Đọc được bài này trên mạng, đem vô đây phụ họa với phim của Mars nghe.
![[:)]](/images/smiley/s1.gif)
Anh hùng - Qua Lăng Kính của Nghệ sĩ Trương Nghệ Mưu
Tại Ba Lan và nhiều nước trên thế giới đang có dịp bàn luận về một phim do đạo diễn Trương Nghệ Mưu cấu trúc một cách quy mô vào loại lớn nhất trong lịch sử điện ảnh Trung Quốc; đó là phim Anh Hùng ( Hero). Trương Nghệ Mưu là một nghệ sĩ tài ba của thế giới, ông đã từng nổi tiếng với các phim “ Đèn lồng đỏ treo cao”, “ Tam hoàng Thượng Hải”, “Đường về nhà” ... Một đội ngũ các ngôi sao điện ảnh lừng danh tham gia đóng phim: Trương Mạn Ngọc, Chương Tử Di, Lương Triều Vĩ, Lý Liên Kiệt, Trần Đạo Minh, Chấn Tử Đan. Bộ phim Anh Hùng đã được ứng cử giải Oscar và Qủa Cầu Vàng cho thể loại phim hay nhất năm 2003. Chi phí tổng cộng của phim lên tới 31 triệu đô la.
Anh Hùng là một phim dã sử kiếm hiệp kỳ tình, lấy các âm mưu ám sát Tần Thủy Hoàng làm ý chính để xây dựng nên cốt truyện. Rất có khả năng đạo diễn Trương Nghệ Mưu đã lấy ý từ câu chuyện của thích khách Kinh Kha.
Phải nói ngay rằng kỹ thuật âm thanh, màu sắc của phim tuyệt hảo. Trong 98 phút, áp dụng cả kỹ thuật điện tử ngày nay, phim cho khán giả thưởng thức những pha nghệ thuật đấu kiếm gay cấn, phi thân lên nóc nhà, nhảy trên cây, lướt trên mặt nước, dù rất hoang đường nhưng thật trữ tình, mô tả lòng tin, tình yêu và cái chết. Đây là sự kết hợp tài tình của ba yếu tố thơ, nhạc, họa của nhà đạo diễn . Khán giả cũng được thưởng thức những khung cảnh vĩ đại oai hùng của quân Tần thời xưa nhờ vào kết quả khai quật mộ Tần Thủy Hoàng ở vùng sa mạc Đôn Hoàng. Hàng ngàn lính với y phục và trang bị cung tên được làm đúng y như trang phục khai quật được.
Một sáng tạo độc đáo của đạo diễn Trương Nghệ Mưu là dùng kỹ thuật màu sắc để giúp khán giả theo dõi câu chuyện giết ba cao thủ võ lâm do thích khách Vô Danh kể cho Tần Thủy Hoàng nghe. Hình ảnh toàn màu đỏ là để thuật lại câu chuyện theo lời Vô Danh; nhưng Tần Thủy Hoàng đã nhận xét câu chuyện xảy ra theo cách khác (hình ảnh toàn màu xanh), trong khi sự thật 100% câu chuyện lại được dùng toàn màu trắng.
Người anh hùng là người được xem là tinh hoa của nam giới, có tài năng nổi bật và khí phách đặc biệt, làm nên những việc phi thường, dám hy sinh ích lợi cá nhân cho ích lợi của thiên hạ. Cốt lõi của phim là cách nhìn sự vật và con người khá tương đồng giữa các anh hùng (anh hùng sở kiến lược đồng), anh hùng tiếc anh hùng.
Vào thời kỳ Chiến quốc (475 – 221 t.c.n.), Trung Quốc bị chia làm 7 nước: Tần, Sở, Tấn, Hán, Chu, Triệu, Yên. Nước Triệu có ba người hiệp sĩ vang danh thiên hạ, đó là: Trường Không, Tàn Kiếm và Phi Tuyết. Chính vì ba người này mà trong hơn 10 năm, Tần Thủy Hoàng không có một đêm nào ngủ yên được. Tuy nhiên, cả ba đã bị một kiếm khách cực kỳ lợi hại tên là Vô Danh giết. Được tin này, Tần Thủy Hoàng vô cùng vui mừng, bèn triệu Vô Danh vào hội kiến, hỏi chi tiết của việc giết ba người hiệp sĩ nước Triệu và phong thưởng.
Tại đại điện, trước các ngọn nến lung linh thần bí, Tần Thủy Hoàng thong thả hỏi Vô Danh về chi tiết của việc giết ba hiệp sĩ nước Triệu. Vô Danh lần lượt kể lại kế hoạch ly gián, lợi dụng tính chất phức tạp của tình yêu tròng tréo giữa ba người để làm tiêu tan lực lượng đối phương, sau đó mới lần lượt giết Trường Không, rồi Tàn Kiếm và Phi Tuyết. Thoạt nghe thì câu chuyện của Vô Danh có vẻ "hợp lý" nhưng không lừa được con người mưu trí, đa nghi và sắc bén như Tần Thủy Hoàng.
Tần Thủy Hoàng nhận thấy có vài điểm mâu thuẫn. Vì vậy, Tần Thủy Hoàng kể lại câu chuyện của Vô Danh dựa theo phỏng đoán của ông. Theo Tần Thủy Hoàng, nguyên nhân chính của cái chết của Trường Không, Tàn Kiếm và Phi Tuyết là vì họ tự nguyện cầu bại và muốn chết chứ không phải vì Vô Danh có bản lãnh cao hơn. Thực ra, cả ba tay cao thủ này muốn dùng khổ nhục kế, hy sinh tính mạng để trợ giúp Vô Danh có cơ hội đến gần và giết Tần Thủy Hoàng.
Tuy nhiên, cả hai câu chuyện của Vô Danh và Tần Thủy Hoàng đều không đúng với sự thật. Điều cần lưu ý là Vô Danh nói với Tần Thủy Hoàng rằng Vô Danh đã nhìn sai về Tàn Kiếm và sau đó, phim từ từ trình bày câu chuyện thật. Tàn Kiếm là tay kiếm thủ đã đạt tới mức tối thượng thừa, dùng thư pháp để viết chữ “kiếm”, qua đó nói lên tất cả yếu chỉ của quan điểm anh hùng.
Trên nguyên tắc, trong vòng 100 bộ (bộ: dài bằng một bước đi) kể từ ngai vàng của Tần Thủy Hoàng, không ai được phép bước vào. Vì có thành tích giết được Trường Không nên Vô Danh được phép tiến vào đại điện cách Tần Thủy Hoàng 20 bộ. Kế đấy, vì Vô Danh cũng giết được Tàn Kiếm và Phi Tuyết nên, theo luật đã ban hành, được phép diện kiến và uống rượu với Tần Thủy Hoàng trong vòng 10 bộ. Vô Danh là một kiếm khách tối nguy hiểm trong vòng 10 bộ với tuyệt kỹ "thập bộ nhất sát", nghĩa là trong vòng 10 bộ chưa hề có ai thoát khỏi lưỡi kiếm thần tốc của Vô Danh cả. Khi Tần Thủy Hoàng "lật tẩy" các điểm phi lý trong câu chuyện của Vô Danh xong, bèn hỏi: "Ngươi định giết ta nhưng không có kiếm thì làm sao giết?" Lúc bấy giờ Vô Danh chỉ cách Tần Thủy Hoàng 10 bộ và trả lời: “Bằng kiếm của nhà ngươi”. Tần Thủy Hoàng đã ném ngay kiếm của mình trước măët Vô Danh. Vì hai chữ “thiên hạ” của Tàn Kiếm mà Vô Danh đã không giết Tần Thủy Hoàng, “thập bộ nhất sát” chỉ đánh bằng đuôi kiếm, để rồi ngay sau đó đón nhận trận “bão” tên của quân Tần một cách anh hùng.
Tần Thủy Hoàng – hiểu ra cảnh giới cuối cùng của kiếm thuật nhưng vẫn vì thiên hạ mà ra lệnh giết Vô Danh.
Kết thúc phim, màn ảnh chạy giòng chữ cho hay Tần Thủy Hoàng sau đó đã thống nhất sơn hà, là vị hoàng đế đầu tiên của Trung quốc, có nhiều công trạng như: thống nhất chữ viết, đơn vị đo lường, xây Vạn Lý trường thành để chống giặc phía Bắc xâm lăng, v.v.
Trương Nghệ Mưu vốn là nhà làm phim với tư tưởng chính trị. Ông không hoàn toàn là người tán dương sự thống nhất đất nước Trung Hoa theo cách bất phê phán và thiên lệch. Trong phim không thấy nói gì về tội ác của một Tần Thủy Hoàng bạo chúa, đã cai trị xã tắc bằng pháp trị tàn nhẫn, đốt sách hoăëc chôn sống các học giả chống đối.
Môt đất nước Trung Hoa với Đài Loan và Tây Tạng, một Việt Nam với việc phải nhường đất nhượng biển, một cuộc chiến Iraq không cần đến nghị quyết của Liên Hiệp quốc, một Chechnya đòi Nga trả độc lập ...v.v và v.v. Qua lăng kính của chính trị hiện đại, Trương Nghệ Mưu đã gửi thông điệp gì cho chúng ta từ bộ phim Anh Hùng? Câu trả lời hoàn toàn phụ thuộc vào quan điểm của từng cá nhân.
Chỉ biết các nhà bình luận phim nói rằng, ẩn khuất đằng sau bộ phim, đâu đó là khuôn măët đạo diễn Trương Nghệ Mưu với nụ cười hoài nghi của người nghệ sĩ.
