáng bắt gặp trong mọi sự vật ban ngày—tôi đều bị bao vây bởi hình ảnh của cô ấy. Những gương mặt bình thường nhất của đàn ông và phụ nữ—cả những nét trên gương mặt chính tôi—đều chế nhạo tôi bằng sự giống nhau đó. Toàn bộ thế giới này là một bộ sưu tập những kỷ vật kinh hoàng rằng cô ấy từng tồn tại, và rằng tôi đã đánh mất cô ấy! Vẻ ngoài của Hareton chính là hồn ma của tình yêu bất tử trong tôi; của những nỗ lực hoang dã nhằm giữ lấy quyền lợi; của sự đọa đày, lòng kiêu hãnh, niềm hạnh phúc và nỗi thống khổ trong tôi——

“Nhưng thật là điên rồ khi lặp lại những suy nghĩ này với anh: chỉ là nó sẽ cho anh biết lý do vì sao, dẫu có sự e ngại khi phải ở một mình mãi mãi, sự hiện diện của cậu ta chẳng mang lại chút lợi ích nào; trái lại chỉ làm trầm trọng thêm nỗi thống khổ không nguôi mà tôi phải gánh chịu; và phần nào góp phần khiến tôi chẳng buồn bận tâm đến việc cậu ta và cô em họ của mình xoay sở ra sao với nhau nữa. Tôi không thể dành chút chú ý nào cho họ được nữa.”

Cathy ngọt ngào, bướng bỉnh và Hareton rụt rè, cuồng nhiệt đã hòa hợp với nhau vô cùng xinh đẹp. Tôi không thể hồi tưởng lại bất kỳ khung cảnh nào cảm động và chân thực hơn màn tỏ tình đầu tiên của họ, vào một buổi chiều mưa gió, trong căn nhà bếp nơi Nelly Dean đang ủi quần áo. Hareton, lầm lì và khốn khổ, ngồi bên đống lửa, bị thương bởi một vết đạn bắn, nhưng còn bị tổn thương nặng nề hơn bởi vô số lần cự tuyệt từ cô Cathy xinh xắn. Còn cô bé, với tất cả vẻ xấc láo, lại mềm nhũn trong tiết trời ảm đạm, mưa phùn, đang dỗ dành cậu lấy lại bình tĩnh bằng những nét duyên dáng tiến bước ngọt ngào nhất. Thật kỳ lạ khi nhắc đến ‘Đồi Gió Hú’ mà phân đoạn tuyệt đẹp này lại bị toàn thế giới lãng quên một cách phổ quát như thế, để rồi chỉ có sự bạo liệt và đam mê của những trường đoạn kinh hoàng hơn mới được gắn liền với tên tuổi của Emily Brontë. Thế nhưng, từ trong sự mạnh mẽ lại trào dâng mật ngọt; và thứ mật ong ngon nhất lại được chắt chiu từ những đóa thạch thảo khô cằn.

Trong khi đó, Heathcliff cứ để mặc họ tiếp tục, dọa dẫm họ không phải bằng tâm trạng xa cách kỳ lạ của mình mà bằng sự hung ác quen thuộc.

Hắn không thể dành chút chú ý nào cho họ được nữa. Suốt bốn ngày liền hắn không tài nào ăn hay ngủ, cho đến khi đôi má trũng sâu và đôi mắt vằn tia máu, hệt như một kẻ chết đói đang dần mù lòa vì mất ngủ.

Cuối cùng vào một buổi sớm tinh mơ, khi mưa đang quật xối xả vào khung cửa sổ đang lật phật của Heathcliff, Ellen Dean, như một người phụ nữ đảm đang trong nhà, bước vào để khép lại. Ông chủ hẳn đã thức dậy hoặc ra ngoài rồi, bà tự nhủ. Thế nhưng khi đẩy tấm ván của chiếc giường âm tường ra, bà phát hiện hắn nằm ngửa ở đó, đôi mắt mở trừng trừng sắc bén và hung ác; hoàn toàn bất động, dẫu cho gương mặt và cổ đã đẫm nước mưa; hoàn toàn bất động với ánh nhìn ngạo mạn đầy vẻ sống động đáng sợ ẩn dưới hàng chân mày, đôi môi hé mở cùng hàm răng trắng sắc nhọn như đang nhếch mép cười khẩy—giờ đây hoàn toàn bất động và vô hại; đã chết cứng ngắc.

Đã chết, trước khi bất kỳ sự trừng phạt nào kịp giáng xuống hắn ngoài những đớn đau báo ứng chậm chạp từ chính lồng ngực mình; đã chết, bị hạ gục bởi quá nhiều hy vọng và một niềm vui điên rồ phi tự nhiên. Chưa từng có một kẻ phản diện nào có cái kết kỳ lạ đến thế; chưa từng có một kẻ chịu đựng nào mang nỗi thống khổ kéo dài và hiểm độc đến thế, “bị đùa giỡn bởi ảo ảnh của hy vọng suốt mười tám năm trời.”

Chẳng có hình phạt công khai hay chính thống nào nữa. Hareton khóc thương bạo chúa của mình trong cay đắng, nức nở nghẹn ngào và hôn lên gương mặt mỉa mai, hung ác mà bất cứ ai khác cũng phải né tránh khi nhìn ngắm. Và ký ức về Heathcliff trở thành điều thiêng liêng, khi có được một người bảo vệ vô cùng dũng mãnh chính là đứa thanh niên mà hắn từng hủy diệt. Thậm chí Catharine cũng chưa bao giờ dám than van về những thói hư tật xấu của hắn trước mặt chồng mình.

Không có những lời nguyền rủa ở thế giới này hay thế giới bên kia; một sự tĩnh lặng vĩ đại bao trùm lấy hắn. Sự bạo liệt của hắn chưa đủ mạnh mẽ để chạm đến sự bình yên cuối cùng ấy và làm vấy bẩn sự trọn vẹn của nó. Ngôi mộ của hắn nằm cạnh mộ Catharine, và gần với mộ Edgar Linton; bên trên tất cả bọn họ, những đóa việt quất hoang dã vươn lên, cùng rêu than bùn và thạch thảo. Chúng chẳng màng mến tiếc những đam mê, sự ngọt ngào thất thường hay lòng tốt kiên định đang nằm ẩn khuất bên dưới. Tất cả đều hòa làm một đối với chúng và với những chú chim sơn ca đang cất tiếng hót cao vút trên cao.

“Tôi chần chừ nấn ná quanh những ngôi mộ dưới bầu trời nhân từ ấy; ngắm nhìn những con bướm đêm dập dờn giữa đám thạch thảo và hoa chuông, lắng nghe tiếng gió dịu dàng thổi qua thảm cỏ; và tự hỏi làm sao có thể có kẻ lại tưởng tượng ra những giấc ngủ không yên cho những người đang yên giấc trong lòng đất tĩnh lặng ấy.”

Câu chuyện về Đồi Gió Hú khép lại như thế.

Thế giới giờ đây đã đồng thuận chấp nhận câu chuyện ấy như một nghiên cứu vĩ đại và bi tráng về niềm đam mê và nỗi đau khổ, một bức tranh hoang dã về bão tố và đồng hoang, về lòng tốt bị chà đạp và sự vô ơn. Thế giới, nơi đã đội vương miện bất tử cho ‘Vua Lear’, cũng giữ lại một vòng nguyệt quế nhỏ hơn dành cho ‘Đồi Gió Hú’. Thế nhưng vào năm 1848, những tràng phô trương khải hoàn ca tụng thành công của ‘Jane Eyre’ lại chẳng hề có lấy một tiếng vang dội lại cho tác phẩm của Ellis Bell. Thiên tài kỳ lạ ấy, đầy u sầu và linh cảm, mãnh liệt và hẹp hòi, đã bị bỏ qua, phớt lờ. Thật vậy, đã có một tác giả trong một bài bình luận, Sydney Dobell trên tờ Palladium, đã cất tiếng ca ngợi cao cả và rõ ràng về nguồn năng lượng và thiên tài của cuốn sách này; thế nhưng khi tiếng kèn tiên tri danh tiếng ấy cuối cùng cũng vang lên, Emily đã không còn nghe thấy nữa. Hai năm trước đó, người ta đã hạ huyệt cô xuống mộ.

Chẳng có lời ca tụng nào dành cho Ellis Bell. Thật kỳ lạ khi nghĩ rằng trong hai người em của Charlotte, chính Anne mới là người được nếm ngụm hương vị danh vọng phấn khích ngắn ngủi ấy. Khi ‘Bà chủ trang trại Wildfell Hall’ đang trong giai đoạn in bản thử, nhà xuất bản của Ellis và Acton đã bán nó cho một công ty Mỹ với tư cách là tác phẩm cuối cùng và tuyệt vời nhất của tác giả ‘Jane Eyre’ và ‘Đồi Gió Hú’. Thật kỳ lạ, khi ngay cả một nhà xuất bản cũng có thể phạm phải sai lầm ngớ ngẩn đến thế, dẫu là vì lợi ích của chính mình. Tuy nhiên, sự nhầm lẫn này đã gây ra đủ thứ hỗn loạn tại Cornhill đến mức bắt buộc nàng Charlotte nổi tiếng, đi kèm với Anne—với tư cách là thiên tài thứ yếu và dễ bị nhầm lẫn—phải lên thủ đô để giải thích về sự tồn tại độc lập của họ. Chẳng cần phải quấy rầy tác giả của ‘Đồi Gió Hú’, tác phẩm thô sơ của một tay thợ học việc ấy, thứ mà chẳng nhà xuất bản nào tranh giành quyền tái bản; những vinh dự phiền toái như vậy không dành cho cô.

“Thế nhưng,” Charlotte nói, “tôi không thể bị hiểu lầm là biến những điều này thành chủ đề để trách móc hay phàn nàn; tôi không dám làm thế; sự tôn trọng dành cho ký ức của em gái tôi cấm đoán điều đó. Đối với em ấy, bất kỳ biểu hiện hờn dỗi cằn nhãi nào cũng sẽ bị coi là một sự yếu đuối không xứng đáng và đáng khinh.”

Quả thực, tiếng thở dài phàn nàn đã bao giờ lướt qua đôi môi nhợt nhạt, đầy cảm hứng ấy đâu? Thất bại hẳn đã ập đến với cô mà chẳng mang theo chút chấn động kinh hoàng bất ngờ nào. Tất cả mọi kế hoạch của cô đều thất bại; thành công của Branwell, ngôi trường, những vần thơ của cô: ý chí mạnh mẽ của cô đã không thể đưa chúng đến bến bờ thành công.

Thế nhưng dẫu không thể mang lại thành công, nó vẫn đủ sức nâng đỡ cô chống lại sự tuyệt vọng. Khi tác phẩm cuối cùng, thân thiết nhất và mạnh mẽ nhất của cô được đặt lên bàn cân của thế giới và bị phán quyết là thiếu sót, cô chẳng hề thở dài, buông xuôi hay nghĩ rằng trận chiến đã kết thúc; cô vẫn sẽ tiếp tục chiến đấu.

Thế nhưng trận chiến đã khép lại, khép lại trước khi chiến thắng được tuyên bố. Sẽ chẳng còn những thất bại nào nữa, chẳng còn những vật lộn đấu tranh nào dành cho tâm hồn dũng cảm ấy. Đó là vào tháng Bảy khi Charlotte và Anne trở về từ London, tháng Bảy khi thạch thảo đang vào mùa chớm nụ; để rồi đến tháng Mười hai, chẳng còn sót lại lấy một nhành khô héo nào để đặt lên giường bệnh của Emily.